Możesz stracić setki tysięcy złotych przyszłej emerytury. ZUS wyjaśnia, od czego to zależy

Decyzja o przejściu na emeryturę może mieć konsekwencje finansowe odczuwalne przez kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat. Różnica pomiędzy świadczeniem przyznanym zaraz po osiągnięciu wieku emerytalnego a emeryturą osoby, która pracowała dłużej, może wynosić setki lub tysiące złotych miesięcznie. W perspektywie wielu lat oznacza to ogromne kwoty. Warto jednak wiedzieć, że nie jest to kara wprowadzona przez Polski Ład, lecz konsekwencja zasad obliczania emerytur przez ZUS.

Setki tysięcy złotych różnicy? To możliwe, ale nie dotyczy każdego

W polskim systemie emerytalnym wysokość świadczenia zależy przede wszystkim od kapitału emerytalnego i wieku, w którym dana osoba rozpocznie pobieranie emerytury.

ZUS uwzględnia zwaloryzowane składki zapisane na koncie ubezpieczonego, kapitał początkowy oraz środki zgromadzone na subkoncie, jeśli mają zastosowanie.

Następnie podstawę obliczenia świadczenia dzieli przez średnie dalsze trwanie życia, wyrażone w miesiącach.

Im większy kapitał i mniejszy dzielnik, tym wyższa miesięczna emerytura.

Dlatego dwie osoby o podobnej historii zawodowej, które zakończą aktywność w różnym wieku, mogą otrzymywać wyraźnie odmienne świadczenia.

Dlaczego wcześniejsze przejście na emeryturę może oznaczać mniej pieniędzy?

Osoba, która przechodzi na emeryturę natychmiast po osiągnięciu ustawowego wieku, zaczyna pobierać świadczenie wcześniej.

Jeżeli natomiast kontynuuje pracę i odprowadza składki, jej kapitał emerytalny może się powiększać.

Dodatkowo składki podlegają waloryzacji, a późniejsze przejście na emeryturę oznacza zazwyczaj zastosowanie krótszego średniego dalszego trwania życia przy obliczaniu miesięcznego świadczenia.

ZUS wskazuje, że dłuższa aktywność zawodowa może zwiększyć przyszłą emeryturę właśnie dzięki połączeniu tych mechanizmów.

Nie oznacza to jednak, że opóźnienie przejścia na emeryturę zawsze będzie korzystniejsze pod względem sumy pieniędzy otrzymanych przez całe życie.

Osoba pracująca dłużej rezygnuje bowiem z wypłat, które mogłaby pobierać wcześniej.

Nawet 300 tys. zł różnicy. Tak wygląda przykładowe wyliczenie

Wyobraźmy sobie dwie osoby otrzymujące emerytury w różnej wysokości.

Pierwsza pobiera świadczenie w kwocie 3000 zł brutto miesięcznie.

Druga otrzymuje 4500 zł brutto miesięcznie.

Różnica wynosi 1500 zł miesięcznie.

W ciągu roku daje to 18 tys. zł.

W ciągu 10 lat różnica wyniosłaby 180 tys. zł, a w ciągu 20 lat aż 360 tys. zł.

To wyliczenie ma charakter wyłącznie ilustracyjny. Nie uwzględnia waloryzacji, podatków, trzynastych i czternastych emerytur ani odmiennego momentu rozpoczęcia pobierania świadczeń.

Nie dowodzi również, że odłożenie przejścia na emeryturę o konkretną liczbę lat automatycznie podwyższy świadczenie z 3000 do 4500 zł.

Pokazuje natomiast, jak duże znaczenie może mieć nawet kilkaset złotych różnicy w miesięcznej wypłacie.

A co z Polskim Ładem? Tu trzeba rozróżnić dwie sprawy

Polski Ład wprowadził od 2022 roku istotne zmiany podatkowe, w tym podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł i rozwiązania dotyczące opodatkowania emerytur.

Wprowadzono również ulgę PIT-0 dla pracujących seniorów spełniających ustawowe warunki, w tym niepobierających określonych świadczeń emerytalnych.

Nie oznacza to jednak, że Polski Ład wprowadził zasadę odbierania setek tysięcy złotych z indywidualnych kont emerytalnych w ZUS.

Mechanizm obliczania emerytur na podstawie zgromadzonego kapitału i średniego dalszego trwania życia wynika z przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Dlatego łączenie potencjalnej wieloletniej różnicy w świadczeniach bezpośrednio z Polskim Ładem byłoby nieprecyzyjne.

Pracujący seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej

Jednym z rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu jest PIT-0 dla seniorów.

Ulga obejmuje określone przychody osób, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny, nadal pracują i spełniają warunki dotyczące między innymi niepobierania wskazanych świadczeń.

Roczny limit przychodów objętych zwolnieniem wynosi 85 528 zł.

W przypadku rozliczenia według skali podatkowej znaczenie ma również kwota wolna od podatku.

Trzeba jednak pamiętać, że ulga podatkowa i sposób obliczania emerytury przez ZUS to dwa odrębne mechanizmy.

Jak sprawdzić, ile możesz otrzymać z ZUS?

Przed podjęciem decyzji o zakończeniu pracy warto porównać prognozowaną wysokość świadczenia przy różnych terminach przejścia na emeryturę.

Można skorzystać z kalkulatora emerytalnego udostępnianego przez ZUS lub porozmawiać z doradcą emerytalnym.

Warto zwrócić uwagę nie tylko na miesięczną kwotę świadczenia, ale również na:

• liczbę miesięcy, przez które nie będzie pobierana emerytura w przypadku dalszej pracy;
• prognozowany wzrost kapitału emerytalnego;
• możliwe waloryzacje;
• sytuację zdrowotną i zawodową;
• dodatkowe oszczędności i źródła utrzymania.

Nie istnieje jedna decyzja korzystna dla wszystkich ubezpieczonych.

Czy można stracić kilkaset tysięcy złotych z ZUS?

Wieloletnia różnica między wysokością dwóch świadczeń rzeczywiście może osiągać kilkaset tysięcy złotych.

Nie oznacza to jednak, że ZUS konfiskuje taką kwotę ani że Polski Ład przewiduje jej odebranie.

To przede wszystkim kwestia zasad wyliczania świadczeń oraz indywidualnych decyzji dotyczących momentu zakończenia pracy.

Najważniejszy wniosek jest prosty: przed złożeniem wniosku o emeryturę warto sprawdzić kilka wariantów wyliczenia. Decyzja podjęta bez takiego porównania może mieć znaczący wpływ na domowy budżet przez wiele kolejnych lat.

Źródła: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – „Przygotuj się na swoją emeryturę”, „Sposób wyliczenia emerytury”; rządowy serwis Polski Ład – informacje o emeryturach i PIT-0 dla seniorów; ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.