MSWiA wydało instrukcję na wypadek ataku z powietrza. Gdzie schować się w bloku? Nie każde miejsce jest bezpieczne
Gdzie należy się ukryć, jeśli usłyszymy syreny alarmowe lub otrzymamy ostrzeżenie przed atakiem z powietrza? Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało specjalną instrukcję przygotowaną wspólnie z ekspertami ochrony ludności i strażakami. Dokument wyjaśnia, jak wybrać bezpieczniejsze miejsce w mieszkaniu, kiedy warto udać się do wyznaczonego schronienia i dlaczego nie każda piwnica zapewni odpowiednią ochronę. Jedną z najważniejszych zasad jest tak zwana reguła dwóch ścian. Warto ją poznać, ponieważ w sytuacji zagrożenia może pomóc ograniczyć ryzyko obrażeń.

Instrukcja MSWiA została opublikowana 25 września 2026 roku jako uzupełnienie rządowego „Poradnika Bezpieczeństwa”. Dokument liczy 12 stron i jest dostępny na oficjalnej stronie administracji państwowej. Materiał nie oznacza ogłoszenia nowego zagrożenia dla Polski. Jego celem jest przygotowanie mieszkańców do właściwego reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych, kiedy liczy się szybkie podjęcie decyzji.
Usłyszysz syrenę alarmową. Co zrobić w pierwszej kolejności?
Najważniejsze jest ustalenie, jaki komunikat został przekazany przez właściwe służby. Sygnały alarmowe i ostrzeżenia mogą dotyczyć różnych rodzajów zagrożeń, dlatego należy korzystać z oficjalnych informacji i wykonywać polecenia odpowiednich instytucji.
Jeżeli istnieje realne zagrożenie atakiem z powietrza, decyzja o miejscu ukrycia powinna uwzględniać dostępny czas oraz odległość od najbliższego wcześniej sprawdzonego punktu schronienia. MSWiA wyjaśnia, że jeśli wyznaczone miejsce jest dostępne, droga do niego bezpieczna i mamy wystarczająco dużo czasu, należy udać się tam ustaloną wcześniej trasą.
Jeżeli jednak dotarcie do punktu wymagałoby długiego przebywania na zewnątrz, lepszym rozwiązaniem może być pozostanie w budynku i przejście do bezpieczniejszego pomieszczenia wewnętrznego.
Nie każde pomieszczenie nadaje się do ukrycia. MSWiA wskazuje konkretne miejsca
Według ministerstwa w sytuacji, gdy nie możemy dotrzeć do wyznaczonego punktu schronienia, warto szukać ochrony w pomieszczeniu znajdującym się wewnątrz budynku, z dala od okien i ścian zewnętrznych.
Może to być wewnętrzny korytarz, przedpokój, garderoba albo niewielka komórka pozbawiona okien. W określonych warunkach odpowiednia może być również łazienka, jeżeli nie ma okien ani piecyka gazowego.
Najważniejsza jest nie sama nazwa pomieszczenia, lecz jego lokalizacja i konstrukcja. Miejsce osłonięte solidnymi ścianami zapewnia zwykle lepszą ochronę przed odłamkami niż przestrzeń bezpośrednio przy oknach.
Zasada dwóch ścian. Warto zapamiętać ją już dziś
Jednym z najważniejszych zaleceń MSWiA jest reguła dwóch ścian. Polega ona na wyborze miejsca, w którym pomiędzy osobą ukrywającą się a przestrzenią zewnętrzną znajdują się co najmniej dwie solidne ściany.
Pierwsza ściana może zatrzymać część odłamków i gruzu, a druga dodatkowo ograniczyć ryzyko obrażeń. Dlatego w mieszkaniu korzystniej jest szukać miejsca przy wewnętrznej ścianie niż bezpośrednio przy oknie albo na balkonie.
Reguła ta nie gwarantuje pełnego bezpieczeństwa w przypadku bezpośredniego trafienia budynku. Może jednak zwiększyć ochronę przed niektórymi skutkami wybuchu, w szczególności odłamkami i rozbitym szkłem.
Piwnica albo garaż? To nie zawsze najlepszy wybór
Wiele osób zakłada, że podczas każdego zagrożenia najbezpieczniejszym miejscem będzie piwnica. MSWiA zwraca jednak uwagę, że nie wszystkie pomieszczenia położone pod ziemią nadają się do ukrycia.
Należy unikać piwnic i garaży, które mają uszkodzone stropy, pęknięcia konstrukcyjne, niebezpieczne instalacje gazowe lub tylko jedno wyjście. W takich miejscach ryzyko może być większe niż w odpowiednio wybranej części budynku.
Garaże podziemne i tunele bywają wskazywane jako potencjalne miejsca zapewniające osłonę, ale ich przydatność zależy od konkretnej konstrukcji, stanu technicznego i możliwości bezpiecznej ewakuacji. Nie należy więc automatycznie traktować każdego garażu jako pełnowartościowego schronu.
Uważaj na okna, lustra i ciężkie przedmioty
Podczas wyboru miejsca ukrycia należy zwrócić uwagę na wyposażenie pomieszczenia. Duże okna, przeszklenia, lustra oraz ciężkie przedmioty zawieszone na ścianach mogą stwarzać dodatkowe zagrożenie podczas silnego wstrząsu lub wybuchu.
MSWiA zaleca również unikanie pomieszczeń z butlami gazowymi, kotłami i innymi instalacjami, które w określonych sytuacjach mogą zwiększać ryzyko.
Warto więc wcześniej obejrzeć własne mieszkanie i zastanowić się, która jego część znajduje się najdalej od okien oraz zewnętrznych ścian budynku. Taka analiza nie wymaga kosztownych zakupów, a pozwala uniknąć szukania miejsca ukrycia dopiero w chwili zagrożenia.
Nie korzystaj z windy. Przygotuj drogę do bezpiecznego miejsca
MSWiA przypomina, że podczas przemieszczania się do wyznaczonego miejsca schronienia należy korzystać ze schodów, a nie z windy. W sytuacji zagrożenia może dojść do przerw w dostawie energii lub uszkodzeń instalacji, co stwarza ryzyko unieruchomienia kabiny.
Jeśli planujemy przejście do punktu schronienia poza mieszkaniem, warto wcześniej poznać drogę i ustalić ją z domownikami. Szczególne znaczenie ma to w rodzinach z dziećmi, seniorami oraz osobami mającymi trudności z poruszaniem się.
W sytuacji, gdy odpowiednie służby nakazują pozostanie w budynku, nie należy wychodzić na zewnątrz tylko po to, by samodzielnie sprawdzić, co się dzieje.
Gdzie znaleźć punkt schronienia w Warszawie?
Ministerstwo odsyła mieszkańców do serwisu gdziesieukryc.pl, w którym można szukać informacji o wskazanych punktach schronienia. Warto jednak pamiętać, że poszczególne obiekty mogą różnić się przeznaczeniem i poziomem zapewnianej ochrony.
Nie każde miejsce oznaczone jako punkt schronienia jest schronem o określonej odporności konstrukcyjnej. Dlatego istotne jest zapoznanie się z charakterem wybranego obiektu i oficjalnymi informacjami dotyczącymi jego dostępności.
Najlepiej sprawdzić takie miejsca z wyprzedzeniem, zamiast rozpoczynać poszukiwania dopiero po otrzymaniu ostrzeżenia.
Warszawskie metro może być miejscem ukrycia?
W przypadku Warszawy wiele pytań dotyczy stacji metra, przejść podziemnych i tuneli. Ich podziemne położenie może zapewniać osłonę przed niektórymi zagrożeniami, ale nie oznacza automatycznie, że każda stacja metra jest certyfikowanym schronem.
Możliwość wykorzystania konkretnego obiektu podczas sytuacji kryzysowej zależy od jego konstrukcji, dostępności, organizacji ruchu oraz decyzji odpowiednich służb. Nie należy samodzielnie wchodzić do zamkniętych tuneli, pomieszczeń technicznych ani miejsc niedostępnych dla pasażerów.
Najważniejsze jest korzystanie z oficjalnie wskazanych miejsc oraz stosowanie się do aktualnych poleceń zarządcy obiektu i służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
Co przygotować w domu, zanim pojawi się jakiekolwiek zagrożenie?
Warto zadbać o podstawowe wyposażenie awaryjne: latarkę, źródło zasilania do telefonu, wodę, podstawowe środki higieniczne, niezbędne leki oraz dokumenty lub ich odpowiednio zabezpieczone kopie. Przydatny może być także wcześniej przygotowany plecak ewakuacyjny.
Rodziny powinny ustalić sposób kontaktowania się w sytuacji przerwania łączności i wskazać miejsce spotkania, jeżeli domownicy będą przebywać poza domem. Warto również upewnić się, że dzieci wiedzą, jak reagować na sygnały alarmowe i do kogo zwrócić się o pomoc.
Nie chodzi o podejmowanie nerwowych działań ani gromadzenie nadmiernych zapasów. Najważniejsze jest przygotowanie realistycznego planu odpowiadającego warunkom konkretnego mieszkania i potrzebom domowników.
Co zrobić, jeśli zagrożenie zastanie Cię na zewnątrz?
Jeżeli ostrzeżenie pojawi się podczas pobytu poza domem, należy zwrócić uwagę na oficjalny komunikat i szukać możliwie bezpiecznej osłony. MSWiA wskazuje, że znaczenie mają solidne konstrukcje budynków, tunele i inne miejsca, które mogą ograniczać ekspozycję na zagrożenie.
Nie należy jednak wybierać przypadkowych pomieszczeń o nieznanym stanie technicznym ani narażać się na długie przebywanie na otwartej przestrzeni, jeśli dostępne jest bliższe, bezpieczniejsze miejsce.
Każda sytuacja może wymagać innych działań. Właśnie dlatego zalecenia odpowiednich służb i bieżące komunikaty pozostają ważniejsze niż uniwersalny plan przygotowany na podstawie ogólnych porad.
Instrukcja MSWiA nie oznacza nowego alarmu
Publikacja materiału jest elementem edukacji i przygotowania ludności na sytuacje nadzwyczajne. Ministerstwo udostępniło instrukcję 25 września 2026 roku i zapowiedziało przekazanie jej samorządom oraz udostępnienie odpowiednich informacji obywatelom.
Nie należy interpretować samego dokumentu jako informacji, że Polska spodziewa się konkretnego ataku w określonym terminie. Materiał ma charakter prewencyjny i edukacyjny.
Najważniejsze zalecenia to wcześniejsze poznanie punktów schronienia, wybór bezpieczniejszego pomieszczenia bez okien, stosowanie zasady dwóch ścian i unikanie korzystania z windy. W sytuacji rzeczywistego zagrożenia należy przede wszystkim stosować się do komunikatów właściwych służb.

Dziennikarka ekonomiczna i specjalistka od tekstów prawnych, była wykładowczyni akademicka Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka newsów gospodarczych i tekstów o prawie. Posiada dyplom z zakresu tłumaczeń prawnych i ekonomicznych. Warsztat naukowy wykorzystuje w codziennej pracy redakcyjnej, tworząc precyzyjne artykuły oparte na twardych danych. Jako jedna z nielicznych dziennikarek w branży, swoje teksty opiera na bezpośredniej pracy z zagranicznymi raportami finansowymi i aktami prawnymi, bez pośredników.