Oddychamy trującym powietrzem. Ekspert: zagrożenie jest bardzo poważne

Mroźna pogoda, która objęła Polskę, przyniosła ze sobą gwałtowne pogorszenie jakości powietrza. W wielu regionach normy pyłów PM2.5 i PM10 zostały przekroczone nawet kilkukrotnie, a eksperci ostrzegają, że zimowy smog stanowi realne zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców.

Mroźna pogoda, która od kilku dni utrzymuje się w Polsce, przyniosła ze sobą poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego. W wielu regionach kraju jakość powietrza gwałtownie się pogorszyła, a normy stężenia pyłów PM2.5 i PM10 zostały miejscami przekroczone nawet o kilkaset procent. Eksperci alarmują, że zimowy smog to nie tylko chwilowy dyskomfort, ale realne ryzyko dla życia i zdrowia tysięcy osób.

Zimowy smog uderza najmocniej przy mrozach

Silne mrozy sprzyjają zjawisku tzw. niskiej emisji. Przy ujemnych temperaturach rośnie zużycie paliw stałych w domowych piecach i kotłach, a brak wiatru powoduje, że zanieczyszczenia utrzymują się przy ziemi. To właśnie wtedy smog osiąga najwyższe stężenia, szczególnie w miastach i mniejszych miejscowościach z zabudową jednorodzinną.

Jak informują służby monitorujące jakość powietrza, w ostatnich dniach normy pyłów PM10 i PM2.5 były przekraczane wielokrotnie. W praktyce oznacza to powietrze, które nie spełnia żadnych standardów bezpieczeństwa i może szkodzić nawet zdrowym osobom.

Ekspert: smog działa szybko i długofalowo

Doktor Tomasz Karauda, specjalista chorób płuc, zwraca uwagę, że smog ma dwa poziomy oddziaływania na organizm. Pierwszy to skutki natychmiastowe, odczuwalne już po krótkim czasie przebywania na zewnątrz. Drugi to konsekwencje długoterminowe, wynikające z kumulowania się szkodliwych substancji w organizmie.

Najdrobniejsze cząstki pyłu mogą przenikać do krwiobiegu, prowadząc do zaostrzenia chorób układu oddechowego i krążenia. To właśnie w okresach grzewczych szpitale notują zwiększoną liczbę pacjentów z zaostrzeniem astmy, POChP, niewydolności serca czy chorób naczyń.

Tysiące zgonów rocznie

Statystyki są alarmujące. Zanieczyszczone powietrze odpowiada w Polsce za około 40 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie. Smog zwiększa także ryzyko chorób nowotworowych, udarów i zawałów, a jego wpływ na zdrowie dzieci i osób starszych jest szczególnie niebezpieczny.

Lekarze podkreślają, że choć rzadko mówi się o „zatruciu smogiem” wprost, to skutki oddychania zanieczyszczonym powietrzem są widoczne w statystykach hospitalizacji i śmiertelności.

Mróz nie odpuszcza, alerty obowiązują

W Polsce od kilku dni panuje silna fala mrozów. W nocy temperatury w wielu regionach spadają do około –18°C, a w ciągu dnia często utrzymują się poniżej zera. IMGW wydało ostrzeżenia przed silnym mrozem, zwłaszcza dla północnej i południowo-wschodniej części kraju.

Służby apelują o ograniczenie przebywania na zewnątrz, szczególnie w godzinach wieczornych i porannych, kiedy stężenia zanieczyszczeń są najwyższe. Zalecenia dotyczą zwłaszcza dzieci, seniorów, kobiet w ciąży oraz osób z chorobami przewlekłymi.

Co mogą zrobić mieszkańcy

Eksperci zalecają śledzenie komunikatów o jakości powietrza, unikanie aktywności fizycznej na zewnątrz w czasie alarmów smogowych oraz wietrzenie mieszkań tylko wtedy, gdy wskaźniki zanieczyszczeń spadają. W miarę możliwości warto korzystać z oczyszczaczy powietrza i masek antysmogowych.

Prognozy wskazują, że niskie temperatury utrzymają się jeszcze przez kilka dni. To oznacza, że problem zimowego smogu może się nasilać, a ostrożność pozostaje kluczowa dla ochrony zdrowia.