Pilny komunikat dla mieszkańców Mazowsza. Najgorsze dopiero się zacznie

Od początku roku do 24 czerwca w lasach województwa mazowieckiego wybuchło już 1388 pożarów – to znacznie więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, gdy liczba ta nie przekroczyła tysiąca. Sam maj, wyjątkowo suchy i upalny, przyniósł ponad 500 takich zdarzeń. Teraz, po fali upałów sięgających miejscami 40 stopni, meteorolodzy i leśnicy zapowiadają kolejne gorące dni, a w części regionu wciąż obowiązuje podwyższone zagrożenie pożarowe.

Drugi z trzech stopni zagrożenia – i wciąż aktualny

Na Mazowszu utrzymuje się tak zwany żółty, czyli drugi z trzech stopni zagrożenia pożarowego lasu – mimo że ostatnie opady nieco poprawiły sytuację. Wschodnia i centralna część województwa, ze względu na specyfikę glebyy, wciąż bardzo szybko traci wilgoć, dlatego stan ściółki jest na bieżąco monitorowany. Jednostki Lasów Państwowych wyznaczają stopień zagrożenia codziennie, osobno dla 60 stref prognostycznych obejmujących teren całego kraju poza obszarami górskimi.

W tle jest szerszy kontekst klimatyczny – Europa jest obecnie najszybciej ocieplającym się kontynentem, a rok 2025 należał do trzech najsuchszych w historii pomiarów prowadzonych od 1992 roku. Tegoroczna susza, pogłębiona przez rekordowo niskie opady, tylko ten trend potwierdza.

Skąd te liczby

Z 1388 tegorocznych pożarów w mazowieckich lasach zaledwie 167 dotyczyło terenów zarządzanych przez Lasy Państwowe – reszta wybuchła na gruntach należących do innych właścicieli, głównie prywatnych. To właśnie z lasu prywatnego zaczął się największy od lat pożar w regionie, który na przełomie maja i czerwca strawił ponad 300 hektarów drzewostanów w gminach Poświętne i Stanisławów. Jak przypominają leśnicy, aż 99 procent pożarów lasu ma swoje źródło w działaniu człowieka – najczęściej przez nieostrożność, choć zdarzają się też podpalenia.

Wsparcie dla ochotniczych straży pożarnych płynie też z budżetu samorządu województwa. W ramach programu „Mazowsze dla straży pożarnych” jednostki OSP z regionów podwarszawskich otrzymają w tym roku 22 nowe pojazdy, 42 strażnice zostaną zmodernizowane, a do 49 jednostek trafi specjalistyczny sprzęt. W skali całego województwa to łącznie 82 nowe samochody, ponad 220 zmodernizowanych remiz i 227 doposażonych jednostek – „druhowie z Mazowsza zyskają 82 nowe samochody” – podsumował marszałek województwa Adam Struzik, wskazując na tegoroczny budżet programu w wysokości 21 milionów złotych.

Lasy zostają otwarte – ale nie wszystkie

Mimo poważnej sytuacji resort klimatu nie zdecydował się na zamknięcie lasów i parków narodowych. „Nie zamykamy lasów ani parków narodowych” – zaznaczył wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała, przypominając, że to przestrzenie służące ludziom jako miejsce wytchnienia, i apelując jednocześnie o ostrożność oraz bezwzględny zakaz używania ognia. Jedynym wyjątkiem w szczycie tegorocznych upałów było Nadleśnictwo Józefów, czasowo zamknięte dla odwiedzających. Aktualny status konkretnego lasu oraz granice ewentualnych stref zamkniętych – czy to z powodu suszy, czy skutków wichur – można sprawdzić na bieżąco na Państwowej Mapie Zakazów Wstępu do Lasów.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź, zanim wyjdziesz do lasu

Zanim wybierzesz się na spacer czy rajd rowerowy, warto sprawdzić aktualny stopień zagrożenia pożarowego dla konkretnego nadleśnictwa – dowiesz się przy okazji, czy nie obowiązuje tam czasowy zakaz wstępu. W lesie i na łące nie wjeżdżaj samochodem ani motocyklem, bo rozgrzane elementy podwozia mogą w kilka sekund podpalić suchą trawę, a rozniecanie ognia czy grillowanie poza wyznaczonymi miejscami jest w tych warunkach wyjątkowo ryzykowne – pożar lasu potrafi rozprzestrzeniać się z prędkością rzędu 20 km na godzinę, czyli szybciej, niż większość ludzi jest w stanie biec. Jeśli zauważysz dym lub ogień, dzwoń od razu pod 112 albo 998 i podaj lokalizację – najbliższą miejscowość, charakterystyczny punkt terenowy lub numer słupka oddziałowego, jeśli akurat go widzisz.

Na upalne wędrówki warto wyruszać wcześnie rano, najlepiej kończąc je przed godziną 11, gdy temperatura zaczyna być najbardziej dokuczliwa, i zabrać ze sobą co najmniej 2-3 litry wody na osobę. Szczególną uwagę warto zwrócićc na dzieci i seniorów – to oni najszybciej odczuwają skutki upału, więc lepiej zaplanować dla nich krótszą, bardziej zacienioną trasę.