Pracujesz całe życie na minimalnej krajowej? Taką emeryturę otrzymasz. Policzyliśmy to dla różnych roczników

Płaca minimalna wynosi w tym roku 4806 zł brutto. Według danych GUS z marca 2026 roku, taką kwotę pobierało 12,2% zatrudnionych, co odpowiada około 1,84 miliona osób. Wiele z tych osób zakłada, że po 40 latach pracy dostanie przynajmniej „przyzwoitą” emeryturę. Sprawdziliśmy, ile naprawdę wyliczy ZUS. Wynik zależy od rocznika, płci i przepracowanych lat.

Rocznik 1966: ZUS wyliczył 1465 zł, czyli mniej niż najniższa emerytura

Zacznijmy od osób, które przechodzą na emeryturę teraz. ZUS przygotował dla serwisu Infor wyliczenie dla kobiety, która w lipcu 2026 r. kończy 60 lat. Pracowała od 1996 r. bez przerw i zawsze za płacę minimalną. Wyliczenie to wyglądało wówczas następująco:

• zwaloryzowany kapitał początkowy, czyli za pracę przed 1999 r.: 118 120,50 zł,
• zwaloryzowane składki: 272 225,32 zł,
• średnie dalsze trwanie życia: 266,4 miesiąca,
• wyliczona emerytura: 1465,26 zł brutto.

To mniej niż najniższa emerytura, która od 1 marca 2026 r. wynosi 1978,49 zł brutto. Ponieważ kobieta ma ponad 20 lat stażu, ZUS podniesie jej świadczenie do tej kwoty. Na rękę to ok. 1800 zł, bo od emerytury potrąca się 9 proc. składki zdrowotnej, a przy tej kwocie nie płaci się podatku.

Sprawdziliśmy to wyliczenie na historycznych płacach minimalnych i wskaźnikach waloryzacji. Gdy uwzględnimy czerwcową waloryzację 2026 r. (109,81 proc.), składki do czerwca i nową tablicę GUS, wychodzi ok. 1630 zł brutto. To nadal poniżej minimum, więc emerytka i tak dostanie 1978,49 zł.

Jak liczyliśmy emerytury młodszych roczników?

Dla osób urodzonych w 1980 r. i później cała kariera przypada na nowy system emerytalny. Można więc policzyć emeryturę samodzielnie, bez kapitału początkowego. Wzór ZUS jest prosty: suma zwaloryzowanych składek dzielona przez średnie dalsze trwanie życia w miesiącach.

Przyjęliśmy następujące założenia:

• praca od 20. roku życia, bez przerw, zawsze za płacę minimalną,
• składka emerytalna 19,52 proc. pensji brutto,
• do 2026 r. rzeczywiste płace minimalne i rzeczywiste wskaźniki rocznej waloryzacji składek,
• od 2027 r. płaca minimalna rośnie w tym samym tempie, w jakim ZUS waloryzuje składki,
• kobieta przechodzi na emeryturę w wieku 60 lat po 40 latach pracy, a mężczyzna w wieku 65 lat po 45 latach pracy,
• tablica GUS obowiązująca od 1 kwietnia 2026 r.: 268,9 miesiąca dla 60-latków i 222,7 miesiąca dla 65-latków.

Poniewaz nikt nie zna płacy minimalnej w 2050 r., wynik podajemy jako procent płacy minimalnej z roku przejścia na emeryturę. Żeby łatwiej to sobie wyobrazić, przeliczyliśmy go też na dzisiejszą płacę minimalną.

Kobiety: ok. 35 proc. płacy minimalnej. Mężczyźni: ok. 47 proc.

Tak wychodzi dla kobiet, które przepracują 40 lat i przejdą na emeryturę w wieku 60 lat:

• rocznik 1980 (emerytura w 2040 r.): 34,7 proc. płacy minimalnej, dziś to ok. 1670 zł brutto,
• rocznik 1985 (2045 r.): 34,9 proc., czyli ok. 1680 zł,
• rocznik 1990 (2050 r.): 35,0 proc., czyli ok. 1680 zł,
• rocznik 1995 (2055 r.): 35,2 proc., czyli ok. 1690 zł,
• rocznik 2000 (2060 r.): 35,2 proc., czyli ok. 1690 zł.

Tak wychodzi dla mężczyzn, którzy przepracują 45 lat i przejdą na emeryturę w wieku 65 lat:

• rocznik 1980 (emerytura w 2045 r.): 47,2 proc. płacy minimalnej, dziś to ok. 2270 zł brutto,
• rocznik 1985 (2050 r.): 47,4 proc., czyli ok. 2280 zł,
• rocznik 1990 (2055 r.): 47,6 proc., czyli ok. 2290 zł,
• rocznik 1995 (2060 r.): 47,7 proc., czyli ok. 2290 zł,
• rocznik 2000 (2065 r.): 47,7 proc., czyli ok. 2290 zł.

Dla porównania, dzisiejsza najniższa emerytura to 41,2 proc. płacy minimalnej. Jeśli ta proporcja się utrzyma, kobiety pracujące całe życie za minimalną krajową dostaną najniższą emeryturę, a nie tę wyliczoną ze składek. Mężczyźni będą mieli świadczenie nieco wyższe od minimum, ale niewiele, bo o ok. 300 zł w dzisiejszych pieniądzach.

Różnice między rocznikami są niewielkie, bo w ostatnich 27 latach płaca minimalna i waloryzacja składek rosły w podobnym tempie. W latach 1999-2026 płaca minimalna wzrosła z 650 zł do 4806 zł, czyli ok. 7,4 razy. Składki zapisane na koncie w ZUS w 1999 r. są dziś warte kilka razy więcej niż w dniu wpłaty.

Dlaczego kobiety dostają mniej? Liczy się 5 lat

Kobieta, która przechodzi na emeryturę w wieku 60 lat, pracuje 5 lat krócej niż mężczyzna. Do tego jej składki są dzielone przez dłuższe dalsze trwanie życia: 268,9 miesiąca zamiast 222,7. Oba czynniki obniżają emeryturę.

Gdyby ta sama kobieta pracowała do 65 lat, jej emerytura wyniosłaby, tak jak u mężczyzny, ok. 47 proc. płacy minimalnej. Wtedy byłaby wyższa od dzisiejszej najniższej emerytury. Tablica GUS jest wspólna dla kobiet i mężczyzn, więc decyduje wiek przejścia na emeryturę, a nie płeć.

Najniższa emerytura nie jest dla wszystkich. Trzeba mieć 20 lub 25 lat stażu

Dopłata do najniższej emerytury nie przysługuje automatycznie. Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z FUS trzeba mieć co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych (kobiety) lub 25 lat (mężczyźni). Kto ma krótszy staż, dostanie tyle, ile wynika ze składek, nawet jeśli to kilkaset złotych.

W przypadku osób na płacy minimalnej to kluczowe. Przy 40 latach pracy ten warunek jest spełniony z dużym zapasem, ale przerwy w pracy, praca na czarno czy lata na umowach bez składek mogą sprawić, że staż będzie za krótki.

Co może zmienić wynik w górę lub w dół?

Nasze wyliczenia to scenariusz, a nie prognoza. Najważniejsze czynniki ryzyka:

• Szybszy wzrost płacy minimalnej. Jeśli płaca minimalna będzie rosła o 1 pkt proc. rocznie szybciej niż waloryzacja, kobiety dostaną ok. 29-31 proc. płacy minimalnej (dziś ok. 1400-1490 zł), a mężczyźni ok. 39-41 proc. (ok. 1860-1970 zł).
• Dłuższe życie. Jeśli dalsze trwanie życia wzrośnie o 2 lata, emerytury spadną o ok. 8 proc.: u kobiet do ok. 32 proc. płacy minimalnej, u mężczyzn do ok. 43 proc.
• OFE i subkonto. Dla uproszczenia przyjęliśmy, że cała składka jest waloryzowana jak konto w ZUS. U osób, które były w OFE, część pieniędzy jest na subkoncie lub w funduszu i jest waloryzowana inaczej.
• Wysokość najniższej emerytury. Jest waloryzowana co najmniej o inflację i 20 proc. realnego wzrostu płac, czyli zwykle wolniej niż rośnie płaca minimalna. Rząd może ją jednak podnosić bardziej.

Warszawa: płaca minimalna, a koszty życia w stolicy

Dla mieszkańców Warszawy te wyliczenia są szczególnie bolesne. Emerytura na poziomie ok. 1800 zł netto to kwota, która w stolicy często nie wystarczy nawet na czynsz i rachunki w wynajmowanym mieszkaniu. Dlatego przy niskich zarobkach własne mieszkanie przed emeryturą i dodatkowe oszczędności mają tu jeszcze większe znaczenie niż w mniejszych miejscowościach.

Warszawiacy mogą sprawdzić swój stan konta emerytalnego na Platformie Usług Elektronicznych ZUS (eZUS) albo umówić się na konsultację w jednym z warszawskich oddziałów ZUS, także w formie wideorozmowy (eWizyta). Doradca pomoże sprawdzić, czy wszystkie okresy pracy są na koncie, i wyjaśni, jak czytać prognozę emerytury.

Pracujesz za płacę minimalną? Co możesz zrobić już teraz?

• Sprawdź na eZUS informację o stanie konta. Zobaczysz zwaloryzowane składki, kapitał początkowy i prognozę emerytury.
• Policz staż. Upewnij się, że do 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni) zbierzesz 20 lub 25 lat składkowych i nieskładkowych, żeby mieć prawo do najniższej emerytury.
• Rozważ dłuższą pracę. U kobiety każdy rok pracy po 60. roku życia wyraźnie podnosi emeryturę: z ok. 35 do ok. 47 proc. płacy minimalnej przy pracy do 65 lat.
• Nie rezygnuj z PPK. Pracodawca dopłaca 1,5 proc. pensji, a państwo dokłada dopłatę roczną. To pieniądze poza ZUS, które możesz wypłacić po 60. roku życia.
• Uważaj na pracę bez umowy. Lata bez składek obniżają emeryturę i mogą pozbawić cię prawa do najniższej emerytury.
• Jeśli możesz, odkładaj nawet małe kwoty na IKE lub IKZE. Przy niskich zarobkach liczy się każde dodatkowe źródło dochodu na emeryturze.