Seniorzy czekają na 1978,49 zł, ale tyle nie wpłynie na konto. ZUS pokazał konkretne kwoty 14 emerytury

1978,49 zł brutto to kwota, na którą patrzą seniorzy przed tegoroczną wypłatą czternastej emerytury. Na konto nie trafi jednak 1978,49 zł. Co więcej, nawet osoby uprawnione do pełnej czternastki mogą otrzymać różne kwoty netto. Wyliczenia przygotowane przez przedstawicielkę ZUS pokazują, że przy emeryturze 2000 zł świadczenie dodatkowe to 1623,43 zł na rękę, a przy 2500 zł już 1563,43 zł. Przy wyższych emeryturach różnice robią się jeszcze większe.

1978,49 zł nie oznacza 1978,49 zł na konto

Kwota 1978,49 zł ma w 2026 roku szczególne znaczenie dla emerytów i rencistów. Od 1 marca właśnie tyle wynosi najniższa emerytura, renta rodzinna oraz renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Tyle wynosi również kwota przyjmowana w wyliczeniach tegorocznej czternastej emerytury.

Problem zaczyna się wtedy, gdy przechodzimy od kwoty brutto do pieniędzy, które rzeczywiście mają znaleźć się na rachunku seniora.

Pełna czternastka w wysokości 1978,49 zł brutto nie oznacza przelewu w wysokości 1978,49 zł.

Od świadczenia pobierana jest składka zdrowotna oraz, zależnie od sytuacji podatkowej, zaliczka na podatek dochodowy.

Co jeszcze bardziej zaskakujące, 2 osoby otrzymujące taką samą czternastkę brutto mogą zobaczyć na kontach różne kwoty netto.

ZUS pokazał wyliczenia. Tyle może zostać z pełnej czternastki

Szczegółowe symulacje przygotowała Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

Wyliczenia pokazują, ile może wynosić podstawowa emerytura oraz czternastka na rękę przy różnych wysokościach świadczenia.

Emerytura brutto	Emerytura netto	Czternastka brutto	Czternastka netto
2000 zł	1820,00 zł	1978,49 zł	1623,43 zł
2500 zł	2275,00 zł	1978,49 zł	1563,43 zł
3000 zł	2670,00 zł	1878,49 zł	1484,43 zł
3500 zł	3065,00 zł	1378,49 zł	1089,43 zł
4000 zł	3460,00 zł	878,49 zł	694,43 zł
4500 zł	3855,00 zł	378,49 zł	299,43 zł

Wyliczenia pokazują więc skalę różnic. Senior pobierający 2000 zł brutto podstawowej emerytury może otrzymać ponad 1600 zł czternastki na rękę. Przy świadczeniu podstawowym wynoszącym 4500 zł brutto dodatkowa wypłata może wynieść już tylko 299,43 zł netto.

Dlaczego ZUS wypłaci mniej niż wielu seniorów może oczekiwać?

Tutaj pojawia się podatkowy szczegół, o którym łatwo zapomnieć.

Spójrzmy na osobę pobierającą minimalną emeryturę, czyli 1978,49 zł brutto.

Zwykła emerytura w tej wysokości daje według przedstawionych wyliczeń 1800,43 zł netto.

Można więc oczekiwać, że skoro czternastka ma identyczną wartość brutto, również z niej zostanie 1800,43 zł.

Tak jednak nie jest.

W przedstawionej symulacji pełna czternastka dla takiej osoby wynosi 1625,43 zł netto.

Wszystko przez 300 zł

Różnica wynika ze sposobu rozliczania podatku.

Miesięczna kwota zmniejszająca podatek wynosi 300 zł. Nie jest jednak stosowana osobno do podstawowej emerytury i drugi raz do czternastki.

Czternastka jest wypłacana razem z podstawowym świadczeniem, dlatego 300 zł stosuje się raz do łącznej zaliczki na podatek od obu świadczeń.

Krystyna Michałek z ZUS właśnie w ten sposób wyjaśnia różnicę pomiędzy kwotą netto minimalnej emerytury a kwotą netto czternastki o identycznej wartości brutto.

1978,49 zł brutto zamienia się w 1625,43 zł netto

W przypadku seniora pobierającego minimalną emeryturę mechanizm można prześledzić krok po kroku.

Podstawa opodatkowania czternastki po zaokrągleniu wynosi 1978 zł.

12 proc. tej kwoty to 237,36 zł.

Składka zdrowotna w wysokości 9 proc. od 1978,49 zł wynosi 178,06 zł.

Jednocześnie podatek liczony jest również od zwykłej emerytury. Dopiero przy łącznym rozliczeniu uwzględniana jest miesięczna kwota zmniejszająca podatek.

W przedstawionym przez ZUS przykładzie zaliczka podatkowa przypisana do dodatkowego świadczenia wynosi ostatecznie 175 zł.

Po odjęciu 175 zł podatku oraz 178,06 zł składki zdrowotnej:

1978,49 zł – 175 zł – 178,06 zł = 1625,43 zł.

To właśnie taka kwota czternastki może znaleźć się na koncie osoby otrzymującej minimalną emeryturę w przedstawionym wariancie.

Do 2900 zł pełna kwota, potem zaczyna działać ważna zasada

Druga granica, którą seniorzy powinni zapamiętać, to 2900 zł brutto.

Do tego poziomu podstawowego świadczenia stosowana jest pełna wysokość czternastki.

Dlatego zarówno przy emeryturze wynoszącej 2000 zł, jak i 2500 zł czy 2900 zł brutto, czternastka w przedstawionych wyliczeniach wynosi 1978,49 zł brutto.

Nie oznacza to jednak identycznej kwoty netto.

Przy 2000 zł emerytury jest to 1623,43 zł na rękę, natomiast przy 2500 zł oraz 2900 zł wyliczenie wskazuje 1563,43 zł.

Masz więcej niż 2900 zł emerytury? Czternastka zaczyna maleć

Po przekroczeniu progu 2900 zł działa mechanizm „złotówka za złotówkę”.

Każda złotówka świadczenia przekraczająca próg pomniejsza czternastą emeryturę o złotówkę.

Przykład jest bardzo prosty.

Senior pobiera 3000 zł brutto.

To o 100 zł więcej niż próg 2900 zł.

Od 1978,49 zł odejmujemy więc 100 zł.

Czternastka wynosi 1878,49 zł brutto, co w przedstawionych wyliczeniach daje 1484,43 zł netto.

Przy emeryturze 3500 zł brutto czternastka spada już do 1378,49 zł brutto i 1089,43 zł netto.

Przy 4000 zł jest jeszcze niższa: 878,49 zł brutto, czyli 694,43 zł netto.

Przy 4500 zł zostaje niespełna 300 zł na rękę

Jeszcze większą różnicę zobaczą osoby otrzymujące stosunkowo wysokie świadczenia.

Przy emeryturze 4500 zł brutto czternastka zostaje pomniejszona do zaledwie 378,49 zł brutto.

Po potrąceniach daje to według przedstawionych wyliczeń 299,43 zł netto.

To ogromna różnica w porównaniu z kwotą 1978,49 zł, która pojawia się przy informacjach o pełnym świadczeniu.

Ta granica jest jeszcze ważniejsza. Po jej przekroczeniu czternastki nie będzie

Mechanizm pomniejszania świadczenia nie działa bez końca.

Minimalna kwota czternastki, która może zostać wypłacona, wynosi 50 zł brutto.

Przy świadczeniu podstawowym wynoszącym 4828,49 zł brutto wyliczona czternastka wynosi dokładnie 50 zł brutto, czyli według symulacji 39,50 zł netto.

Po przekroczeniu 4828,49 zł brutto czternasta emerytura nie będzie już przysługiwać, ponieważ wyliczona kwota spadnie poniżej ustawowego minimum.

Senior nie musi składać wniosku

Czternasta emerytura jest świadczeniem wypłacanym z urzędu.

Oznacza to, że uprawniony senior nie musi składać specjalnego wniosku, aby otrzymać pieniądze.

Wypłata ma nastąpić wraz z podstawowym świadczeniem w terminie przewidzianym dla czternastej emerytury.

Dla seniorów najważniejsze będzie więc sprawdzenie wysokości własnej emerytury brutto. To właśnie od niej zależy, czy otrzymają pełną czternastkę, świadczenie pomniejszone według zasady „złotówka za złotówkę”, czy nie otrzymają go wcale.

Komornik nie zabierze czternastej emerytury

Czternasta emerytura podlega szczególnej ochronie.

Świadczenie nie podlega potrąceniom i egzekucji. Nie jest również wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do części świadczeń i form pomocy.

Dla osoby zadłużonej jest to szczególnie istotna informacja, ponieważ dodatkowa wypłata została ustawowo zabezpieczona przed egzekucją.

Podstawa prawna

Zasady wypłacania świadczenia określa ustawa z 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów.

Wysokość najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca 2026 roku wynosi natomiast 1978,49 zł brutto, co potwierdzają aktualne dane ZUS.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli jesteś emerytem lub rencistą, nie patrz wyłącznie na pojawiającą się przy czternastce kwotę 1978,49 zł.

To kwota brutto pełnego świadczenia w przedstawionych wyliczeniach. Na konto wpłynie mniej.

Jeżeli Twoja emerytura wynosi 2000 zł brutto, wyliczenie wskazuje czternastkę na poziomie około 1623,43 zł netto.

Przy 2500 zł brutto jest to 1563,43 zł netto.

Przy 3000 zł brutto około 1484,43 zł netto.

Przy 3500 zł brutto około 1089,43 zł netto.

Przy 4000 zł brutto około 694,43 zł netto.

Przy 4500 zł brutto zostaje około 299,43 zł netto.

Najważniejsze są więc 3 liczby: 1978,49 zł, 2900 zł i 4828,49 zł.

Pierwsza określa wysokość pełnej czternastki przyjętą w wyliczeniach. Druga jest progiem, po którego przekroczeniu zaczyna działać zasada „złotówka za złotówkę”. Trzecia wyznacza górną granicę podstawowego świadczenia, przy której czternastka wynosi jeszcze minimalne 50 zł brutto.

Sprawdź więc kwotę brutto swojej emerytury, a nie tylko wysokość zapowiadanej czternastki. Różnica pomiędzy 1978,49 zł widocznym w komunikatach a faktycznym przelewem może wynosić kilkaset, a przy wyższych emeryturach nawet ponad 1600 zł.