Średnia krajowa to mit? Nowe dane GUS obnażają prawdę o zarobkach większości Polaków

Mediana kontra średnia krajowa. Przepaść o prawie jedną piątą

Najnowsze zestawienia opublikowane przez Główny Urząd Statystyczny za grudzień 2025 roku wskazują, że mediana miesięcznych wynagrodzeń brutto w gospodarce narodowej ukształtowała się na poziomie 7 907,20 zł. Wskaźnik ten reprezentuje wartość środkową – oznacza to, że dokładnie połowa pracujących Polaków zarabiała mniej niż ta kwota, a druga połowa otrzymywała pensję wyższą.

Porównanie tej wartości z mitycznym przeciętnym wynagrodzeniem brutto obnaża potężne nierówności płacowe na rynku. W grudniu 2025 roku średnia płaca wyniosła bowiem aż 9 813,30 zł. Oficjalna mediana okazała się więc niższa od średniej krajowej o 19,4 proc. (czyli o prawie jedną piątą).

Grudzień przyniósł jednak spore, nominalne wzrosty płac, napędzane m.in. premiami na koniec roku:

• Miesięczna mediana urosła w porównaniu do listopada 2025 roku o 6,4 proc., z kolei w ujęciu rocznym (względem grudnia 2024 roku) jej wzrost wyniósł 8,8 proc.
• W tym samym czasie przeciętna płaca brutto podskoczyła o 8,2 proc. w odniesieniu do listopada 2025 roku, a w skali roku zwiększyła się o 7,8 proc.

Finansowy podział: Sektor publiczny miażdży prywatny

Dane statystyczne bardzo wyraźnie uwypuklają dysproporcje płacowe w zależności od tego, czy pracujemy w firmach prywatnych, czy też pod skrzydłami państwa. Budżetówka i spółki publiczne oferują znacznie wyższą wartość środkową zarobków.

W sektorze publicznym mediana wynagrodzeń urosła do poziomu 9 857,96 zł, co stanowi aż 124,7 proc. ogólnej mediany krajowej. Dla kontrahentów z sektora prywatnego rzeczywistość jest o wiele skromniejsza – tamtejsza mediana wyniosła zaledwie 6 895,00 zł, co przekłada się na zaledwie 87,2 proc. wartości ogólnoekonomicznej.

Nierówności płacowe ze względu na płeć: Choć w statystykach dotyczących średniej pensji różnice bywają zatarte, to dane o medianie pokazują stabilne dysproporcje. Mężczyźni w grudniu 2025 roku wykazali się medianą na poziomie 8 027,85 zł (101,5 proc. ogólnej wartości). Kobiety zarabiały środkowo mniej – ich mediana wyniosła 7 783,00 zł (98,4 proc. wartości ogółem).

Szczegółowa struktura wynagrodzeń w Polsce (grudzień 2025 r.)

Poniższa tabela pozwala zestawić ze sobą realne dane o medianie i przeciętnych pensjach z uwzględnieniem podziału na płeć oraz formę własności pracodawcy.

Skrajności na polskim rynku. Ile zarabiają najubożsi, a ile bogaci?

GUS przedstawił także dane o tzw. rozkładzie decylowym, czyli o zarobkach skrajnych grup pracowników w Polsce. Te statystyki najdobitniej pokazują, jak rozwarstwione są zarobki w naszym kraju.

Patrząc na najniższe szczeble drabiny płacowej, 10 proc. najmniej zarabiających osób w kraju (pierwszy decyl) otrzymywało wynagrodzenie brutto w wysokości co najwyżej 4 666,00 zł. Z kolei po przeciwnej stronie zestawienia uplasowała się elita finansowa. Najlepiej sytuowane 10 proc. społeczeństwa (dziewiąty decyl) mogło liczyć na miesięczną pensję zaczynającą się od kwoty co najmniej 16 290,63 zł brutto.