Te ulgi przysługują seniorom z mocy prawa. Oszczędzą kilkaset złotych miesięcznie i mogą zapomnieć o opłatach

Darmowe autobusy, zwolnienie z abonamentu RTV, tysiące bezpłatnych leków w aptece – to realne oszczędności, do których prawo ma dziś znacznie więcej Polaków niż jeszcze rok temu. Problem w tym, że nikt tego nie ogłasza przez telewizor, a większość uprawnionych nie składa żadnych wniosków. Łącznie chodzi o kwoty, które w skali roku mogą przekroczyć kilka tysięcy złotych na osobę. Wystarczy wiedzieć, czego szukać i gdzie się udać.

366 zł rocznie za to, co można mieć za darmo

Od 1 stycznia 2026 r. abonament RTV jest droższy. Za posiadanie telewizora – lub zestawu TV i radia – płaci się 30,50 zł miesięcznie, czyli 366 zł rocznie. Dla wielu gospodarstw domowych to kolejna pozycja w budżecie, której nikt specjalnie nie kwestionuje. Tymczasem dla dużej grupy seniorów ta kwota powinna wynosić dokładnie zero – i jedyną przeszkodą jest brak jednej wizyty na poczcie.

Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, emeryci po 60. roku życia, których miesięczne świadczenie nie przekracza połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, są w całości zwolnieni z opłaty. W 2026 roku – jak potwierdziło biuro prasowe Poczty Polskiej w rozmowie z „Faktem” – próg wynosi 4451,78 zł brutto miesięcznie. To 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia w 2025 roku, które GUS wyliczył na 8903,56 zł. Dla porównania: rok wcześniej próg wynosił 4090,86 zł. Oznacza to, że część emerytów, którzy w 2025 roku nie kwalifikowali się do zwolnienia, w tym roku już się kwalifikuje – i może w ogóle nie wiedzieć o tej zmianie.

Zwolnienie nie jest jednak automatyczne – z jednym wyjątkiem. Osoby po 75. roku życia nie muszą nic robić, o ile ich odbiornik jest zarejestrowany i Poczta Polska ma w systemie aktualne dane. Wszyscy pozostali – emeryci między 60. a 75. rokiem życia spełniający kryterium dochodowe – muszą pojawić się w dowolnej placówce pocztowej z dowodem osobistym i decyzją ZUS o wysokości świadczenia, a następnie złożyć stosowne oświadczenie. Zwolnienie zaczyna obowiązywać od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu dokumentów – im wcześniej, tym lepiej. Co istotne, zwolnienia nie trzeba odnawiać co rok – obowiązuje bezterminowo, dopóki dochody nie przekroczą ustawowego limitu. Dla osób, które złożą dokumenty w marcu, brak opłaty zacznie obowiązywać od 1 kwietnia. W skali roku to 366 zł w kieszeni – przy jednej wizycie na poczcie.

Autobus za darmo – ale zależy, w którym mieście i ile masz lat

Komunikacja miejska to kolejny obszar, gdzie seniorzy regularnie płacą za coś, co im się należy bez opłat lub za symboliczną kwotę. Zasady różnią się w zależności od miasta, ale we wszystkich większych ośrodkach miejskich jakiś system ulg funkcjonuje.

W Warszawie przejazdy są bezpłatne dla osób, które ukończyły 70 lat – nie wymaga to żadnych formalności ani kart, wystarczy dokument tożsamości potwierdzający wiek. Dla osób między 65. a 70. rokiem życia dostępny jest natomiast Bilet Seniora w cenie 50 zł rocznie – uprawniający do nieograniczonej liczby przejazdów wszystkimi liniami dziennymi w strefach 1 i 2. Miesięczny bilet w normalnej cenie kosztuje kilkadziesiąt złotych, więc rachunek mówi sam za siebie. W Krakowie działa Karta Krakowskiego Seniora z ulgowymi przejazdami dla osób po 60. roku życia, w Poznaniu obowiązuje 50-procentowa zniżka już od 60. urodzin, a Łódź oferuje darmowe przejazdy dla emerytów po 65. roku życia spełniających kryterium dochodowe. Zasady w każdym mieście są inne – warto sprawdzić je bezpośrednio na stronie lokalnego organizatora transportu lub w punkcie obsługi pasażerów.

Prawie 4 tysiące leków za darmo – i większość seniorów o tym nie wie

Tutaj skala potencjalnych oszczędności jest największa. Od 1 września 2023 r. program bezpłatnych leków, który wcześniej obejmował tylko osoby po 75. roku życia, rozszerzono na wszystkich, którzy ukończyli 65 lat. Od 1 stycznia 2026 r. lista leków objętych programem liczy blisko 3800 pozycji. Znajdziemy na niej leki kardiologiczne, insuliny i preparaty doustne na cukrzycę, leki na osteoporozę, astmę i POChP, a od tego roku – również rozszerzony wykaz terapii onkologicznych. Według danych Ministerstwa Zdrowia, seniorzy 65+ odpowiadają za ok. 95 proc. wszystkich leków wydawanych z całej listy refundacyjnej – co obrazuje skalę korzystania z programu, ale też pokazuje, jak wiele osób jeszcze do niego nie dotarło.

Zasada działania jest prosta, ale ma jeden haczyk, przez który część seniorów wychodzi z apteki z pełnopłatnym lekiem. Na recepcie w polu „kod uprawnień dodatkowych” musi widnieć litera „S” – bez niej farmaceuta nie ma prawa wydać leku bezpłatnie, nawet jeśli senior spełnia wszystkie warunki i lek jest na liście. Farmaceuta nie może też samodzielnie dopisać tego kodu – jedyną drogą jest powrót do lekarza po nową lub poprawioną receptę. Dlatego warto sprawdzić kod bezpośrednio w gabinecie, zanim wyjdzie się z przychodni. Receptę z kodem „S” może wystawić lekarz pierwszego kontaktu, uprawniona pielęgniarka POZ, a także lekarz specjalista posiadający umowę z NFZ – oraz lekarz podczas wypisu ze szpitala. Koszt miesięcznej terapii przy kilku chorobach przewlekłych może sięgać 120-250 zł – rocznie to nawet kilka tysięcy złotych oszczędności dla osoby, która w pełni korzysta z przysługującej jej listy bezpłatnych leków.

Śmieci i drobne naprawy – samorządy coraz hojniejsze

Poza ogólnopolskimi regulacjami, seniorzy mogą liczyć też na świadczenia lokalne, które różnią się w zależności od gminy, ale w wielu przypadkach są realne i wartościowe. W Warszawie działa program Warszawska Pomoc Osłonowa, w ramach którego samotne osoby po 65. roku życia z dochodem nieprzekraczającym 1940 zł netto miesięcznie mogą otrzymać zasiłek celowy pokrywający 50 proc. opłat za wywóz śmieci. Wniosek składa się online lub w ośrodku pomocy społecznej. Stołeczna oferta obejmuje też program „Złota rączka” dla mieszkańców po 75. roku życia – drobne naprawy w domu, takie jak wymiana żarówki, naprawa kranu czy uszczelnienie okna, są realizowane bez ponoszenia kosztów przez seniora.

W innych miastach funkcjonują własne rozwiązania – w Katowicach posiadacze Karty Dużej Rodziny mogą liczyć na zniżkę przy opłatach za odpady, w wielu gminach możliwe jest całkowite zwolnienie z opłat śmieciowych po spełnieniu lokalnych kryteriów. Warto bezpośrednio zapytać w urzędzie gminy lub sprawdzić stronę internetową lokalnego samorządu – lista dostępnych ulg potrafi zaskoczyć.

Co warto sprawdzić w marcu – podsumowanie praktycznych kroków

Wiosna to dobry moment na przegląd tego, z czego senior ma prawo korzystać i jeszcze nie korzysta. Jeśli emerytura mieści się poniżej 4451,78 zł brutto miesięcznie i minęło 60 lat – wystarczy zabrać dowód osobisty i decyzję ZUS do dowolnej placówki Poczty Polskiej, żeby od następnego miesiąca nie płacić abonamentu RTV. Jedna wizyta, zero kosztów, 366 zł oszczędności rocznie. Jeśli lekarz rodzinny wypisuje recepty na leki stosowane długoterminowo – przy każdej wizycie warto sprawdzić, czy na recepcie widnieje litera „S”, i zapytać, czy przepisywany lek lub jego odpowiednik jest na liście bezpłatnych preparatów dla seniorów. Wiele osób przez lata dopłaca do leków, których odpowiednik jest dostępny za darmo. Listę można sprawdzić w aplikacji mojeIKP lub na stronie pacjent.gov.pl. W kwestii komunikacji miejskiej – zasady warto sprawdzić na stronie lokalnego organizatora transportu lub w punkcie obsługi. Wiele ulgowych tytułów wymaga wyrobienia karty lub okazania konkretnego dokumentu, co zajmuje kilkanaście minut, ale eliminuje stałe comiesięczne koszty.