Technologia na nekropoliach. Warszawa uruchomiła cyfrową wyszukiwarkę grobów, odnajdziesz bliskich w kilka sekund

Tradycyjne, wielogodzinne błądzenie alejkami z papierową mapą w ręku odchodzi do przeszłości. W przededniu Wszystkich Świętych stolica przypomina o potężnym narzędziu cyfrowym, które w mgnieniu oka wskaże dokładne współrzędne mogiły bliskich lub wybitnych postaci historycznych. W miejskiej bazie zgromadzono już pół miliona nazwisk, a jej stworzenie wymagało dekady fascynującej, niemal detektywistycznej pracy. Zobacz, jak skorzystać z wyszukiwarki i jaką niezwykłą metodą odczytywano zatarte przez stulecia inskrypcje!

Cyfrowa mapa pamięci: Pół miliona zmarłych i 250 tysięcy mogił w jednym kliknięciu

Warszawski Serwis Mapowy udostępnia zintegrowaną bazę danych, która zrewolucjonizowała sposób poruszania się po największych i najstarszych cmentarzach stolicy. W stale rozwijanym systemie zgromadzono precyzyjne dane o ponad 250 tysiącach grobów oraz przeszło 500 tysiącach spoczywających w nich osób. Cyfrowe plany uwzględniają nie tylko układ kwater, ale i precyzyjne rzędy oraz numery pojedynczych miejsc pochówku.

Obecnie wyszukiwarka obejmuje swoim zasięgiem pięć kluczowych warszawskich nekropolii:

• Stare Powązki – najstarsza, zabytkowa nekropolia stolicy,
• Cmentarz Komunalny Północny (Wólka) – największy pod względem powierzchni cmentarz w mieście,
• Cmentarz Wojskowy na Powązkach – miejsce spoczynku bohaterów narodowych i wybitnych twórców,
• Cmentarz Ewangelicko-Augsburski (sektory objęte inwentaryzacją),
• Cmentarz Prawosławny na Woli (skatalogowane kwatery).

Korzystanie z narzędzia jest intuicyjne. Wchodząc do serwisu mapowego, w pionowym menu po lewej stronie należy wybrać konkretną nekropolię, a następnie wpisać nazwisko osoby zmarłej, jego fragment lub imię. Wprowadzenie dodatkowych kryteriów, takich jak przybliżona data śmierci czy rok pochówku, pozwala na błyskawiczne i bezbłędne zawężenie wyników.

10 lat benedyktyńskiej pracy. Odszyfrowywali litery wodą, światłem i dotykiem

Powstanie tak dokładnego serwisu to efekt gigantycznego projektu inwentaryzacyjnego, który rozpoczął się w 2009 roku od Starych Powązek, założonych w 1790 roku. Prace dokumentacyjne trwały aż dekadę i zakończyły się w 2019 roku. W tym czasie powołany przez miasto zespół specjalistów spisał i sfotografował ponad 98 tysięcy grobów, pól grobowych i tablic pamiątkowych, rozlokowanych w 436 kwaterach, katakumbach oraz w zabytkowej Alei Zasłużonych.

Najtrudniejszym etapem okazało się odczytanie inskrypcji na pomnikach poddanych niszczącemu działaniu czasu, wiatru i zanieczyszczeń atmosferycznych. Zespół musiał sięgnąć po niestandardowe metody badawcze:

• Zraszanie wodą – zmoczenie piaskowca lub granitu pozwalało wydobyć naturalny kontrast pomiędzy tłem a rytem litery,
• Podświetlanie kątowe – kierowanie strumienia światła pod ostrym kątem tworzyło światłocień uwypuklający najpłytsze wgłębienia,
• Odczyt dotykowy – w przypadku zabytkowych nagrobków porośniętych grubą warstwą mchu to właśnie opuszki palców pozwalały badaczom bezbłędnie zrekonstruować treść napisów.

Każdy zidentyfikowany obiekt został przypisany do cyfrowych koordynatów GPS oraz opatrzony notatką o stanie technicznym i walorach artystycznych.

Wola, Śródmieście i Mokotów planują wizyty: Smartfon zamiast błądzenia w tłumie

Możliwość lokalizowania mogił przez internet to ogromne ułatwienie dla mieszkańców stolicy, którzy przed 1 listopada planują odwiedziny grobów przodków rozrzuconych po różnych rejonach miasta.

Prawdziwym węzłem pamięci pozostaje Wola, na terenie której znajduje się unikalny zespół cmentarzy wyznaniowych oraz zabytkowe Powązki. W gęstym labiryncie powązkowskich alejek odnalezienie grobu pradziadków bez dokładnych współrzędnych graniczyło dawniej z cudem. Z elektronicznej bazy masowo korzystają mieszkańcy Śródmieścia oraz Mokotowa, którzy jeszcze przed wyjściem z domu wyznaczają optymalne trasy dojazdu komunikacją i planują poruszanie się po rozległych kwaterach Cmentarza Północnego czy Wojskowego. Narzędzie stało się również niezastąpioną pomocą dla historyków i młodzieży szkolnej ze Śródmieścia, Woli i Mokotowa, którzy co roku zapalają znicze na grobach powstańców, pisarzy i wybitnych warszawiaków.

Najważniejsze fakty o stołecznej wyszukiwarce grobów

Zobacz podsumowanie najważniejszych informacji o cmentarnym serwisie mapowym:

• Ponad 500 tys. osób w bazie – spis obejmuje przeszło 250 tysięcy nagrobków w Warszawie.
• 5 skatalogowanych nekropolii – Stare Powązki, Powązki Wojskowe, Cm. Północny oraz części cmentarzy Prawosławnego i Ewangelicko-Augsburskiego.
• 10 lat prac na Powązkach – inwentaryzacja 98 tys. nagrobków prowadzona w latach 2009–2019.
• Niezwykłe metody odczytu – wykorzystanie wody, oświetlenia kątowego i dotyku do zbadania zniszczonych inskrypcji.
• Dostęp przez smartfon – możliwość wyznaczenia bezpośredniej ścieżki do grobu za pośrednictwem serwisu mapowego stolicy.
• Wsparcie dla mieszkańców Woli, Mokotowa i Śródmieścia – oszczędność czasu i unikanie chaosu w świąteczny weekend.

 

 

Źródło: PAP