Uważaj. Jeśli masz to w domu, Twoje rachunki mogą eksplodować

Wielu Polaków ma poczucie, że najgorsza fala podwyżek jest już za nami. Tymczasem na horyzoncie widać zmianę, która może uderzyć w domowe budżety z opóźnioną siłą. Chodzi o ETS2, czyli nowy unijny system rozliczania emisji CO2, który obejmie paliwa wykorzystywane m.in. do ogrzewania budynków i transportu drogowego. Start został przesunięty na 2028 rok, ale to tylko odroczenie, a nie rezygnacja z zasad.

Co się zmienia

ETS2 ma objąć emisje związane z paliwami kopalnymi używanymi w budynkach i transporcie. W praktyce koszty uprawnień do emisji będą doliczane w cenach paliw i energii, a nie jako osobny „podatek” na fakturze. To oznacza, że podwyżki odczują zarówno właściciele domów ogrzewanych gazem lub węglem, jak i mieszkańcy bloków korzystających z ciepła z sieci, jeśli lokalna ciepłownia opiera się na paliwach kopalnych.

Fakty, które warto znać

Start ETS2 został przesunięty na 2028 rok w ramach unijnych ustaleń dotyczących polityki klimatycznej.
Równolegle Unia uruchamia Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma łagodzić koszty transformacji. W publicznych analizach i komunikatach pojawia się kwota ok. 11,4 mld euro przewidziana dla Polski, przy czym wypłata środków wymaga przygotowania i wdrożenia krajowego planu.
Program Czyste Powietrze po reformie, obowiązującej od 31 marca 2025 roku, nie obejmuje już wsparcia dla kotłów gazowych i innych źródeł na paliwa kopalne.
Zaktualizowana dyrektywa EPBD zakłada kierunek odchodzenia od kotłów na paliwa kopalne i dążenie do bezemisyjności nowych budynków, a w perspektywie także wygaszania kotłów kopalnych do 2040 roku.

Co to oznacza dla czytelnika

Jeśli ogrzewasz dom paliwem kopalnym, musisz liczyć się z tym, że od 2028 roku koszty mogą rosnąć nie tylko przez ceny paliwa, ale też przez dodatkową presję związaną z emisjami. Skala podwyżek będzie zależała od cen uprawnień do CO2, zużycia paliwa i standardu energetycznego budynku.

Jeśli mieszkasz w bloku z ciepłem z sieci, temat też Cię dotyczy. Koszty ETS2 mogą zostać przerzucone w rachunkach za ogrzewanie i ciepłą wodę, zwłaszcza tam, gdzie ciepłownie spalają gaz lub węgiel.

Jeśli w ostatnich latach wymieniłaś piec na kocioł gazowy, możesz mieć poczucie „zmiany zasad w trakcie gry”. Państwowe programy wsparcia zostały przebudowane, a kierunek polityki wyraźnie przesuwa się w stronę źródeł bezemisyjnych.

Podsumowanie z wezwaniem do działania

ETS2 nie jest plotką ani hasłem z internetu, tylko elementem unijnego systemu, którego start zaplanowano na 2028 rok. Jeśli chcesz ograniczyć ryzyko finansowe, potraktuj lata 2026 do 2027 jako czas przygotowania.

Sprawdź, czym ogrzewasz dom lub z czego korzysta Twoja ciepłownia, policz zużycie energii, oceń stan ocieplenia i obserwuj programy wsparcia. Kto zareaguje wcześniej, zwykle ma większy wybór i mniejsze koszty niż ten, kto działa dopiero wtedy, gdy rachunki już rosną.