Widmo gigantycznych opłat w Polsce. Rachunki mogą sięgnąć tysięcy złotych rocznie

Rodzinne ogrody działkowe znów znalazły się w centrum sporu o przepisy i pieniądze. Tym razem chodzi o opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów. Działkowcy obawiają się, że część samorządów może stosować wobec ROD najwyższą ustawową stawkę, czyli 3 proc. wartości nieruchomości. W praktyce przy drogich gruntach miejskich mogłoby to oznaczać bardzo wysokie obciążenia. Sprawa trafiła już do Sejmu.

Działkowcy boją się opłat liczonych jak dla nieruchomości komercyjnych

Problem dotyczy tych rodzinnych ogrodów działkowych, które funkcjonują na gruntach oddanych w odpłatne użytkowanie wieczyste. Z danych Polskiego Związku Działkowców wynika, że na koniec marca 2026 roku odpłatne użytkowanie wieczyste obejmowało 181,8890 ha gruntów na terenie 54 ROD. Znajdowało się tam łącznie 5399 działek. Stosowane stawki wynosiły 1 proc. albo 3 proc. wartości nieruchomości.

To właśnie możliwość zastosowania stawki 3 proc. wywołała największy niepokój. W miastach, gdzie ceny gruntów są wysokie, roczna opłata naliczana od wartości całej nieruchomości może być bardzo duża.

Sprawa trafiła do Sejmu

27 lipca 2026 roku posłanka Bożena Lisowska złożyła interpelację do ministra finansów i gospodarki w sprawie zasad naliczania opłat za użytkowanie wieczyste gruntów zajmowanych przez rodzinne ogrody działkowe.

W interpelacji wskazała, że z różnych części kraju docierają sygnały o przypadkach ustalania takich opłat wobec kolejnych ROD. Jednocześnie zaznaczyła, że zjawisko nie ma obecnie charakteru powszechnego, ale sposób stosowania przepisów może wymagać interwencji ustawodawcy.

To bardzo ważne zastrzeżenie. Nie oznacza to, że wszystkie rodzinne ogrody działkowe w Polsce dostaną teraz ogromne rachunki. Problem dotyczy określonej grupy ogrodów i sposobu, w jaki samorządy interpretują przepisy dotyczące użytkowania wieczystego.

3 proc. wartości gruntu może oznaczać ogromne kwoty

Największe obawy budzi zastosowanie najwyższej stawki opłaty rocznej, wynoszącej 3 proc. wartości nieruchomości. Przy dużych terenach znajdujących się w atrakcyjnych częściach miast oznacza to potencjalnie bardzo wysokie obciążenie dla całego ogrodu.

W praktyce koszt zostałby poniesiony przez struktury ROD, a pośrednio mógłby przełożyć się na większe obciążenia działkowców.

Dlatego środowisko działkowe domaga się jednoznacznego uregulowania sytuacji i stworzenia zasad, które nie pozwalałyby traktować gruntów ROD tak samo jak terenów wykorzystywanych typowo komercyjnie.

Skala ROD w Polsce jest ogromna

Według danych Polskiego Związku Działkowców na koniec 2025 roku PZD zarządzał 4564 rodzinnymi ogrodami działkowymi o łącznej powierzchni niemal 39,83 tys. ha. W ogrodach znajdowało się 899 967 działek.

Zdecydowana większość tych gruntów nie znajduje się jednak w sytuacji opisanej w interpelacji. Dlatego nie należy utożsamiać problemu odpłatnego użytkowania wieczystego z automatyczną podwyżką opłat dla blisko miliona działkowców w całym kraju.

Warszawskie ROD również walczą o uporządkowanie sytuacji gruntów

Problem statusu prawnego terenów ogrodów jest szczególnie istotny w dużych miastach, gdzie ziemia ma wysoką wartość. W Warszawie Polski Związek Działkowców od lat prowadzi działania związane z regulowaniem praw do gruntów zajmowanych przez ROD.

W lutym 2026 roku PZD informował między innymi o uregulowaniu sytuacji gruntu pod warszawskim ROD „Kalina”. Decyzją prezydenta Warszawy stwierdzono nabycie przez PZD prawa użytkowania nieruchomości zajmowanej przez ogród.

Pokazuje to, jak duże znaczenie dla przyszłości ogrodów ma precyzyjne określenie praw do gruntów i zasad korzystania z nich.

PZD już analizuje problem

Polski Związek Działkowców prowadzi własne analizy dotyczące odpłatnego użytkowania wieczystego. W marcu 2026 roku Krajowy Zarząd PZD zbierał dane o powierzchni takich gruntów, liczbie ogrodów oraz wysokości stosowanych opłat. Informacje miały zostać przekazane resortowi odpowiedzialnemu za prace legislacyjne.

PZD od miesięcy uczestniczy także w rozmowach dotyczących zmian przepisów związanych z gruntami pod rodzinne ogrody działkowe.

Czy działkowcy rzeczywiście zapłacą po kilka tysięcy złotych?

Na obecnym etapie nie można powiedzieć, że każdy działkowiec dostanie rachunek liczony w tysiącach złotych. Nie ma też ogólnopolskiej decyzji wprowadzającej taką opłatę dla wszystkich ROD.

Realny problem polega na czymś innym: obecne przepisy mogą prowadzić do różnego traktowania poszczególnych ogrodów. Jeżeli grunt jest objęty odpłatnym użytkowaniem wieczystym, wysokość opłaty może zależeć od sposobu zakwalifikowania nieruchomości oraz jej wartości.

Dlatego działkowcy oczekują zmiany prawa, która jednoznacznie określi zasady dotyczące ROD.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli masz działkę w rodzinnym ogrodzie działkowym, nie oznacza to automatycznie, że czeka Cię gigantyczna podwyżka. Sprawa dotyczy przede wszystkim części ogrodów znajdujących się na gruntach oddanych w odpłatne użytkowanie wieczyste.

Najważniejsze jest ustalenie, jaki status prawny ma grunt, na którym znajduje się Twój ROD. Informacje takie posiada zarząd ogrodu oraz właściwy okręg Polskiego Związku Działkowców.

Jeżeli zarząd otrzyma pismo dotyczące nowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, warto dokładnie sprawdzić podstawę jej naliczenia, wysokość zastosowanej stawki oraz wycenę nieruchomości.

Sprawa znajduje się już na poziomie parlamentarnym. Interpelacja poselska została złożona 27 lipca 2026 roku, a działkowcy oczekują odpowiedzi rządu i ewentualnych zmian legislacyjnych.

Na razie nie ma podstaw do twierdzenia, że wszyscy działkowcy w Polsce zapłacą tysiące złotych rocznie. Jest jednak realny problem prawny dotyczący części ROD i właśnie dlatego środowisko działkowe domaga się szybkiego doprecyzowania przepisów.

Podstawa: interpelacja poselska nr 18897 z 27 lipca 2026 roku oraz dane Polskiego Związku Działkowców dotyczące gruntów ROD w użytkowaniu wieczystym.