Więcej dni opieki na dziecko. Rząd analizuje zmiany w Kodeksie pracy

 

Rodzice wychowujący więcej niż jedno dziecko mogą w przyszłości zyskać więcej dni zwolnienia od pracy na opiekę. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizuje zmiany w Kodeksie pracy, które miałyby zwiększyć obecny limit 2 dni i lepiej wesprzeć rodziny wielodzietne.

Więcej dni opieki na dziecko. Resort pracy analizuje zmiany w Kodeksie pracy

Rodzice wychowujący więcej niż jedno dziecko mogą w przyszłości zyskać więcej dni zwolnienia od pracy na opiekę. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają analizy dotyczące zmian w Kodeksie pracy, które miałyby zwiększyć liczbę dni opieki nad dzieckiem i lepiej dostosować przepisy do realiów rodzin wielodzietnych.

Co obowiązuje obecnie?

Zgodnie z aktualnymi przepisami Kodeksu pracy, każdemu pracownikowi wychowującemu co najmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Prawo to przysługuje niezależnie od liczby dzieci, formy zatrudnienia, wymiaru etatu czy systemu czasu pracy. Decyzja o tym, czy pracownik korzysta z opieki w dniach czy w godzinach, należy wyłącznie do niego i wiąże pracodawcę. Niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok.

Dlaczego pojawił się problem?

Obowiązujące rozwiązanie od lat budzi wątpliwości, zwłaszcza wśród rodzin wychowujących dwoje lub więcej dzieci. Rodzice jednego dziecka i rodzice kilkorga dzieci mają identyczny limit zwolnienia, mimo że skala obowiązków opiekuńczych w praktyce jest zupełnie inna.

Ten problem stał się przedmiotem petycji obywatelskiej, która trafiła do sejmowej Komisji do Spraw Petycji. Autorzy wskazują, że obecne przepisy nie uwzględniają realnych potrzeb rodzin wielodzietnych i wymagają dostosowania do współczesnych warunków życia.

Propozycja zmian w Kodeksie pracy

W ramach analiz zaproponowano zmianę art. 188 Kodeksu pracy. Jedna z koncepcji zakłada, że pracownik wychowujący więcej niż jedno dziecko do 14. roku życia otrzymywałby dodatkowy dzień lub 8 godzin zwolnienia na każde kolejne dziecko.

Jednocześnie wprowadzony miałby zostać limit maksymalny, na przykład 8 dni opieki w ciągu roku kalendarzowego. Taki mechanizm miałby z jednej strony zwiększyć wsparcie dla rodzin wielodzietnych, a z drugiej nie prowadzić do nadmiernego obciążenia pracodawców.

Zwolennicy zmian argumentują, że wraz ze wzrostem liczby dzieci rośnie prawdopodobieństwo sytuacji wymagających nagłej nieobecności w pracy, takich jak choroby, zamknięcia placówek oświatowych czy inne zdarzenia losowe.

Stanowisko instytucji i resortu

Rzecznik Praw Dziecka oraz Naczelna Rada Adwokacka zwrócili się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z postulatem podjęcia inicjatywy legislacyjnej w tej sprawie. Wskazywano m.in. na konstytucyjną zasadę ochrony praw dziecka oraz konieczność realnego wsparcia rodzin.

Sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Prawnej Kancelarii Sejmu pozytywnie oceniło kierunek proponowanych zmian i zarekomendowało dalsze działania legislacyjne. Resort pracy potwierdził, że dostrzega problem i jest otwarty na analizę różnych wariantów rozwiązania.

Jednocześnie podkreślono, że ewentualne zmiany muszą zostać poprzedzone szerokimi konsultacjami społecznymi, obejmującymi zarówno pracowników, jak i pracodawców oraz partnerów dialogu społecznego.

Szerszy kontekst demograficzny

Dyskusja o zwiększeniu liczby dni opieki nad dzieckiem wpisuje się w szerszą debatę o polityce prorodzinnej i sytuacji demograficznej w Polsce. Dane Narodowego Spisu Powszechnego pokazują, że liczba rodzin wielodzietnych systematycznie spada.

W 2021 roku rodziny z trojgiem lub większą liczbą dzieci stanowiły około 10 procent wszystkich rodzin, a ich liczba była wyraźnie niższa niż dekadę wcześniej. Eksperci zwracają uwagę, że rozwiązania prawa pracy mogą mieć realny wpływ na decyzje dotyczące posiadania większej liczby dzieci.

Co dalej ze zmianami?

Na obecnym etapie nie zapadły jeszcze decyzje o konkretnym kształcie nowelizacji. Ministerstwo zapowiada dalsze analizy skutków finansowych i organizacyjnych oraz konsultacje z partnerami społecznymi.

Jeśli zmiany zostaną przyjęte, mogą one oznaczać istotne wsparcie dla rodzin wychowujących więcej niż jedno dziecko oraz krok w stronę bardziej elastycznego i sprawiedliwego systemu prawa pracy, lepiej dostosowanego do realiów życia rodzinnego.