Wielkie zmiany przy bankomatach. Wypłacasz gotówkę? Twój wizerunek może być nagrywany

Szykują się istotne zmiany dla osób korzystających z bankomatów i wpłatomatów. Ministerstwo Sprawiedliwości proponuje, aby urządzenia obowiązkowo rejestrowały wizerunek klientów podczas wykonywania transakcji. Nagrania miałyby być przechowywane przez 90 dni, a dostęp do nich w określonych sytuacjach otrzymałyby służby i inne instytucje państwowe. Co więcej, celowe zasłonięcie twarzy przy urządzeniu mogłoby skończyć się grzywną lub naganą.

Propozycja pojawiła się w ramach prac nad projektem zmian przepisów dotyczących rynku finansowego. Ministerstwo Sprawiedliwości chce wprowadzenia nowych obowiązków do ustawy o usługach płatniczych. Rozwiązania są na etapie propozycji – nie są jeszcze obowiązującym prawem.

Bankomat ma nagrać osobę wykonującą transakcję

Najważniejsza zmiana dotyczyłaby banków oraz operatorów bankomatów i wpłatomatów. Urządzenia miałyby rejestrować wizerunek osoby korzystającej z usługi płatniczej.

W praktyce oznaczałoby to, że podczas wypłacania pieniędzy z bankomatu lub korzystania z wpłatomatu kamera powinna zarejestrować osobę wykonującą operację.

Nagranie nie miałoby być przechowywane bezterminowo. Resort proponuje okres wynoszący 90 dni od wykonania danej usługi.

Zmiana ma pomóc przede wszystkim w ściganiu przestępstw finansowych i cyberprzestępstw. W niektórych sprawach ustalenie osoby wypłacającej pieniądze z rachunku może być jednym z istotnych elementów prowadzonego postępowania.

Zasłonisz twarz przy bankomacie? Ministerstwo proponuje karę

Jeszcze większe emocje może wzbudzić kolejna propozycja. Resort chce wprowadzenia odpowiedzialności dla osób, które podczas korzystania z bankomatu lub wpłatomatu celowo zasłaniają twarz w taki sposób, że niemożliwe staje się ustalenie ich tożsamości.

Według zaproponowanych przepisów takie zachowanie mogłoby zostać ukarane grzywną albo naganą.

Nie oznacza to jednak, że już teraz klient banku musi odsłaniać twarz przed każdym bankomatem. Mowa o propozycji legislacyjnej, która dopiero musi przejść dalszą drogę.

Nagrania mogłyby trafić do wielu instytucji

Projektowane rozwiązanie nie ogranicza się do samego nagrywania. Ministerstwo wskazuje również podmioty, które w przewidzianych prawem sytuacjach mogłyby uzyskać dostęp do materiału.

Lista obejmuje aż 11 instytucji i służb. Są wśród nich m.in. sądy, prokuratura, Policja, Krajowa Administracja Skarbowa, Straż Graniczna, Żandarmeria Wojskowa, ABW, CBA, Służba Kontrwywiadu Wojskowego, Agencja Wywiadu oraz Służba Ochrony Państwa.

Nie oznacza to oczywiście, że nagrania wszystkich klientów automatycznie trafiałyby do tych instytucji. Chodzi o możliwość pozyskania materiału na zasadach określonych w przepisach.

Ministerstwo tłumaczy zmiany walką z przestępcami

Resort wskazuje na problemy, z którymi organy ścigania spotykają się podczas postępowań dotyczących cyberprzestępczości.

Uzyskanie odpowiednich decyzji i informacji objętych tajemnicą bankową może trwać tygodniami lub miesiącami. W tym czasie monitoring może już zostać skasowany. W efekcie nawet ustalenie bankomatu, z którego przestępca wypłacił pieniądze, nie zawsze pozwala zobaczyć osobę wykonującą transakcję.

Zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości zagwarantowanie co najmniej 90-dniowego okresu przechowywania nagrań zwiększyłoby szanse na zabezpieczenie materiału i identyfikację sprawców.

Resort zwraca również uwagę, że obecnie nie każdy operator wyposaża swoje urządzenia w rozwiązania pozwalające nagrywać korzystające z nich osoby. Nowe przepisy miałyby ujednolicić sytuację na rynku.

To nie jest jeszcze obowiązujące prawo

To szczególnie istotne dla klientów banków. Obowiązkowe nagrywanie wszystkich osób korzystających z bankomatów i 90-dniowe przechowywanie materiału jest na razie propozycją Ministerstwa Sprawiedliwości.

Uwagi resortu pojawiły się podczas uzgodnień projektu ustawy dotyczącej rozwoju rynku finansowego i zwiększenia jego stabilności. Przed ewentualnym wejściem nowych regulacji w życie projekt musi przejść dalsze etapy procesu legislacyjnego.

Jeżeli rozwiązanie zostanie ostatecznie przyjęte w proponowanym kształcie, korzystanie z bankomatu może wyglądać inaczej niż obecnie. Kamera przestanie być jedynie rozwiązaniem stosowanym przez część operatorów – rejestrowanie wizerunku klienta stanie się ustawowym obowiązkiem, a nagranie będzie mogło pozostać w systemie przez trzy miesiące.