Właściciele domów dostali więcej czasu i wyższe dopłaty. Rząd zmienił zasady

Ważne zmiany dla właścicieli domów już obowiązują. W programie Czyste Powietrze podniesiono o około 10 proc. maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne, a osoby korzystające z prefinansowania dostały aż 180 zamiast 120 dni na wykonanie prac objętych zaliczką. Zmieniono również restrykcyjną zasadę dotyczącą trzyletniego okresu własności nieruchomości. Dla części właścicieli wystarczy teraz rok, a w niektórych przypadkach trzyletni wymóg nie obowiązuje w ogóle.

To nie jest zapowiedź ani projekt przepisów. Nowe zasady programu Czyste Powietrze weszły w życie 20 lipca 2026 roku.

Zmiany są szczególnie ważne dla osób, które dopiero niedawno kupiły albo przejęły dom oraz tych, które korzystają z zaliczki na realizację inwestycji.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że pakiet zmian powstał m.in. na podstawie ponad 1370 uwag zgłoszonych podczas konsultacji programu.

Dopłaty na część prac wzrosły o około 10 procent

Pierwsza istotna zmiana dotyczy pieniędzy.

Podniesione zostały maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane elementy termomodernizacji. Wzrost wynosi około 10 proc.

Wyższe limity dotyczą m.in. ocieplenia ścian, dachów, stropów i podłóg oraz wymiany okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. Resort tłumaczy zmianę wzrostem kosztów realizacji inwestycji. Przy ustalaniu nowych limitów analizowano m.in. dane GUS, ceny rynkowe oraz rzeczywiste koszty rozliczanych przedsięwzięć.

Jest jednak ważne zastrzeżenie.

Nie oznacza to podniesienia całkowitego maksymalnego limitu dotacji na termomodernizację.

Łączne limity pozostają na dotychczasowym poziomie: do 33,2 tys. zł na poziomie podstawowym, 58,1 tys. zł na podwyższonym oraz 83 tys. zł na najwyższym poziomie dofinansowania. Zwiększono limity przypadające na konkretne rodzaje prac.

Zamiast 120 dni jest 180 dni

Druga zmiana może być jeszcze ważniejsza dla osób, które już prowadzą remont.

Beneficjenci korzystający z prefinansowania, czyli rozwiązania umożliwiającego wypłatę części pieniędzy w formie zaliczki, mają teraz więcej czasu na wykonanie finansowanych w ten sposób prac.

Dotychczas było to 120 dni.

Od 20 lipca jest:

180 dni od dnia wypłaty zaliczki.

Oznacza to dodatkowe 60 dni, czyli dwa miesiące więcej na realizację odpowiedniego zakresu inwestycji.

Po wykonaniu prac beneficjent ma jeszcze 30 dni na złożenie do właściwego WFOŚiGW wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę.

Zmiana obejmie również część wcześniejszych umów

Co istotne, z wydłużenia terminu mogą skorzystać nie tylko osoby składające nowe wnioski.

NFOŚiGW wskazuje, że możliwość przejścia ze 120 na 180 dni dotyczy również beneficjentów, którzy podpisali umowy w naborze rozpoczętym 31 marca 2025 roku.

W takim przypadku konieczna jest jednak zmiana zawartej umowy.

To bardzo ważne dla osób, które mają już rozpoczęte inwestycje i obawiały się, że nie zdążą wykonać prac w dotychczasowym terminie.

Masz dom krócej niż trzy lata? Zasady są teraz łagodniejsze

Trzecia duża zmiana dotyczy własności nieruchomości.

Jednym z warunków nowego Czystego Powietrza pozostaje zasada, zgodnie z którą wnioskodawca powinien być właścicielem lub współwłaścicielem domu albo wydzielonego lokalu przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku.

Ale od 20 lipca katalog wyjątków jest znacznie szerszy.

W niektórych sytuacjach wystarczy posiadać nieruchomość przez rok.

Kupiłeś dom? W określonej sytuacji wystarczy rok

Roczny okres własności może mieć zastosowanie, gdy wnioskodawca nabył co najmniej 50 proc. udziału w nieruchomości.

NFOŚiGW wskazuje tu m.in. zakup – przykładowo domu na rynku wtórnym.

Roczny okres może również wystarczyć w przypadku uzyskania co najmniej połowy udziałów poprzez darowiznę lub umowę dożywocia od wstępnych, czyli np. rodziców albo dziadków.

To istotna zmiana dla osób przejmujących starsze rodzinne domy, które wymagają szybkiej termomodernizacji.

Są sytuacje, kiedy nie trzeba czekać nawet roku

Jeszcze inaczej potraktowano nieruchomości nabyte w wyniku spadku lub zasiedzenia.

W przypadku spadku wyjątek obowiązywał już wcześniej. Od 20 lipca rozszerzono go również na zasiedzenie.

W tych dwóch przypadkach wymóg trzyletniego okresu własności nie obowiązuje.

To szczególnie ważne, ponieważ wcześniej wymóg dotyczący długości posiadania nieruchomości mógł skutecznie zamknąć drogę do dotacji osobie, która niedawno stała się właścicielem domu wymagającego pilnej modernizacji.

Nie każda darowizna daje prawo do skrócenia okresu

Tutaj trzeba jednak uważać.

Roczny okres własności w przypadku darowizny nie dotyczy każdej sytuacji.

NFOŚiGW wyjaśnia, że wyjątek dotyczy darowizny otrzymanej od wstępnych, czyli np. rodziców lub dziadków, i pod warunkiem posiadania co najmniej 50 proc. udziałów w nieruchomości.

Nie można więc automatycznie przyjąć, że każda osoba, która dostała udział w domu w darowiźnie, już po roku spełni warunek programu.

Inne ważne zasady pozostają bez zmian

Liberalizacja części wymogów nie oznacza rezygnacji z podstawowych zabezpieczeń programu.

Nadal obowiązują m.in. audyt energetyczny przed inwestycją i świadectwo charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu, kryteria dochodowe, limity kosztów kwalifikowanych, system operatorów oraz zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”.

Nie zmieniły się również poziomy procentowego dofinansowania.

Dlatego sama informacja o podniesieniu wybranych limitów o 10 proc. nie oznacza, że każdemu właścicielowi automatycznie przysługuje o 10 proc. więcej pieniędzy.

Kolejna ważna zmiana nadejdzie w 2027 roku

Właściciele planujący wymianę źródła ogrzewania powinni zwrócić uwagę także na termin 31 grudnia 2026 roku.

Po zakończeniu okresu przejściowego program przestanie wspierać elektryczne źródła ogrzewania inne niż pompy ciepła. Od 2027 roku spośród elektrycznych źródeł ciepła wsparcie ma zostać skoncentrowane właśnie na pompach ciepła.

Właściciele domów już mogą korzystać z nowych zasad

Najważniejsze jest to, że w przeciwieństwie do wielu zapowiadanych programów te zmiany już weszły w życie.

Od 20 lipca 2026 roku:

• maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne są o około 10 proc. wyższe,
• na prace objęte zaliczką jest 180 zamiast 120 dni,
• w określonych przypadkach zamiast trzech lat własności wystarczy rok,
• przy spadku i zasiedzeniu wymóg trzyletniej własności nie obowiązuje.

Dla osoby, która niedawno kupiła starszy dom albo przejęła nieruchomość po rodzicach czy dziadkach, różnica może być zasadnicza. Warunek, który wcześniej mógł oznaczać wieloletnie oczekiwanie na możliwość skorzystania z programu, w określonych przypadkach został znacząco złagodzony.