Wszedł surowy zakaz w komunikacji. Nie rób tak ze smartfonem. Mandat 200 zł, a nawet nakaz wyjścia z pojazdu

Od 12 stycznia 2026 roku pasażerowie komunikacji miejskiej muszą dostosować się do nowych zasad porządkowych. Chociaż przepisy weszły w Krakowie, to pierwszy krok do wprowadzenia ich na terenie całego kraju. Za złamanie przepisów grozi kara finansowa, a w skrajnych przypadkach – wyproszenie z pojazdu.

Petycja, która zmieniła prawo

To jedna z najważniejszych zmian w regulaminie przewozowym ostatnich lat, która bezpośrednio wpłynie na komfort podróżowania tysięcy pasażerów. Od 12 stycznia 2026 roku w Krakowie obowiązują nowe, rygorystyczne przepisy porządkowe. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, w odpowiedzi na petycję mieszkańców i decyzję radnych, wypowiada wojnę osobom zakłócającym spokój. Za korzystanie z trybu głośnomówiącego czy słuchanie muzyki bez słuchawek grozi teraz kara finansowa w wysokości 200 zł, a nawet przymusowe opuszczenie pojazdu.

Nowe przepisy nie są wymysłem urzędników, lecz bezpośrednią odpowiedzią na oddolną inicjatywę społeczną. Impulsem do zmian była petycja złożona przez jednego z mieszkańców Krakowa. Zwrócił on uwagę na archaiczność dotychczasowych zapisów, które nie nadążały za rozwojem technologii.

Do tej pory regulamin MPK zakazywał głównie grania na instrumentach muzycznych oraz korzystania z radioodbiorników. Przepisy te, tworzone w innej rzeczywistości technologicznej, okazały się bezradne wobec plagi smartfonów, głośników Bluetooth i rozmów wideo prowadzonych na cały głos. Wnioskodawca postulował doprecyzowanie katalogu urządzeń zakazanych, co spotkało się ze zrozumieniem władz miasta.

Proces legislacyjny przebiegł błyskawicznie:

• 17 grudnia 2025 roku: Radni Miasta Krakowa przegłosowali projekt zmiany uchwały w sprawie przepisów porządkowych.
• 29 grudnia 2025 roku: Zmieniona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego.
• 12 stycznia 2026 roku: Nowe prawo oficjalnie weszło w życie.

Czego dokładnie nie wolno? Precyzyjna lista zakazów

Od 12 stycznia 2026 roku katalog zachowań zabronionych w krakowskich autobusach i tramwajach został znacznie rozszerzony. Zgodnie z nowymi wytycznymi, pasażerom nie wolno:

• Używać telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w trybie głośnomówiącym.
• Odtwarzać dźwięków (muzyki, filmów, podcastów) przez wbudowane głośniki urządzeń mobilnych.
• Korzystać z zewnętrznych głośników bezprzewodowych (np. typu Bluetooth).
• Grać na instrumentach muzycznych.
• Korzystać z tradycyjnych radioodbiorników.

Kluczowym celem regulacji jest wyeliminowanie wszelkich źródeł dźwięku, które są emitowane na zewnątrz urządzenia i mogą być słyszalne dla współpasażerów. Uzasadnienie uchwały jasno wskazuje, że priorytetem jest „poprawa komfortu pasażerów”, którzy od lat skarżyli się na hałas w pojazdach.

Co wolno pasażerom? Granice zakazu

Wprowadzenie restrykcji wywołało wiele pytań o to, co jest dozwolone. Przepisy nie wprowadzają w pojazdach MPK strefy absolutnej ciszy. Nowe regulacje nie zabraniają:

1. Prowadzenia rozmów telefonicznych: Możesz rozmawiać przez telefon, pod warunkiem, że robisz to w „normalnym tonie”, trzymając aparat przy uchu. Twój rozmówca nie może być słyszany przez otoczenie.
2. Używania słuchawek: Słuchanie muzyki, oglądanie seriali czy gra na telefonie są w pełni legalne, o ile dźwięk jest transmitowany bezpośrednio do ucha pasażera (przez słuchawki przewodowe lub bezprzewodowe) i nie „wycieka” na zewnątrz w sposób uciążliwy dla innych.
3. Nucenia i śpiewania: Choć może to być irytujące dla innych, zakaz stricte dotyczy urządzeń elektronicznych i instrumentów, a nie ludzkiego głosu (chyba że zachowanie zostanie podciągnięte pod ogólne zakłócanie porządku publicznego, co jest osobną kategorią wykroczenia).

Czy to wejdzie do innych miast np. do Warszawy?

Warszawa to dobry przykład miasta, które mogłoby wprowadzić podobne przepisy. podobny zakaz był wielokrotnie dyskutowany, ale do przedstawienia konkretnych przepisów nigdy nie doszło. Zamiast tego wielokrotnie były kampanie edukacyjne, które mówiły m.in. o tym, by zdjąć plecak, nie stawać w przejściu i tłumaczyły, jak postępować ze smartfonem. Problem jednak pozostał i na pewno władze stolicy będą przyglądać się, jak sprawdzają się nowe przepisy w praktyce.

Procedura karania: 200 zł, ale tylko na gorącym uczynku

Wprowadzenie zakazu to jedno, ale jego egzekwowanie to osobna kwestia. Za naruszenie nowych przepisów grozi opłata dodatkowa w wysokości 200 zł. Wynika ona bezpośrednio z uchwały Rady Miasta Krakowa ustalającej ceny i opłaty za usługi przewozowe.

Pasażerowie muszą być jednak świadomi swoich praw w kontekście procedury kontrolnej. MPK Kraków precyzuje, że kara może zostać nałożona wyłącznie w sytuacji bezpośredniego stwierdzenia naruszenia przez kontrolera.

Co to oznacza w praktyce?

• Brak kar za donosy: Kontroler nie może wystawić mandatu na podstawie zgłoszenia innego pasażera („Proszę pana, ten pan przed chwilą głośno słuchał muzyki”).
• Brak kar na podstawie nagrań: Nie można zostać ukaranym na podstawie filmiku przesłanego do przewoźnika po zakończeniu podróży.
• Decydujący moment kontroli: Jeśli pasażer wyłączy głośnik lub zakończy rozmowę w trybie głośnomówiącym zanim kontroler rozpocznie czynności, nie ma podstaw do nałożenia opłaty.

Kierowca też ma władzę – i może Cię wyprosić

Nadzór nad przestrzeganiem porządku sprawują nie tylko „kanarzy”, ale również prowadzący pojazdy. Rola kierowcy autobusu i motorniczego tramwaju została w tym zakresie wzmocniona. Jeśli kierowca zauważy lub usłyszy, że pasażer łamie zakaz (np. prowadzi głośną wideorozmowę), ma prawo interweniować.

Procedura wygląda następująco:

1. Kierowca wzywa pasażera do zaprzestania uciążliwego zachowania (np. przez mikrofon pokładowy lub osobiście).
2. Jeśli pasażer zignoruje polecenie i nie zastosuje się do nowych przepisów, kierowca ma prawo nakazać opuszczenie pojazdu.
3. W przypadku wyproszenia z powodu łamania regulaminu, pasażerowi nie przysługuje zwrot pieniędzy za bilet.

Co to oznacza dla Ciebie? – Co musisz zmienić w swoich nawykach?

Zmiany w krakowskim MPK to sygnał, że przestrzeń publiczna odzyskuje swoje granice. Aby uniknąć stresu i wydatku 200 zł, warto pamiętać o kilku zasadach.

• Zainwestuj w słuchawki: Jeśli lubisz umilać sobie podróż muzyką lub podcastami, słuchawki stają się obowiązkowym wyposażeniem. Brak tego akcesorium oznacza konieczność podróży w ciszy.
• Szanuj komunikaty kierowcy: Dyskusja z prowadzącym pojazd, który prosi o ściszenie telefonu, jest z góry skazana na porażkę. Kierowca ma teraz twarde oparcie w przepisach uchwalonych przez Radę Miasta i może po prostu odmówić dalszego przewozu.
• Uważaj na wideorozmowy: Popularne komunikatory często domyślnie używają trybu głośnomówiącego przy połączeniach wideo. Pamiętaj, by przed odebraniem takiego połączenia podpiąć zestaw słuchawkowy, w przeciwnym razie narażasz się na mandat przy najbliższej kontroli biletów.
• Edukuj otoczenie: Nowe przepisy dają pasażerom oręż w walce z hałasem. Jeśli ktoś obok Ciebie zachowuje się głośno, możesz (kulturalnie) powołać się na obowiązujący od 12 stycznia zakaz. Nie jest to już tylko kwestia dobrego wychowania, ale konkretnego zapisu w prawie lokalnym.