Wyjechałeś na urlop i zakręciłeś wszystkie kaloryfery? Spółdzielnia może naliczyć dopłatę. Decyduje jeden zapis

Wyjeżdżasz na dwa tygodnie, zakręcasz kaloryfery i liczysz na oszczędności. Po powrocie okazuje się jednak, że grzejniki pozostają zimne, a w rocznym rozliczeniu ogrzewania pojawia się dodatkowa kwota. W wielu blokach z podzielnikami nawet zerowe wskazania urządzeń nie oznaczają braku kosztów. Przepisy przewidują bowiem minimalny koszt zmienny ogrzewania, a regulaminy spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych określają sposób dzielenia wydatków pomiędzy lokale. W określonych przypadkach możliwe jest również rozliczenie zastępcze. Nie oznacza to jednak, że za samo zakręcenie grzejnika można automatycznie wymierzyć karę.

Dodaj nas do preferowanych źródeł w Google
Dodaj

Pokrętło od grzejnika.
Fot. Warszawa w Pigułce.

Sezon grzewczy skłania wielu mieszkańców bloków do szukania oszczędności. Jedni obniżają temperaturę nocą, inni przykręcają grzejniki podczas pracy, a osoby wyjeżdżające na dłuższy urlop niekiedy całkowicie zamykają zawory termostatyczne. Wydaje się to logiczne: skoro mieszkanie stoi puste, ogrzewanie nie powinno generować wydatków. Problem polega na tym, że w budynku wielorodzinnym rozliczenie ciepła nie działa tak samo jak rachunek za prąd pobierany przez pojedyncze urządzenie.

Ciepło przenika przez ściany, podłogi i stropy. Mieszkanie może więc pozostawać stosunkowo ciepłe, mimo że jego grzejniki nie pracują, ponieważ energia dociera z sąsiednich lokali oraz instalacji budynku. Zjawisko to bywa potocznie nazywane „kradzieżą ciepła”, choć samo ograniczenie ogrzewania nie oznacza popełnienia kradzieży w rozumieniu prawa karnego.

Polskie przepisy przewidują mechanizmy, które mają uwzględniać ten problem podczas rozliczania kosztów. Najważniejszym dokumentem dla mieszkańca jest regulamin rozliczania ciepła obowiązujący w konkretnej spółdzielni lub wspólnocie.

Kaloryfery zakręcone, a rachunek nie znika. Skąd bierze się dopłata?

Podstawową zasadę określa art. 45a Prawa energetycznego. Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego wybiera metodę rozliczania kosztów zakupu ciepła pomiędzy poszczególne lokale. Metoda musi uwzględniać wymagania ustawowe, w tym zasady dotyczące rozliczeń według wskazań ciepłomierzy lub podzielników.

W praktyce opłaty za ogrzewanie mogą składać się z części stałej oraz zmiennej. Część stała jest związana z kosztami dostarczania ciepła i funkcjonowania instalacji, a sposób jej podziału może uwzględniać powierzchnię lub kubaturę lokali.

Część zmienna zależy od przyjętej metody rozliczania zużycia. W budynkach z podzielnikami wykorzystuje się wskazania urządzeń znajdujących się na grzejnikach, ale nie są one jedynym elementem wpływającym na końcową kwotę.

Jeżeli właściciel mieszkania zakręci wszystkie kaloryfery, nadal może ponosić przypadające na lokal koszty stałe. Dodatkowo w systemach opartych na podzielnikach znaczenie ma minimalny koszt zmienny, którego sposób wyznaczania określono w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2021 roku.

W rezultacie bardzo niskie lub zerowe wskazania podzielników nie gwarantują, że rozliczenie ogrzewania wyniesie zero złotych.

Jest konkretny przepis o minimalnym koszcie ogrzewania. To on może zdecydować o rachunku

Paragraf 7 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2021 roku określa warunki stosowania metody rozliczania kosztów ciepła na podstawie wskazań podzielników. Jednym z nich jest możliwość wyznaczenia minimalnego i maksymalnego kosztu zmiennego zakupu ciepła dla danego sezonu grzewczego.

Z kolei paragraf 8 ust. 2 wskazuje, że minimalny koszt zmienny oblicza się na podstawie wartości ciepła potrzebnego do ogrzania lokalu w sposób pozwalający na utrzymanie odpowiednich temperatur obliczeniowych, określonych w przepisach techniczno-budowlanych.

Nie jest to dowolna kwota, którą zarządca może wpisać na blankiet. Sposób jej ustalenia powinien wynikać z właściwych przepisów i parametrów technicznych budynku.

Ma to duże znaczenie dla mieszkańców, którzy przez większość sezonu utrzymywali grzejniki na najniższym ustawieniu. Nawet bardzo niewielka liczba jednostek z podzielnika nie oznacza automatycznie, że ich udział w kosztach zmiennych wyniesie zero.

Jeżeli spółdzielnia naliczyła opłatę minimalną, użytkownik lokalu może poprosić o wyjaśnienie sposobu jej wyliczenia oraz wskazanie odpowiedniego postanowienia regulaminu.

„Kradzież ciepła” z sąsiedniego mieszkania. Dlaczego takie sytuacje budzą spory?

W budynku wielorodzinnym mieszkania nie są całkowicie odizolowane termicznie. Energia cieplna przenika przez przegrody oddzielające poszczególne lokale. Jeżeli w jednym mieszkaniu panuje temperatura 22 stopni Celsjusza, a w sąsiednim znacznie niższa, część ciepła może przepływać w kierunku chłodniejszego pomieszczenia.

Właśnie dlatego pomieszczenia mogą pozostawać względnie ciepłe nawet przy zakręconych kaloryferach. Nie oznacza to, że lokal nie otrzymuje wówczas żadnej energii. Ciepło może pochodzić pośrednio z sąsiednich mieszkań oraz elementów instalacji centralnego ogrzewania.

Takie zjawisko powoduje spory pomiędzy mieszkańcami. Osoby intensywnie ogrzewające mieszkania obawiają się, że ponoszą część kosztów związanych z utrzymywaniem odpowiedniej temperatury również w sąsiednich lokalach.

Mechanizm minimalnego kosztu zmiennego ma znaczenie właśnie w kontekście prawidłowego podziału kosztów ogrzewania budynku. Nie jest jednak automatycznym stwierdzeniem, że osoba oszczędzająca na ogrzewaniu popełniła wykroczenie albo przestępstwo.

Określenie „kradzież ciepła” bywa używane potocznie, ale nie powinno zastępować precyzyjnej oceny prawnej konkretnego zachowania.

Spółdzielnia stosuje ryczałt. Kiedy ma do tego prawo?

Nie każde rozliczenie ryczałtowe jest karą. W określonych sytuacjach przepisy dopuszczają zastępcze metody ustalania kosztów ogrzewania, szczególnie gdy rozliczenie na podstawie wskazań urządzeń nie jest możliwe albo zastosowanie mają szczególne warunki określone w ustawie.

Art. 45a Prawa energetycznego przewiduje obowiązek wprowadzenia przez właściciela lub zarządcę regulaminu rozliczeń ciepła. Regulamin powinien uwzględniać również możliwość rozliczenia zamiennego, na zasadach wynikających z ustawy.

Szczególnie istotny jest art. 45a ust. 11a. Dotyczy sytuacji, w których użytkownik nie udostępnia urządzeń służących do indywidualnego rozliczania kosztów w celu dokonania odczytu albo ingeruje w urządzenia, aby zafałszować ich pomiary lub wskazania.

W takich przypadkach właściciel lub zarządca może dochodzić odszkodowania albo zastosować przewidziane ustawą szczególne rozliczenie kosztów ogrzewania, z zachowaniem określonych ograniczeń.

Nie oznacza to jednak, że każda osoba, która zakręciła zawór termostatyczny przed urlopem, automatycznie spełnia przesłanki tego przepisu. Ustawodawca odnosi go do konkretnych zachowań dotyczących urządzeń rozliczeniowych, a nie do zwykłego korzystania z termostatu.

Zerowe wskazania podzielnika nie oznaczają oszustwa

Główny Urząd Miar przypomina, że podzielniki kosztów ogrzewania nie są licznikami energii cieplnej w rozumieniu przepisów metrologicznych. Nie mierzą bezpośrednio ilości ciepła zużytego w mieszkaniu w kilowatogodzinach lub gigadżulach.

Wskazania takich urządzeń zależą najczęściej od temperatury powierzchni grzejnika oraz czasu oddawania przez niego ciepła. Uzyskane jednostki wykorzystywane są następnie do rozdzielenia kosztów ogrzewania całego budynku.

Dlatego bardzo niski odczyt podzielnika nie jest sam w sobie dowodem ingerencji w urządzenie ani celowego zafałszowania pomiaru. Może wynikać z rzeczywiście ograniczonego korzystania z grzejnika, położenia mieszkania lub warunków cieplnych w budynku.

Jeżeli spółdzielnia twierdzi, że doszło do nieprawidłowości, powinna wskazać ich konkretną podstawę. Nie wystarczy samo stwierdzenie, że mieszkaniec zużył podejrzanie mało ciepła.

Inaczej należy oceniać przypadki uszkodzenia plomby, celowej ingerencji w podzielnik albo uniemożliwiania wymaganych odczytów. Takie sytuacje mogą prowadzić do zastosowania szczególnych zasad rozliczenia.

Przykręcenie kaloryfera a manipulowanie podzielnikiem. To dwie zupełnie różne sytuacje

Zawór termostatyczny służy do regulowania temperatury w pomieszczeniu. Korzystanie z niego zgodnie z przeznaczeniem jest normalnym elementem eksploatacji instalacji grzewczej.

Podzielnik kosztów ogrzewania jest natomiast urządzeniem wykorzystywanym do ustalania udziału lokalu w kosztach ogrzewania budynku. Celowe zakłócanie jego pracy albo zafałszowywanie wskazań może prowadzić do odpowiedzialności i zastosowania odrębnych zasad rozliczenia.

Nie można więc utożsamiać ustawienia termostatu na najniższy poziom z ingerencją w urządzenie rozliczeniowe.

Jeżeli mieszkaniec wyjeżdża na urlop i ogranicza ogrzewanie, nie popełnia automatycznie wykroczenia. Może jednak nadal ponosić koszty wynikające z obowiązującego systemu rozliczeń.

Odrębnym problemem jest długotrwałe wychładzanie mieszkania, które może wpływać na stan techniczny budynku lub warunki w sąsiednich lokalach. W takich sytuacjach znaczenie mogą mieć obowiązki związane z prawidłowym użytkowaniem nieruchomości.

Czy w mieszkaniu trzeba utrzymywać co najmniej 16 stopni?

W dyskusjach o oszczędzaniu na ogrzewaniu często pojawia się temperatura 16 stopni Celsjusza. Wynika ona z przepisów techniczno-budowlanych dotyczących możliwości regulacji dopływu ciepła.

Paragraf 134 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewiduje określone wymagania dla urządzeń regulacyjnych w pomieszczeniach o temperaturze obliczeniowej wynoszącej co najmniej 20 stopni Celsjusza. Regulacja powinna umożliwiać obniżenie temperatury, ale nie poniżej 16 stopni.

Nie oznacza to jednak, że każdy mieszkaniec ma ustawowy obowiązek nieprzerwanego utrzymywania dokładnie 16 stopni w każdym pomieszczeniu, pod groźbą automatycznej kary pieniężnej.

Przepis dotyczy parametrów technicznych urządzeń regulujących ogrzewanie. Osobną kwestią jest prawidłowe użytkowanie mieszkania, ochrona budynku przed zawilgoceniem i sposób rozliczania kosztów.

Warto również odróżnić temperaturę 16 stopni dotyczącą możliwości regulacji od temperatur obliczeniowych wykorzystywanych do projektowania instalacji. Dla typowych pokoi mieszkalnych temperatura obliczeniowa wynosi 20 stopni Celsjusza, a dla łazienek 24 stopnie.

Rozporządzenie dotyczące minimalnego kosztu zmiennego odwołuje się do temperatur obliczeniowych wskazanych w przepisach techniczno-budowlanych. Nie należy więc automatycznie zastępować ich wartością 16 stopni bez analizy właściwego przepisu i metody rozliczenia.

Wracasz z urlopu, a mieszkanie jest wychłodzone. Czy możesz dostać karę?

Samo stwierdzenie, że podczas nieobecności mieszkańca kaloryfery były zakręcone, nie wystarcza do automatycznego naliczenia kary pieniężnej.

Znaczenie ma to, czy użytkowanie lokalu doprowadziło do naruszenia konkretnych obowiązków, czy powstała szkoda oraz jakie zasady wynikają z obowiązujących przepisów i dokumentów budynku.

Spółdzielnia może rozliczać koszty stałe i minimalny koszt zmienny zgodnie z prawidłowo przyjętą metodą. Nie oznacza to jednak, że każdą taką należność można przedstawiać jako karę za zakręcone grzejniki.

Jeżeli administrator twierdzi, że mieszkaniec doprowadził do zawilgocenia przegrody, zniszczenia instalacji albo szkody w sąsiednim lokalu, konieczne będzie ustalenie odpowiednich okoliczności i podstaw odpowiedzialności.

Nie można automatycznie zakładać, że każdy spadek temperatury oznacza winę mieszkańca. Przyczyną może być również usterka instalacji, niewłaściwa izolacja budynku lub inne problemy techniczne.

Kiedy spółdzielnia może żądać dodatkowych pieniędzy?

Najważniejsze jest rozróżnienie trzech sytuacji.

Pierwsza dotyczy zwykłego rozliczenia ogrzewania. Jeżeli zaliczki wpłacone przez mieszkańca były niższe od kosztów przypadających na jego lokal, może pojawić się dopłata. Nie jest ona karą, lecz wynikiem rozliczenia poniesionych wydatków.

Druga sytuacja dotyczy zastosowania minimalnego kosztu zmiennego albo innej prawidłowo przewidzianej metody podziału kosztów. W takim przypadku nawet niewielkie wskazania podzielników nie muszą oznaczać zerowego udziału w kosztach ciepła.

Trzecia sytuacja obejmuje szczególne naruszenia, takie jak ingerencja w urządzenia w celu zafałszowania wskazań albo uniemożliwienie ich odczytu. Wówczas mogą znaleźć zastosowanie rozwiązania wynikające z art. 45a ust. 11a Prawa energetycznego.

Każda z tych sytuacji ma odmienny charakter prawny. Dlatego otrzymując wezwanie do zapłaty, należy przede wszystkim ustalić, czy spółdzielnia żąda wyrównania kosztów, stosuje rozliczenie zastępcze, czy dochodzi odrębnego roszczenia.

Spółdzielnia naliczyła ryczałt. Nie przyjmuj wyjaśnienia bez dokumentów

Jeżeli w rozliczeniu pojawia się nietypowa kwota, warto zażądać przedstawienia regulaminu rozliczania ciepła i dokładnego sposobu obliczenia należności.

Prawo energetyczne przewiduje obowiązek wprowadzenia wybranej metody rozliczania w formie regulaminu i podania go do wiadomości użytkowników lokali. Dokument powinien określać zasady stosowane w danym budynku.

Warto sprawdzić, jak wyznaczono koszty stałe i zmienne, jakie współczynniki uwzględniono oraz czy zastosowano minimalny koszt ogrzewania albo rozliczenie zamienne.

Jeżeli podstawą opłaty ma być odmowa udostępnienia podzielnika lub ingerencja w urządzenie, należy poprosić o wskazanie zdarzenia, daty i dokumentów potwierdzających zarzucane naruszenie.

Nie ma podstaw, aby każde niskie wskazanie podzielnika traktować jako dowód manipulacji.

Jeśli rozliczenie budzi wątpliwości, warto złożyć reklamację na piśmie i zachować potwierdzenie doręczenia. Samo wniesienie reklamacji nie musi jednak automatycznie zawieszać obowiązku zapłaty, dlatego należy sprawdzić zasady obowiązujące w konkretnej nieruchomości.

Uwaga na regulamin. Jeden zapis może zdecydować o wysokości dopłaty

Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego ma obowiązek wybrać metodę rozliczania ciepła zgodną z Prawem energetycznym. Nie może dowolnie ustanawiać opłat oderwanych od kosztów zakupu ciepła.

Art. 45a ust. 4 Prawa energetycznego przewiduje, że wysokość opłat powinna być ustalana w sposób zapewniający pokrycie kosztów zakupu ciepła. Ma to znaczenie także przy ocenie rozliczeń wewnątrz budynku.

Dlatego jeżeli regulamin określa szczególne zasady rozliczania mieszkań z niskim zużyciem, nie oznacza to automatycznie, że każda przyjęta przez spółdzielnię formuła jest zgodna z prawem.

Warto ustalić, czy stosowana metoda odpowiada przepisom, uwzględnia położenie lokalu w bryle budynku oraz prawidłowo wyznacza minimalne i maksymalne koszty zmienne.

Nie istnieje jedna ogólnopolska kwota „kary za zakręcony kaloryfer”. Rozliczenia zależą od konkretnego budynku, obowiązujących regulaminów i ustawowych zasad.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź te rzeczy przed dłuższym wyjazdem

Jeżeli planujesz wyjazd podczas sezonu grzewczego, nie zakładaj, że całkowite zamknięcie wszystkich grzejników będzie najlepszym rozwiązaniem. W wielu mieszkaniach rozsądniejsze jest kontrolowane obniżenie temperatury, które pozwala ograniczyć zużycie energii bez nadmiernego wychładzania pomieszczeń.

Warto uwzględnić położenie lokalu, stan izolacji, szczelność okien i działanie wentylacji. Mieszkanie narożne albo położone na ostatnim piętrze może tracić więcej ciepła niż lokal otoczony ogrzewanymi mieszkaniami.

Przed dłuższą nieobecnością sprawdź także regulamin rozliczania kosztów ogrzewania. Szczególnie ważne są postanowienia dotyczące minimalnego kosztu zmiennego, odczytów podzielników i zasad rozliczenia zastępczego.

Jeżeli urządzenia umożliwiają zdalny odczyt, nie oznacza to, że można samodzielnie ingerować w ich działanie. Nie należy również usuwać plomb, demontować urządzeń ani zasłaniać ich w sposób mający zafałszować wskazania.

Po powrocie z urlopu sprawdź temperaturę mieszkania i działanie instalacji. Jeśli grzejniki nie reagują na zmianę ustawień, a inne mieszkania są ogrzewane prawidłowo, warto zgłosić problem administracji.

Jeżeli po zakończeniu okresu rozliczeniowego pojawi się wysoka dopłata, porównaj ją z wysokością wpłaconych zaliczek i poproś o szczegółową kalkulację. Nie każda dopłata oznacza nieprawidłowość, ale mieszkaniec powinien mieć możliwość ustalenia, skąd wzięła się naliczona kwota.

Warszawa i Mazowsze. Ten problem dotyczy również mieszkańców dużych spółdzielni

Opisywane zasady mają znaczenie w całej Polsce, również w Warszawie i innych miejscowościach Mazowsza. W dużych spółdzielniach mieszkaniowych stosowane są różne metody rozliczania ogrzewania, zależnie od rodzaju budynku i wyposażenia instalacji.

Nie oznacza to, że wszystkie spółdzielnie stosują identyczny ryczałt albo jedną stawkę minimalną. Nawet w obrębie tego samego osiedla poszczególne budynki mogą mieć odmienną charakterystykę techniczną.

Mieszkańcy powinni więc sprawdzać zasady obowiązujące w ich nieruchomości, zamiast opierać się wyłącznie na doświadczeniach osób mieszkających w innych blokach.

Warto również pamiętać, że samo otrzymanie niskiego rozliczenia nie oznacza złamania prawa. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy występują konkretne przesłanki zastosowania szczególnych zasad rozliczania lub odpowiedzialności za niewłaściwe użytkowanie instalacji.

Zakręcone kaloryfery nie oznaczają automatycznie kary. Ale rachunek może zaskoczyć

Polskie przepisy nie przewidują jednej, powszechnej kary finansowej za samo przykręcenie albo zakręcenie zaworu termostatycznego. Nie należy więc utożsamiać oszczędzania energii z kradzieżą ciepła.

Jednocześnie mieszkanie w budynku wielorodzinnym nie jest całkowicie niezależne od instalacji i sąsiednich lokali. Właśnie dlatego prawo przewiduje szczególne zasady dzielenia kosztów ogrzewania, w tym minimalny koszt zmienny w odpowiednich systemach rozliczeniowych.

Osobne konsekwencje mogą dotyczyć celowego zafałszowywania wskazań urządzeń, uniemożliwiania odczytów albo spowodowania szkód wynikających z nieprawidłowego użytkowania lokalu.

Najważniejsze: jeśli wyjeżdżasz na urlop i zakręcasz kaloryfery, nie oznacza to automatycznego mandatu ani kary ryczałtowej. Możesz jednak nadal ponosić koszty stałe i minimalne koszty zmienne ogrzewania. Jeżeli spółdzielnia nalicza dodatkową kwotę, sprawdź jej podstawę w regulaminie i zażądaj wyjaśnienia sposobu obliczenia należności.

 

Obserwuj nas w Google News
Obserwuj
Capital Media S.C. ul. Grzybowska 87, 00-844 Warszawa
Kontakt z redakcją: Kontakt@warszawawpigulce.pl