Zmiana czasu z letniego na zimowy w 2026 roku szybciej niż zwykle. Ostatni raz przestawimy zegarki? Zobacz prawo pracy i harmonogram

W 2026 roku zmiana czasu z letniego na zimowy nastąpi wyjątkowo wcześnie – w noc z 24 na 25 października (z soboty na niedzielę). O godzinie 3:00 cofniemy wskazówki zegarków na godzinę 2:00, co pozwoli pośpać o godzinę dłużej, ale jednocześnie przełoży się na szybciej zapadający zmrok. Przed nadchodzącą korektą czasu powracają pytania o zniesienie tego obowiązku, sytuację prawną Polski w Unii Europejskiej oraz zasady rozliczania nadgodzin dla osób pracujących na nocnej zmianie.

Harmonogram UE do 2031 roku i brak możliwości jednostronnego zniesienia zmian przez Polskę

Wypadająca w noc z 24 na 25 października zmiana czasu wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego w latach 2022–2026 oraz unijnej dyrektywy 2000/84/WE. Choć poselski projekt ustawy zakładał wprowadzenie całorocznego czasu letniego w Polsce, projekt utknął w pracach sejmowych. Co kluczowe, Polska nie może samodzielnie znieść zmiany czasu – jednostronne zaniechanie stanowiłoby naruszenie prawa UE, groziło surowymi karami finansowymi oraz paraliżem międzynarodowych rozkładów jazdy i lotów.

Komisja Europejska zleciła w 2026 roku kompleksowe badanie (realizowane przez konsorcjum Ecorys–Capgemini–Stratec–CE Delft), którego wyniki poznamy pod koniec roku. Jednocześnie KE opublikowała już harmonogram zmian czasu na lata 2027–2031 (zakładający m.in. przestawianie zegarków 31 października 2027 r. czy 29 października 2028 r.). Dopóki dyrektywa 2000/84/WE nie zostanie oficjalnie uchylona większością kwalifikowaną państw członkowskich, dwukrotna zmiana czasu pozostaje prawnym obowiązkiem.

100 proc. dodatku i wyższe wynagrodzenie. Jak rozliczyć nocną zmianę z 24 na 25 października

Pracownicy pełniący dyżur nocny w noc przestawiania zegarków przepracują fizycznie 9 godzin zamiast standardowych 8. Przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.) precyzyjnie regulują rekompensatę za dodatkowo przepracowaną godzinę:

• Dodatek 100 proc. za nadgodziny: Zgodnie z art. 151¹ Kodeksu pracy za 1 dodatkową godzinę pracy w nocy pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie wraz z 100-procentowym dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych w porze nocnej.
• Czas wolny w zamian za nadgodziny: Zgodnie z art. 151² Kodeksu pracy pracodawca może udzielić wolnego na wniosek pracownika (w wymiarze 1:1, czyli 1 godzina) lub bez jego wniosku (w wymiarze 1,5 godziny wolnego za każdą nadgodzinę).
• Dodatek nocny (art. 151⁸ Kodeksu pracy): Za każdą godzinę pracy w porze nocnej przysługuje dodatek w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Jak krok po kroku postępować przy zmianie czasu i rozliczaniu czasu pracy

Zobacz zestaw praktycznych wskazówek dla pracowników i pracodawców przed nocą z 24 na 25 października:

• Cofnij zegarki analogowe z godziny 3:00 na 2:00 w noc z 24 na 25 października – urządzenia cyfrowe oraz smartfony zaktualizują czas automatycznie.
• Uwzględnij 9-godzinny czas pracy w grafiku nocnym – pracodawca ma obowiązek odnotować w ewidencji czasu pracy 1 dodatkową godzinę nadliczbową.
• Zdecyduj o formie rekompensaty za nadgodziny w rozliczeniu za październik – wybierz wypłatę wynagrodzenia z dodatkiem 100 proc. lub wniosek o udzielenie czasu wolnego.
• Przygotuj się na wcześniejszy zmrok i dostosuj rytm dnia – zadbaj o odpowiednią ekspozycję na światło poranne, aby zminimalizować ryzyko fotodepresji.
• Śledź komunikaty Komisji Europejskiej i Sejmu – weryfikuj na bieżąco prace nad projektem dyrektywy znoszącej sezonowe zmiany czasu w kolejnych latach.

 

Źródło: infor