ZUS może obniżyć wypłatę. Przekroczysz tę granicę i świadczenie zacznie się zmieniać

Nie każdy emeryt i rencista może dorabiać bez ograniczeń. Od 1 września 2026 roku obowiązują konkretne progi przychodu, po których przekroczeniu ZUS może zmniejszyć świadczenie, a po przekroczeniu wyższego limitu nawet je zawiesić. W skrajnym przypadku miesięczna wypłata może zostać pomniejszona o niemal tysiąc złotych. Trzeba jednak podkreślić: zasady te nie dotyczą wszystkich emerytów.

Dorabianie do emerytury lub renty może wyraźnie zwiększyć domowy budżet. W przypadku części świadczeniobiorców trzeba jednak bardzo dokładnie kontrolować wysokość osiąganego przychodu.

ZUS stosuje dwa progi: 70 proc. oraz 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Od 1 września 2026 roku obowiązują nowe kwoty.

Pierwsza granica to 6463,20 zł

Od 1 września 2026 roku kwota odpowiadająca 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wynosi:

6463,20 zł brutto miesięcznie.

Jeżeli osoba podlegająca limitom osiąga przychód nieprzekraczający tej kwoty, jej świadczenie z tego powodu nie zostanie zmniejszone.

Problem zaczyna się po przekroczeniu tego progu.

Zarobisz więcej? ZUS może zacząć zmniejszać świadczenie

Jeżeli przychód przekroczy 6463,20 zł, ale nie będzie wyższy niż drugi próg, ZUS może zmniejszyć emeryturę lub rentę.

Świadczenie jest pomniejszane o kwotę przekroczenia, ale istnieje maksymalna granica takiego zmniejszenia.

I tutaj pojawia się kwota, która może zaskoczyć.

Od 1 marca 2026 roku maksymalne miesięczne zmniejszenie wynosi:

• 989,41 zł – w przypadku emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – przy rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – przy rencie rodzinnej, jeżeli uprawniona jest do niej jedna osoba.

Przykład: ktoś zarabia 7000 zł

Załóżmy, że osoba objęta limitami uzyskuje 7000 zł miesięcznego przychodu.

Obecny dolny próg wynosi 6463,20 zł.

Różnica to:

7000 zł – 6463,20 zł = 536,80 zł.

W takim uproszczonym przykładzie świadczenie może zostać zmniejszone o 536,80 zł, ponieważ kwota przekroczenia nie osiąga jeszcze maksymalnego dopuszczalnego zmniejszenia.

Przy większym przekroczeniu redukcja może rosnąć, ale nie przekroczy odpowiedniej maksymalnej kwoty dla danego rodzaju świadczenia.

Jest jeszcze druga granica. To 12 003,10 zł

Znacznie poważniejsze konsekwencje pojawiają się po przekroczeniu drugiego progu.

Od 1 września 2026 roku 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wynosi:

12 003,10 zł brutto miesięcznie.

Po przekroczeniu tej kwoty świadczenie osoby podlegającej tym zasadom zostaje zawieszone.

Różnica jest więc zasadnicza:

do 6463,20 zł – bez zmniejszenia z tego tytułu; od przekroczenia 6463,20 zł do 12 003,10 zł – możliwe zmniejszenie; powyżej 12 003,10 zł – zawieszenie świadczenia.

Nie dotyczy to wszystkich emerytów

To najważniejsze zastrzeżenie, bo bez niego łatwo wywołać niepotrzebny niepokój.

ZUS wskazuje, że emerytury osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, co do zasady nie są zmniejszane ani zawieszane bez względu na wysokość osiąganego przychodu. Obecnie powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Istnieją przy tym szczególne wyjątki, m.in. związane z kontynuowaniem wcześniejszego zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy.

Limity są więc szczególnie istotne dla osób pobierających wcześniejszą emeryturę oraz określone rodzaje rent, które podlegają zasadom zmniejszania i zawieszania świadczeń.

Niektóre świadczenia są natomiast ustawowo wyłączone z tych ograniczeń – ZUS wymienia m.in. określone renty inwalidów wojennych i wojskowych oraz renty rodzinne po tych osobach.

Limity nie są ustalone raz na zawsze

Osoby dorabiające do świadczeń powinny również pamiętać, że kwoty 6463,20 zł i 12 003,10 zł nie są stałe.

Progi zależą od przeciętnego wynagrodzenia i są aktualizowane co trzy miesiące. Obecne wartości obowiązują od 1 września 2026 roku.

Dlatego osoba, która znajduje się blisko granicy, powinna regularnie sprawdzać aktualne komunikaty ZUS.

Najważniejsze są obecnie dwie liczby: 6463,20 zł oraz 12 003,10 zł. Pierwsza może uruchomić mechanizm zmniejszenia świadczenia, a przekroczenie drugiej – w przypadku osób objętych limitami – może oznaczać jego zawieszenie.