ZUS może obniżyć wypłatę. Przekroczysz tę granicę i świadczenie zacznie się zmieniać

Nie każdy emeryt i rencista może dorabiać bez ograniczeń. Od 1 września 2026 roku obowiązują nowe limity przychodów, po których przekroczeniu ZUS może zmniejszyć świadczenie, a po przekroczeniu wyższego progu nawet zawiesić jego wypłatę. W niektórych przypadkach maksymalne miesięczne zmniejszenie sięga 989,41 zł. Trzeba jednak podkreślić: te zasady nie dotyczą wszystkich seniorów.

Dodatkowa praca na emeryturze lub rencie może wyraźnie zwiększyć domowy budżet. W przypadku części świadczeniobiorców trzeba jednak bardzo dokładnie kontrolować osiągane przychody.

Limity zmieniają się cztery razy w roku: w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu, ponieważ są powiązane z przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem.

Od 1 września do 30 listopada 2026 roku obowiązują konkretne kwoty graniczne.

Pierwsza ważna granica to 6463,20 zł

Pierwszy próg odpowiada 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Obecnie wynosi on 6463,20 zł brutto miesięcznie.

Jeżeli osoba objęta limitami osiąga przychód nieprzekraczający tej kwoty, świadczenie może być wypłacane w pełnej wysokości.

Sytuacja zmienia się po przekroczeniu 6463,20 zł.

Wówczas ZUS może zacząć zmniejszać wypłacane świadczenie. Nie oznacza to jednak automatycznie utraty całej emerytury lub renty.

Jest również druga granica. Po jej przekroczeniu konsekwencje są większe

Drugi próg odpowiada 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Od 1 września 2026 roku wynosi:

12 003,10 zł brutto miesięcznie.

Jeżeli przychód osoby podlegającej limitom przekroczy tę kwotę, ZUS może zawiesić wypłatę świadczenia za dany okres.

W praktyce mamy więc trzy sytuacje:

• do 6463,20 zł – świadczenie jest wypłacane bez zmniejszenia z tego tytułu,
• powyżej 6463,20 zł, ale nie więcej niż 12 003,10 zł – świadczenie może zostać zmniejszone,
• powyżej 12 003,10 zł – świadczenie może zostać zawieszone.

ZUS może odjąć nawet 989,41 zł miesięcznie

Przy przychodzie mieszczącym się między pierwszym a drugim progiem świadczenie jest zmniejszane o kwotę przekroczenia niższego limitu, ale nie więcej niż wynosi ustalona maksymalna kwota zmniejszenia.

Od 1 marca 2026 roku maksymalne miesięczne zmniejszenie wynosi:

989,41 zł – w przypadku emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,

742,10 zł – w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,

841,01 zł – w przypadku renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.

Kwoty maksymalnego zmniejszenia obowiązują od 1 marca 2026 do 28 lutego 2027 roku.

Przykład: zarabiasz 7000 zł

Załóżmy, że osoba objęta limitami otrzymuje świadczenie i jednocześnie osiąga 7000 zł brutto przychodu miesięcznie z działalności uwzględnianej przez ZUS.

Dolny próg wynosi 6463,20 zł.

Różnica to:

7000 zł – 6463,20 zł = 536,80 zł.

W takim przykładzie świadczenie może zostać zmniejszone o 536,80 zł, ponieważ kwota przekroczenia jest niższa od maksymalnej dopuszczalnej kwoty zmniejszenia.

Przy większym przekroczeniu działa jednak ograniczenie – ZUS nie może z tego mechanizmu zmniejszyć emerytury o więcej niż obowiązująca maksymalna kwota, czyli obecnie 989,41 zł.

Nie każdy emeryt musi pilnować tych limitów

To bardzo ważne, ponieważ łatwo stworzyć wrażenie, że ograniczenia dotyczą wszystkich pobierających emeryturę.

Tak nie jest.

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny – 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn – co do zasady mogą dorabiać bez ograniczeń wynikających z tych progów.

Istnieją jednak szczególne sytuacje i wyjątki, dlatego przy konkretnym świadczeniu należy sprawdzić jego rodzaj oraz indywidualne zasady.

Limity są szczególnie istotne dla osób pobierających wcześniejsze emerytury oraz określone renty, które nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego.

W grudniu kwoty znowu się zmienią

Obecnych wartości 6463,20 zł i 12 003,10 zł nie należy traktować jako stałych limitów na cały rok.

Obowiązują one od 1 września do 30 listopada 2026 roku. Od 1 grudnia zostaną ustalone kolejne progi na podstawie nowych danych o przeciętnym wynagrodzeniu.

Dlatego osoby dorabiające do świadczeń powinny kontrolować nie tylko wysokość swoich zarobków, ale również aktualne komunikaty ZUS.

Przekroczenie pierwszej granicy może oznaczać zmniejszenie świadczenia, a przekroczenie drugiej – jego zawieszenie. Jednocześnie zdecydowana część osób, które osiągnęły już powszechny wiek emerytalny, nie musi obawiać się tych dwóch progów.