ZUS może wstrzymać wypłatę emerytury. Od września trzeba pilnować tej kwoty

Od 1 września 2026 roku obowiązują nowe limity dorabiania do emerytur i rent. Przekroczenie 6463,20 zł brutto miesięcznego przychodu może spowodować zmniejszenie świadczenia, a po przekroczeniu 12 003,10 zł ZUS może zawiesić jego wypłatę. Zmiana nie dotyczy jednak wszystkich seniorów. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, co do zasady mogą dorabiać bez tych ograniczeń. Pilnować nowych kwot powinni przede wszystkim wcześniejsi emeryci i renciści.

Wrzesień przyniósł ważną zmianę dla osób, które jednocześnie pobierają świadczenie i pozostają aktywne zawodowo.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłosił nowe kwoty przychodu odpowiadające 70 i 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Od 1 września pierwsza z nich wynosi 6463,20 zł, a druga 12 003,10 zł.

Przekroczenie drugiej kwoty może mieć bardzo poważną konsekwencję: zawieszenie wypłaty emerytury lub renty.

12 003,10 zł. Po przekroczeniu tej granicy ZUS może zawiesić świadczenie

Mechanizm opiera się na dwóch progach.

Jeżeli przychód osoby objętej limitami nie przekracza 6463,20 zł brutto miesięcznie, czyli 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, świadczenie nie jest z tego powodu zmniejszane.

Po przekroczeniu tej kwoty zaczyna się drugi przedział.

Jeżeli miesięczny przychód jest wyższy niż 6463,20 zł, ale nie przekracza 12 003,10 zł brutto, świadczenie może zostać zmniejszone.

Natomiast przekroczenie 12 003,10 zł brutto, odpowiadających 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, oznacza możliwość zawieszenia wypłaty świadczenia. ZUS wprost wskazuje, że emerytury i renty osób objętych tym mechanizmem zostają zawieszone po przekroczeniu górnego progu.

Limity od września są niższe

To szczególnie istotne dla osób, które wcześniej mieściły się tuż poniżej granicy.

Od 1 czerwca 2026 roku dolny próg wynosił 6694,10 zł, a górny 12 431,80 zł.

Od 1 września wynoszą odpowiednio:

6463,20 zł – dolna granica,

12 003,10 zł – górna granica.

Oznacza to spadek pierwszego limitu o 230,90 zł, a drugiego aż o 428,70 zł.

Kto więc zarabiał miesięcznie np. 12 200 zł brutto i wcześniej pozostawał poniżej górnego progu, po wrześniowej zmianie znalazł się już powyżej nowej granicy 12 003,10 zł.

Uwaga: to nie dotyczy wszystkich emerytów

To najważniejsze zastrzeżenie.

Nie jest prawdą, że każdy emeryt zarabiający ponad 12 003,10 zł straci wypłatę emerytury.

Limity mają znaczenie przede wszystkim dla wcześniejszych emerytów, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, oraz dla rencistów objętych zasadami zmniejszania i zawieszania świadczeń.

Powszechny wiek emerytalny wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Po jego osiągnięciu emeryt może co do zasady dorabiać bez ograniczeń wynikających z progów 70 i 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia. ZUS nie zmniejszy ani nie zawiesi jego emerytury tylko dlatego, że dodatkowe zarobki przekroczą 12 003,10 zł.

Dlatego 67-letni emeryt zarabiający 15 tys. zł miesięcznie znajduje się w zupełnie innej sytuacji niż osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.

Co stanie się po przekroczeniu 6463,20 zł?

Nie oznacza to od razu utraty całej wypłaty.

Jeżeli osoba objęta limitami osiągnie przychód wyższy od 6463,20 zł, ale nieprzekraczający 12 003,10 zł, ZUS zmniejsza świadczenie o kwotę przekroczenia dolnego progu.

Istnieją jednak maksymalne kwoty takiego zmniejszenia.

Od 1 marca 2026 roku wynoszą one:

• 989,41 zł – dla emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – dla renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.

Dopiero przekroczenie górnej granicy prowadzi do zawieszenia świadczenia osoby objętej limitami.

Przykład: wcześniejszy emeryt zarabia 7000 zł

Przy miesięcznym przychodzie wynoszącym 7000 zł brutto dolny limit zostaje przekroczony o:

7000 zł – 6463,20 zł = 536,80 zł.

W takim przypadku świadczenie może zostać zmniejszone o 536,80 zł.

Przy zarobkach wynoszących przykładowo 10 000 zł brutto przekroczenie dolnego progu jest już znacznie większe, ale zastosowanie ma maksymalna kwota zmniejszenia właściwa dla danego rodzaju świadczenia.

Natomiast przy przychodzie powyżej 12 003,10 zł brutto wchodzimy już w mechanizm zawieszenia świadczenia.

ZUS trzeba poinformować o dodatkowych zarobkach

To kolejna rzecz, o której wcześniejsi emeryci i renciści powinni pamiętać.

Osoby objęte limitami powinny poinformować ZUS o podjęciu aktywności zarobkowej oraz przewidywanej wysokości przychodów. ZUS wskazuje, że można w tym celu złożyć formularz EROP.

Na tym obowiązki się nie kończą.

Co roku należy również rozliczyć dodatkowy przychód osiągnięty w poprzednim roku. ZUS wykorzystuje te dane do sprawdzenia, czy emerytura lub renta była wypłacana w prawidłowej wysokości.

Nie zgłosisz zarobków? ZUS może zażądać zwrotu

Konsekwencje mogą pojawić się również później.

ZUS informuje, że jeśli osoba dorabiała do świadczenia i nie poinformowała Zakładu o osiąganych przychodach, może zostać zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata wstecz.

Jeżeli natomiast przychód został prawidłowo zgłoszony, ewentualny zwrot jest ograniczony do ostatniego roku.

To właśnie dlatego pilnowanie aktualnych progów jest istotne nie tylko w miesiącu wypłaty.

Jest ważny wyjątek również po osiągnięciu wieku emerytalnego

ZUS wskazuje jeszcze jeden szczególny przypadek.

Chodzi o osoby, którym wyliczona emerytura jest niższa od emerytury minimalnej, ale Zakład podwyższa ją do ustawowego minimum.

Od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura wynosi 1978,49 zł brutto.

Jeżeli taka osoba osiąga dodatkowy przychód przekraczający wysokość dopłaty do minimum, ZUS może wypłacić świadczenie bez tego wyrównania. Nie oznacza to jednak zastosowania do niej zwykłych limitów 6463,20 i 12 003,10 zł na takich samych zasadach jak wobec wcześniejszych emerytów.

Nowe kwoty obowiązują od 1 września

Najważniejsze są więc dwie liczby:

6463,20 zł brutto miesięcznie – przekroczenie tej kwoty może spowodować zmniejszenie emerytury lub renty osoby objętej limitami,

12 003,10 zł brutto miesięcznie – przekroczenie tej kwoty powoduje zawieszenie świadczenia objętego tym mechanizmem.

Nowe progi obowiązują od 1 września 2026 roku i są niższe od tych stosowanych przez ZUS od czerwca do końca sierpnia.

Dla pracujących wcześniejszych emerytów i rencistów oznacza to, że przy takich samych zarobkach jak jeszcze w sierpniu ich sytuacja we wrześniu może wyglądać zupełnie inaczej.