13. i 14. emerytura w 2026 roku. Rząd odkrywa karty. Czy wypłaty są zagrożone przez dziurę w budżecie? Znamy kwoty i terminy przelewów

Wielu seniorów wchodzi w Nowy Rok z pytaniem: „Co z moją trzynastką?”. W dobie niepewności gospodarczej, procedury nadmiernego deficytu narzuconej przez Unię Europejską oraz rosnących wydatków na zbrojenia, obawy o cięcia w sferze socjalnej są naturalne. Czy w 2026 roku dodatkowe świadczenia roczne są bezpieczne? Rząd zapewnia, że tak. Eksperci ostrzegają, że rekordowa waloryzacja marcowa, choć cieszy, może paradoksalnie zmniejszyć Twoją czternastkę jesienią. Jak to możliwe? Sprawdź, ile wpłynie na Twoje konto w kwietniu, a ile we wrześniu.

Dodatkowe roczne świadczenia pieniężne dla emerytów i rencistów, potocznie zwane trzynastką i czternastką, na stałe wpisały się w krajobraz domowych budżetów. Wielu seniorów traktuje te pieniądze nie jako „ekstra dodatek na przyjemności”, ale jako żelazną rezerwę na zakup opału, opłacenie ubezpieczenia mieszkania czy wykupienie rocznego zapasu leków. Dlatego każda plotka o ich wstrzymaniu wywołuje panikę.

Rok 2026 jest specyficzny. Budżet państwa jest napięty do granic możliwości. Bruksela patrzy Polsce na ręce, wymagając zaciskania pasa. Jednak polityka rządzi się swoimi prawami. Dlatego wypłaty nie są zagrożone w sensie ich likwidacji. Zagrożona jest jednak ich realna wartość nabywcza oraz dostępność pełnej kwoty „czternastki” dla coraz szerszej grupy emerytów. Diabeł, jak zawsze, tkwi w progach dochodowych i podatkach.

13. Emerytura 2026 – Pewniak w kwietniu. Ile wyniesie?

Zacznijmy od dobrych wiadomości. Trzynasta emerytura jest świadczeniem gwarantowanym ustawowo i wypłacanym wszystkim uprawnionym, bez względu na wysokość pobieranego świadczenia podstawowego. Nie ma tu żadnych progów dochodowych. Dostanie ją zarówno ten, kto ma 1500 zł emerytury, jak i ten, kto pobiera 8000 zł.

Wysokość „trzynastki” jest równa wysokości minimalnej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku.

Jak wyliczyliśmy w poprzednich analizach, prognozowana waloryzacja (ok. 7,8%) podniesie minimalną emeryturę do poziomu ok. 1920 zł brutto.

Kiedy przelew?

ZUS, KRUS i zakłady emerytalne służb mundurowych wypłacą trzynastki wraz z kwietniowymi świadczeniami. Jeśli listonosz przynosi Ci emeryturę 10. dnia miesiąca, to 10 kwietnia (lub w najbliższy dzień roboczy) dostaniesz podwójny przekaz: zwykłą emeryturę + trzynastkę.

Ile na rękę? Uważaj na podatek!

Tutaj zaczynają się schody. Kwota 1920 zł to brutto. Od tego trzeba odjąć składkę zdrowotną (9%), co daje ok. 172,80 zł. Zostaje 1747,20 zł.

Ale to nie koniec. W miesiącu wypłaty (kwiecień) Twoja emerytura i trzynastka się sumują. W Polsce kwota wolna od podatku to 2500 zł miesięcznie (30 tys. rocznie). Suma obu świadczeń u większości emerytów przekroczy ten próg.

Efekt? Od nadwyżki zostanie pobrany podatek dochodowy (12%). Dlatego realny wpływ na konto z tytułu samej trzynastki będzie dla wielu osób niższy niż się spodziewają – często w okolicach 1500–1600 zł netto.

14. Emerytura 2026 – Tutaj zaczynają się problemy

O ile trzynastka jest prosta („każdemu tyle samo”), o tyle czternastka w 2026 roku staje się problematyczna. Świadczenie to również jest zagwarantowane ustawą na stałe, ale jego wysokość i zasady przyznawania są bardziej skomplikowane.

1. Termin wypłaty:

Rząd co roku wydaje rozporządzenie określające miesiąc wypłaty. Tradycyjnie jest to przełom lata i jesieni (sierpień/wrzesień lub wrzesień/październik), aby pomóc seniorom przed sezonem grzewczym. W 2026 roku należy spodziewać się wypłat we wrześniu.

2. Wysokość świadczenia:

Podstawowa wysokość czternastki to również równowartość minimalnej emerytury (czyli ok. 1920 zł brutto). Rząd ma jednak furtkę – może w rozporządzeniu podnieść tę kwotę (jak miało to miejsce w roku wyborczym 2023, gdy było to 2650 zł brutto). W realiach budżetowych 2026 roku, przy procedurze nadmiernego deficytu, eksperci spodziewają się jednak wariantu podstawowego, czyli braku ekstra podwyżki. Należy nastawiać się na 1920 zł brutto.

3. Mechanizm „Złotówka za złotówkę” – cichy zabójca czternastki:

Pełną kwotę czternastki otrzymają tylko ci seniorzy, których podstawowa emerytura nie przekracza określonego progu. Ten próg wynosi zazwyczaj 2900 zł brutto.

I tu dochodzimy do sedna problemu roku 2026.

Waloryzacja marcowa podniosła emerytury wszystkich seniorów. Osoba, która w 2024 roku miała 2800 zł (i łapała się na pełną czternastkę), w 2026 roku po waloryzacjach ma już np. 3200 zł.

Próg 2900 zł nie został zwaloryzowany (ustawa tego nie przewiduje automatycznie).

Oznacza to, że ta osoba przekroczyła limit o 300 zł. Zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”, jej czternastka zostanie pomniejszona o 300 zł.

Wniosek: Z każdym rokiem, przy braku waloryzacji progu 2900 zł, grupa osób otrzymujących pełną czternastkę drastycznie maleje. Coraz więcej emerytów dostaje świadczenie „okrojone”, a najbogatsi (powyżej ok. 4800 zł brutto) nie dostają nic, bo wyliczona kwota spada poniżej 50 zł (wtedy wypłaty się nie dokonuje).

Symulacja wypłat „Czternastki” w 2026 roku

Sprawdź, ile prawdopodobnie dostaniesz jesienią, zakładając, że próg 2900 zł brutto zostanie utrzymany.

Twoja emerytura (Brutto 2026)	Pełna czy pomniejszona?	Szacowana kwota 14-tki (Brutto)	Szacowana kwota 14-tki (Netto)*
do 2900 zł	PEŁNA	1920 zł	ok. 1550-1600 zł
3200 zł	Pomniejszona o 300 zł	1620 zł	ok. 1300 zł
3500 zł	Pomniejszona o 600 zł	1320 zł	ok. 1050 zł
4000 zł	Pomniejszona o 1100 zł	820 zł	ok. 650 zł
4500 zł	Pomniejszona o 1600 zł	320 zł	ok. 250 zł
pow. 4820 zł	BRAK	0 zł	0 zł

*Kwoty netto są szacunkowe i zależą od indywidualnych odliczeń podatkowych w miesiącu wypłaty.

Czy komornik może zająć „trzynastkę” i „czternastkę”?

Wielu zadłużonych seniorów obawia się, że dodatkowe przelewy trafią prosto na konto komornika. W 2026 roku prawo wciąż stoi po stronie dłużnika. Świadczenia te są wolne od potrąceń komorniczych i administracyjnych.

Oznacza to, że nawet jeśli masz zajęcie komornicze na emeryturze podstawowej (gdzie komornik zabiera wszystko powyżej kwoty wolnej), to trzynastka i czternastka muszą wpłynąć na Twoje konto w całości. Banki mają obowiązek oznaczać te przelewy specjalnym kodem, aby system nie zablokował środków na zajętym rachunku. Jeśli jednak zdarzy się błąd i bank zablokuje środki – musisz natychmiast interweniować, powołując się na ustawowe zwolnienie.

Czy trzynastka wlicza się do dochodu przy dodatkach?

To kolejna ważna kwestia. Czy otrzymanie dodatkowych pieniędzy pozbawi Cię dodatku mieszkaniowego, osłonowego czy prawa do pomocy z MOPS?

Zgodnie z ustawą, dodatkowe roczne świadczenia pieniężne nie wliczają się do dochodu przy ubieganiu się o:

• Dodatek mieszkaniowy,
• Świadczenia z pomocy społecznej,
• 500+ dla niesamodzielnych (tzw. dodatek uzupełniający).

Możesz więc spać spokojnie – jednorazowy zastrzyk gotówki nie zabierze Ci comiesięcznego wsparcia z gminy.

Czy „Bruksela zablokuje wypłaty”? To plotka

Procedura nadmiernego deficytu, którą objęta jest Polska, wymusza na rządzie przedstawienie planu naprawczego finansów. Czy Komisja Europejska może nakazać likwidację 13. i 14. emerytury? UE nie ingeruje w kształt polityki socjalnej państw członkowskich, ale naciska na redukcję wydatków.

Scenariuszem najbardziej prawdopodobnym na 2026 rok i kolejne lata nie jest likwidacja świadczeń, ale „zamrożenie” kwoty. Rząd może nie waloryzować progu dochodowego dla czternastki (co dzieje się już teraz) oraz nie przyznawać ekstra dodatków ponad minimum ustawowe. W efekcie, inflacja powoli „zje” realną wartość tych pieniędzy, a liczba uprawnionych do czternastki będzie spadać naturalnie wraz ze wzrostem emerytur podstawowych. To metoda „gotowania żaby”, która jest politycznie bezpieczniejsza niż otwarte cięcia.

Co to oznacza dla Ciebie? Nie wydawaj, zanim nie dostaniesz

Rok 2026 będzie rokiem finansowych wyzwań. Dodatkowe emerytury wpłyną, ale ich siła nabywcza może być niższa niż rok czy dwa lata temu.

Oto Twoja strategia finansowa:

• Traktuj te pieniądze jako bonus, nie stały dochód: Nie zaciągaj kredytów „pod trzynastkę”. Wypłata jest raz w roku, a raty płaci się co miesiąc.
• Sprawdź próg dla czternastki: Jeśli Twoja emerytura po marcowej waloryzacji zbliżyła się do 2900 zł brutto, bądź przygotowany, że we wrześniu dostaniesz mniej niż sąsiadka. Nie jest to błąd ZUS, lecz efekt mechanizmu „złotówka za złotówkę”.
• Pilnuj konta w kwietniu i wrześniu: Jeśli masz zajęcie komornicze, w dniach wypłat dodatków sprawdzaj saldo. Jeśli bank „przez pomyłkę” zablokuje środki, masz tylko kilka dni na skuteczną reakcję, zanim przeleje pieniądze do komornika. Odzyskanie ich potem jest trudne.
• Wykorzystaj te środki mądrze: W obliczu rosnących cen prądu (brak tarcz), trzynastka może być jedynym ratunkiem na wyrównanie rachunków za ogrzewanie po sezonie zimowym. Odłóż te pieniądze na „czarną godzinę”, zamiast wydawać na bieżącą konsumpcję.

Rząd „odkrył karty” – pieniądze są w budżecie, terminy są znane. Teraz Twoim zadaniem jest mądre zaplanowanie ich wydania, pamiętając, że w 2026 roku każda złotówka musi być obracana w palcach dwa razy, zanim zostanie wydana.