Koniec kontroli i zajmowania pensji i emerytury. Nikt nie będzie tego płacił. Jest data!

Choć wydaje się, że jego koniec jest blisko, droga do całkowitej likwidacji jest pełna przeszkód. Rząd opracował projekt ustawy mający zrewolucjonizować finansowanie mediów publicznych, lecz napotyka on na sprzeciw i kontrowersje. Ministerstwo Kultury zapowiada likwidację, ale projekt musi przejść przez Radę Ministrów, Sejm i może spotkać się z wetem prezydenta. Kiedy można będzie przestać płacić?

Abonament RTV, opłacany przez zaledwie 34,7% zobowiązanych, ma zostać zlikwidowany, co zakończy kontrole w domach i egzekucję komorniczą. Media publiczne będą finansowane z budżetu państwa kwotą 2,5 mld zł rocznie, waloryzowaną o inflację. Likwidacja abonamentu RTV planowana jest najwcześniej od 2027 roku, po przyjęciu projektu przez Radę Ministrów w 2026 roku.

Anachronizm, który płaci co 3 osoba

Abonament RTV od dawna jest solą w oku wielu Polaków. Uważany za anachronizm, nieprzystający do współczesnych realiów, w których dominują inne formy konsumpcji mediów, charakteryzuje się również niską skutecznością poboru. Według danych Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na 13 572 000 gospodarstw domowych w Polsce aż 96,4% posiada odbiorniki telewizyjne.

Według danych na 31 grudnia 2022 roku zarejestrowane odbiorniki radiowe i telewizyjne posiadało 4 708 702 gospodarstw, czyli nieco ponad 30% wszystkich. Co więcej, ponad połowa z zarejestrowanych odbiorników była zwolniona z opłat. Zarejestrowanych i zobowiązanych do opłacenia abonamentu było 2 384 097 odbiorników. Na koniec 2022 roku abonament opłacono od zaledwie 34,7% zarejestrowanych odbiorników (828 110).

To właśnie ta nieskuteczność jest jednym z głównych argumentów rządu za likwidacją abonamentu. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na czele z Martą Cienkowską, dąży do całkowitego zniesienia tej opłaty od 1 stycznia 2027 roku.

2,5 mld zł z budżetu zamiast abonamentu

Po likwidacji abonamentu RTV media publiczne mają być w całości finansowane z budżetu państwa. Początkowo ma to być kwota 2,5 mld zł rocznie, waloryzowana o wskaźnik inflacji. Kwota ta, zdaniem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jest efektem audytu przeprowadzonego w Telewizji Polskiej oraz rozmów z Ministerstwem Finansów.

Ma ona zapewnić stabilne finansowanie mediów publicznych i pozwolić na uniknięcie corocznych dyskusji budżetowych. Nie oznacza to jednak, że znikną wszystkie problemy. Ministerstwo Finansów wyraża obawy, że taka stała dotacja może stanowić zbyt duże obciążenie dla budżetu państwa.

Minister finansów Andrzej Domański w opinii do projektu napisał, że nie widzi możliwości finansowania mediów publicznych z budżetu państwa przed osiągnięciem poziomu deficytu sektora finansów publicznych 4%. Domański proponuje zastąpienie abonamentu RTV innym źródłem dochodów. Projektowane rozwiązania będą generować bardzo duże skutki finansowe – o charakterze sztywnym – zwiększając wydatki budżetu państwa w ciągu 10 lat o kwotę około 25 mld zł.

Ministerstwo Kultury rozważało inne warianty opłat zastępujące abonament RTV:

• Składka audiowizualna pobierana wraz z podatkiem PIT od osób fizycznych i CIT od osób prawnych
• Opłata od gospodarstw domowych – na wzór niemieckiego rozwiązania, pobierana na podstawie ewidencji płatników podatku od nieruchomości
• Finansowanie z podatku pochodzącego od przedsiębiorców działających na rynku medialnym

Najbliższy termin to 2027 rok

Projekt nowelizacji ustawy medialnej, przewidujący likwidację abonamentu RTV od 1 stycznia 2027 roku, ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w drugim lub trzecim kwartale 2026 roku, a następnie trafić do Sejmu. Projekt trafił do konsultacji publicznych 8 grudnia 2025 roku – uwagi można zgłaszać do 23 stycznia 2026 roku.

Należy jednak pamiętać, że rok 2026 będzie ostatnim, w którym Polacy będą zobowiązani do uiszczania opłat abonamentowych. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe, wyższe stawki:

• Opłata za radio: 9,50 zł miesięcznie (w 2025 roku wynosiła 8,70 zł)
• Opłata za telewizję: 30,50 zł miesięcznie (w 2025 roku wynosiła 27,30 zł)

Warto zaznaczyć, że zaległe opłaty abonamentowe nie znikną wraz z likwidacją abonamentu. Ministerstwo Kultury zaproponowało, aby długi te przedawniły się najpóźniej z dniem 31 grudnia 2028 roku. Oznacza to możliwość dalszej egzekucji przez Pocztę Polską wraz z naliczaniem odsetek. Minister Aktywów Państwowych uważa jednak ten termin za zbyt krótki, co może prowadzić do dalszych dyskusji.

Rewolucja w mediach publicznych

Projekt ustawy budzi kontrowersje nie tylko ze względu na sposób finansowania. Zakłada on również szereg innych zmian, które mogą napotkać na opór polityczny:

Likwidacja Rady Mediów Narodowych. Jej kompetencje ma przejąć Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT).

Reforma Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Planowane jest zwiększenie liczby członków do 9, zmiana trybu ich powoływania (4 członków wybierze Sejm, 2 Senat, a 3 prezydent, z wymogiem poparcia organizacji branżowych), oraz wprowadzenie rotacyjności składu co 2 lata.

Wymogi dla kandydatów. Kandydaci do KRRiT oraz zarządów mediów publicznych mają spełniać wymogi apolityczności (brak przynależności do partii politycznej przez 5 lat wstecz i niekandydowanie w wyborach powszechnych przez 10 lat) oraz eksperckości (minimum 5 lat doświadczenia w mediach lub prawie medialnym).

Ograniczenia dla mediów samorządowych. Samorządy będą mogły wydawać jedynie biuletyny informacyjne, pozbawione treści publicystycznych i reklamowych.

Ustawa trafi na biurko Prezydenta

Prezydent Karol Nawrocki, który objął urząd 6 sierpnia 2025 roku, może zawetować projekt ustawy, jeśli nie będzie on zgodny z jego wizją. To wszystko sprawia, że przyszłość abonamentu RTV i kształt mediów publicznych w Polsce wciąż pozostają przedmiotem intensywnych dyskusji i politycznych negocjacji.

Stanowisko Ministerstwa Kultury pozostaje jednoznaczne: „Finansowanie misji mediów publicznych z budżetu państwa jest jedynym właściwym, systemowym i zgodnym ze standardami europejskimi rozwiązaniem”. Oficjalnym powodem reformy jest konieczność dostosowania polskiego prawa do unijnego aktu o wolności mediów (EMFA), który wymaga stabilnego finansowania mediów publicznych.

Kary wzrosną w 2026 roku

Obecnie kara za brak opłaty abonamentowej odpowiada 30-krotności miesięcznej stawki. Od 1 stycznia 2026 roku sankcje wzrosną:

• Za radio: 285 zł (wcześniej 261 zł)
• Za telewizor: 915 zł (wcześniej 819 zł)

W praktyce jednak osoby nieopłacające abonamentu są karane sporadycznie. Według danych Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, w 2024 roku Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej przesłało 118 365 upomnień. Po otrzymaniu tych wezwań 32 651 abonentów uregulowało zaległości, wpłacając łącznie 53,6 mln zł. Wobec pozostałych osób uruchomiono postępowania administracyjne.

Co to oznacza dla czytelnika

Jeśli płacisz abonament RTV: Rok 2026 będzie ostatnim rokiem obowiązywania opłat. Od 1 stycznia 2027 roku, jeśli projekt wejdzie w życie, nie będziesz już musiał płacić abonamentu. Pamiętaj jednak, że w 2026 roku obowiązują wyższe stawki – 9,50 zł za radio i 30,50 zł za telewizor.

Jeśli nie płacisz abonamentu: Zaległe opłaty nie znikną automatycznie. Poczta Polska może nadal prowadzić egzekucję długów wraz z odsetkami. Przedawnienie nastąpi najpóźniej 31 grudnia 2028 roku, ale oznacza to, że przez kolejne 2 lata po likwidacji abonamentu możesz otrzymać upomnienia i wezwania do zapłaty zaległości.

Jeśli masz duże zaległości: Ministerstwo Kultury rozważa częściową abolicję w sprawie zaległości, ale szczegóły zostaną zawarte w finalnej ustawie. Jeśli masz długi sięgające kilkudziesięciu tysięcy złotych, śledź informacje o ewentualnym umorzeniu części zobowiązań.

Jako podatnik: Choć abonament zniknie, media publiczne będą finansowane z budżetu państwa. Oznacza to, że pośrednio będziesz płacił za TVP i Polskie Radio ze swoich podatków. Kwota 2,5 mld zł rocznie będzie pochodzić z budżetu, który zasilasz jako podatnik.

Jeśli czekasz na koniec kontroli: Likwidacja abonamentu oznacza koniec kontroli w domach, które przeprowadzała Poczta Polska. Od 2027 roku nikt nie będzie miał prawa sprawdzać, czy posiadasz odbiornik telewizyjny lub radiowy.

Co z przyszłością projektu: Pamiętaj, że projekt musi jeszcze przejść przez Radę Ministrów (II lub III kwartał 2026), Sejm i może spotkać się z wetem prezydenta Karola Nawrockiego. Data 1 stycznia 2027 to najwcześniejszy możliwy termin likwidacji – nie jest to pewnik. Sprzeciw Ministerstwa Finansów i kontrowersyjne zapisy dotyczące reformy mediów publicznych mogą opóźnić lub całkowicie zatrzymać reformę.

Jeśli pracujesz w mediach publicznych: Nowy system finansowania ma zapewnić stabilność – koniec corocznych targów budżetowych i niepewności co do środków na działalność. Z drugiej strony, reforma KRRiT i wymogi apolityczności dla zarządów mogą oznaczać zmiany kadrowe.

Nowe przepisy to potencjalnie fundamentalna zmiana w finansowaniu mediów publicznych w Polsce. Od stycznia 2027 roku abonament RTV może odejść do historii, kończąc erę kontroli, upomnień i egzekucji komorniczych. Dla uczciwych płatników to oznaka sprawiedliwości – koniec systemu, w którym płaci co 3 osoba. Dla budżetu państwa to stałe zobowiązanie na 2,5 mld zł rocznie. Przyszłość reformy zależy jednak od przebiegu procesu legislacyjnego i politycznych negocjacji w 2026 roku.