Algorytm wytypuje Cię do kontroli. Wystarczą 3 błędy w przelewach i masz kłopoty

Myślisz, że tytuł przelewu to tylko mało istotna formalność? Bardzo się mylisz. W dobie cyfrowej inwigilacji każde słowo wpisane w bankowości internetowej jest analizowane przez zaawansowane systemy skarbowe. Algorytmy uczące się (AI) skanują miliony transakcji na sekundę, szukając konkretnych wzorców. Wystarczą 3 powtarzające się błędy, by system oznaczył Cię „na czerwono” i wysłał powiadomienie do urzędnika. Sprawdź, jak nieświadomie ściągasz na siebie kontrolę skarbową.

Czasy, w których urzędnik musiał ręcznie przeglądać wyciągi bankowe, odeszły w niepamięć. Dziś pierwszą linią frontu w walce z szarą strefą są automaty. Systemy takie jak STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) działają w tle, 24 godziny na dobę. Nie męczą się, nie biorą urlopów i nie mają litości. Ich zadaniem jest wytypowanie „podejrzanych” na podstawie analizy ryzyka. To, co dla Ciebie jest zwykłym rozliczeniem ze znajomym, dla algorytmu może wyglądać jak pranie pieniędzy lub ukrywanie dochodów.

Błąd 1: Cykliczne wpływy o stałych porach

To najczęstsza pułapka, w którą wpadają osoby dorabiające sobie „na czarno” lub po sąsiedzku. Algorytm jest wyczulony na powtarzalność. Jeśli co piątek na Twoje konto wpływa 200 lub 300 zł od tej samej osoby (nawet z tytułem „zwrot”), system automatycznie klasyfikuje to jako ukryte wynagrodzenie.

Dla sztucznej inteligencji schemat jest prosty: regularny wpływ = pensja. Jeśli nie odprowadzasz od tego składek i podatku, system uznaje to za pracę na czarno. Wytłumaczenie się z „regularnych pożyczek” od kolegi przez rok jest w praktyce niemożliwe. Skarbówka uzna to za umowę o pracę lub zlecenie i naliczy zaległe podatki wraz z odsetkami, a pracodawcę ukarze gigantyczną grzywną.

Błąd 2: „Śmieszne” i nieprecyzyjne tytuły przelewów

Wielu z nas traktuje pole „tytuł przelewu” jako miejsce na żarty. Wpisywanie haseł typu „za narkotyki”, „haracz”, „na bombę” czy „za upojną noc” to proszenie się o kłopoty. Choć dla nas to żart, systemy bankowe mają zaszyte słowa kluczowe, które automatycznie uruchamiają procedury bezpieczeństwa i zgłoszenie do GIIF (Generalny Inspektor Informacji Finansowej).

Równie groźne są tytuły zbyt ogólne, np. „przelew”, „wpłata”, „zasilenie”. Jeśli często przesyłasz pieniądze rodzinie lub znajomym bez jasnego opisania celu (np. „zwrot za obiad”, „prezent urodzinowy”), budujesz profil klienta, który ma coś do ukrycia. Algorytm nie lubi próżni. Jeśli nie wie, za co są pieniądze, zakłada najgorszy scenariusz – ukryty obrót gospodarczy.

Błąd 3: Strukturyzowanie transakcji (unikanie limitów)

To błąd, który system wyłapuje w ułamku sekundy. Jeśli masz do wpłacenia lub przelania 20 000 zł, ale boisz się kontroli, więc rozbijasz tę kwotę na 4 przelewy po 5000 zł w odstępie kilku dni – właśnie popełniłeś „samobójstwo” finansowe.

Takie działanie nazywa się w żargonie „smurfingiem” (od Smerfów – małych pomocników). Systemy bankowe są zaprogramowane tak, by wykrywać próby omijania limitów zgłoszeniowych (powyżej 15 000 euro transakcje są rejestrowane automatycznie). Rozbijanie kwoty na mniejsze transakcje jest traktowane jako celowe działanie mające na celu ukrycie przepływów finansowych. To czerwona flaga dla analityków, która niemal gwarantuje blokadę konta i kontrolę źródła pochodzenia środków.

Algorytm nie zadaje pytań, on wydaje wyrok

Największym zagrożeniem jest to, że typowanie do kontroli odbywa się bez udziału człowieka. Kiedy system wyrzuci Twój profil jako „ryzykowny”, machina rusza. Blokada konta, wezwanie do urzędu, żądanie wyjaśnień z 5 lat wstecz. Wtedy to Ty musisz udowodnić, że przelewy o tytule „na waciki” nie były zapłatą za towar sprzedawany w internecie.

Pamiętaj, że banki mają prawny obowiązek donoszenia na klientów. Instytucja finansowa nie będzie Cię bronić. Wręcz przeciwnie – w obawie przed karami ze strony KNF, banki wolą prewencyjnie zablokować i zgłosić każdego klienta, którego zachowanie odbiega od normy wyznaczonej przez algorytm.

Co to oznacza dla Ciebie? Przelewaj w ten sposób, by nie stracić pieniędzy

Aby nie stać się ofiarą algorytmu, musisz nauczyć się pisać przelewy „pod system”. Precyzja i transparentność to Twoja tarcza.

Zasady bezpiecznego bankowania:

• Bądź konkretny: Zamiast pisać „zwrot”, napisz „zwrot kosztów za wspólny obiad w restauracji X”. Zamiast „pożyczka”, napisz „pożyczka prywatna – umowa z dnia 12.01.2026”. To buduje jasną historię transakcji.
• Unikaj głupich żartów: Bankowość to nie komunikator. Tytuły sugerujące działalność przestępczą (nawet w żartach) mogą skończyć się wizytą policji o 6 rano.
• Nie kombinuj z kwotami: Jeśli masz legalne pieniądze do wpłacenia, wpłać je raz, a nie w 10 ratach. Jeśli kwota jest duża, miej przygotowany dowód jej pochodzenia (umowa sprzedaży auta, akt notarialny, zaświadczenie o zarobkach). Próba oszukania algorytmu przez dzielenie kwot zawsze kończy się źle.
• Pilnuj pożyczek w rodzinie: Jeśli przelewasz pieniądze rodzicom lub dzieciom, zawsze wpisuj w tytule „Darowizna dla córki/syna”. To ułatwia późniejsze formalności i chroni przed posądzeniem o ukrywanie dochodów.