Wypłacasz większą kwotę z bankomatu, bo wolisz mieć gotówkę „pod ręką”? W 2026 roku musisz liczyć się z tym, że bank zapyta o źródło tych pieniędzy, a w skrajnym przypadku – zablokuje kartę. Przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (AML) działają automatycznie, a algorytmy są coraz bardziej wyczulone na nietypowe zachowania klientów.

Większość z nas traktuje wypłatę gotówki jako prostą czynność techniczną. Wkładamy kartę, wpisujemy PIN i odbieramy banknoty. Jednak dla systemów bezpieczeństwa banku każda taka operacja jest sygnałem do analizy. Choć prawo w Polsce nie zabrania posiadania gotówki, a limity transakcyjne dla konsumentów w relacjach z firmami są jasne, to wewnętrzne procedury bezpieczeństwa banków potrafią zaskoczyć klientów, którzy nie mają nic na sumieniu.

Algorytm sprawdza Twoje nawyki

Banki mają prawny obowiązek monitorowania transakcji swoich klientów w celu wykrywania potencjalnych przestępstw finansowych. Wynika to wprost z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tzw. ustawa AML). W 2026 roku systemy te są w pełni zautomatyzowane.

Co to oznacza w praktyce? Bank tworzy „profil behawioralny” klienta. System wie, ile zazwyczaj wydajesz, w jakich sklepach robisz zakupy i jak często wypłacasz gotówkę. Jeżeli nagle Twoje zachowanie drastycznie odbiegnie od normy, w systemie zapali się czerwona lampka.

Przykładem może być sytuacja, w której na co dzień płacisz tylko kartą za drobne zakupy, a nagle, w ciągu kilku dni, próbujesz wypłacić z bankomatu maksymalne dzienne limity w różnych lokalizacjach. Dla algorytmu może to wyglądać jak kradzież karty lub próba tzw. „wyczyszczenia” konta przed zajęciem komorniczym.

15 000 euro – granica, którą musisz znać

Kluczową kwotą, o której trzeba pamiętać, jest równowartość 15 000 euro (według kursu ze stycznia 2026 to ponad 60 000 złotych). Zgodnie z przepisami, każda transakcja powyżej tej kwoty – lub seria powiązanych transakcji – musi zostać zarejestrowana przez bank.

Bank ma wtedy obowiązek zaraportować taką operację do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF). Nie oznacza to automatycznie kontroli skarbowej, ale ślad w systemie zostaje. Co istotne, nie da się obejść tego limitu, rozbijając wypłatę na mniejsze kwoty. Jest to tzw. „smurfing” (dzielenie transakcji), który jest przez systemy bankowe wykrywany błyskawicznie i traktowany jako działanie wysoce podejrzane.

W tym przypadku bank zablokuje środki

Najczęstszą przyczyną blokady karty lub dostępu do bankowości elektronicznej przy wypłacie gotówki nie jest wcale przekroczenie limitu, ale brak uzasadnienia ekonomicznego operacji.

Jeżeli na Twoje konto wpłynie duża kwota (np. 40 000 złotych) z nieznanego źródła, a Ty natychmiast udasz się do bankomatu, by ją wypłacić – bank może prewencyjnie zablokować środki. Instytucja finansowa ma prawo wstrzymać transakcję na 24 godziny (z możliwością przedłużenia przez prokuraturę), by zweryfikować, czy nie dochodzi do prania pieniędzy lub oszustwa (np. metodą „na wnuczka” lub „na inwestycję”).

W takiej sytuacji, aby odblokować środki, konieczna będzie wizyta w oddziale i złożenie wyjaśnień, a często także przedstawienie dokumentów potwierdzających źródło pochodzenia pieniędzy (np. umowa darowizny, akt notarialny sprzedaży samochodu).

Ważne informacje dla klienta

Podstawa prawna – dlaczego bank to robi?

Działania banków nie są ich „widzimisię”, lecz realizacją obowiązku nałożonego przez państwo. Kluczowe akty prawne to:

• Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2023 r. poz. 1124).
• Art. 106a Prawa bankowego – obowiązek przetwarzania informacji o transakcjach.

Limity wypłat w popularnych bankach (2026)

Większość kont ma domyślnie ustawione dzienne limity wypłat, które można zmienić w aplikacji, ale tylko do pewnego poziomu. Powyżej tej kwoty gotówkę trzeba zamówić w oddziale (tzw. awizowanie wypłaty).

Rodzaj limitu	Zazwyczaj wynosi	Uwagi
Dzienny limit karty	5 000 – 20 000 zł	Można zmienić w aplikacji mobilnej
Limit jednorazowy	1 000 – 4 000 zł	Zależy od modelu maszyny (pojemność podajnika)
Awizowanie wypłaty	Powyżej 20 000 zł	Należy zgłosić w oddziale 1-2 dni wcześniej

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy Urząd Skarbowy dowie się o mojej wypłacie z bankomatu?

Urząd Skarbowy nie dostaje powiadomień o każdej wypłacie Kowalskiego. Informacja trafia do GIIF (Generalny Inspektor Informacji Finansowej) przy transakcjach powyżej 15 000 euro lub przy transakcjach podejrzanych. Fiskus może uzyskać te dane dopiero, gdy wszczyna wobec Ciebie konkretną kontrolę.

Czy mogę wypłacić 100 000 złotych w gotówce?

Tak, jest to legalne. Jednak ze względów technicznych (limity bankomatu) i bezpieczeństwa, taką operację najlepiej przeprowadzić w oddziale banku po wcześniejszym zamówieniu gotówki. Przy takiej kwocie pracownik banku może zapytać o cel wypłaty – to standardowa procedura AML.

Co zrobić, gdy bankomat zablokował kartę?

Nie odchodź od maszyny, jeśli to możliwe, skontaktuj się z infolinią banku (numer jest zwykle na bankomacie). Jeśli blokada wynika z podejrzeń systemu bezpieczeństwa, infolinia przekieruje Cię do działu bezpieczeństwa, który zweryfikuje Twoją tożsamość i odblokuje kartę.