Budzisz się w nocy na siku? Organizm może próbować Ci coś powiedzieć

Budzenie się w środku nocy i wędrówka do toalety może wydawać się czymś zupełnie normalnym. Czasem rzeczywiście wystarczy wieczorna herbata albo większa ilość wody. Jeśli jednak zdarza się to regularnie, a szczególnie kilka razy każdej nocy, warto zwrócić uwagę na ten sygnał. Przyczyn może być wiele – od zupełnie błahych po takie, które wymagają konsultacji z lekarzem.

Lekarze określają nocne wstawanie w celu oddania moczu mianem nokturii. Europejskie wytyczne urologiczne definiują ją jako konieczność obudzenia się w czasie głównego okresu snu po to, aby oddać mocz.

Jedno przebudzenie nie musi oznaczać problemu

Jeżeli wieczorem wypijemy dużo wody, herbaty, napoju gazowanego albo zjemy produkty zawierające sporo płynu, nocna wizyta w toalecie nie musi oznaczać choroby.

Warszawska placówka SZPZLO Warszawa Praga-Północ wskazuje, że jednorazowe budzenie się w nocy do toalety nie musi być niepokojące. Większą uwagę warto zwrócić na sytuację, gdy potrzeba oddania moczu pojawia się regularnie kilka razy w ciągu nocy i zaczyna zaburzać sen.

Budzisz się dwa, trzy razy? Przyczyn może być kilka

Nocne oddawanie moczu nie jest jedną konkretną chorobą. To objaw, który może mieć bardzo różne przyczyny.

Europejskie Towarzystwo Urologiczne wskazuje m.in. na:

• zwiększoną produkcję moczu w ciągu całej doby,
• zwiększoną produkcję moczu właśnie nocą,
• zmniejszoną pojemność pęcherza,
• zaburzenia snu.

Znaczenie mogą mieć także przyjmowane leki, choroby nerek, problemy hormonalne, zaburzenia gospodarki cukrowej czy choroby układu krążenia.

Czasami winny jest po prostu wieczorny rytuał

Najprostsza przyczyna to ilość wypijanych płynów.

Jeżeli duża część dziennego nawodnienia przypada na późny wieczór, organizm musi tę wodę później wydalić. Podobnie mogą działać napoje zawierające kofeinę lub alkohol.

Europejskie wytyczne wymieniają ograniczenie płynów w określonych porach oraz ograniczenie kofeiny i alkoholu jako jedne z podstawowych elementów postępowania przy nokturii.

Nie oznacza to jednak, że należy się odwadniać. Chodzi raczej o rozsądne rozłożenie płynów w ciągu dnia.

Częste sikanie może mieć związek z poziomem cukru

To jeden z powodów, którego nie warto ignorować.

Przy podwyższonym poziomie glukozy organizm może próbować usuwać jej nadmiar wraz z moczem, co prowadzi również do utraty większej ilości wody.

Na szczególną uwagę zasługuje sytuacja, gdy oprócz częstego oddawania moczu pojawia się:

silne pragnienie, zmęczenie, niewyjaśniona utrata masy ciała albo pogorszenie ostrości widzenia.

Warszawska placówka medyczna wskazuje, że taki zestaw objawów może być wskazaniem do sprawdzenia gospodarki węglowodanowej.

Problem może wcale nie zaczynać się od pęcherza

To mniej oczywiste.

Człowiek może obudzić się z innego powodu – na przykład z powodu zaburzeń snu – a dopiero po przebudzeniu odczuć potrzebę skorzystania z toalety.

Dlatego w diagnostyce nokturii lekarze pytają również o jakość snu i objawy mogące sugerować m.in. bezdech senny. Europejskie wytyczne zalecają uwzględnianie zaburzeń snu podczas oceny pacjentów zgłaszających nocne oddawanie moczu.

U mężczyzn warto zwrócić uwagę także na prostatę

Jeżeli nocnemu wstawaniu do toalety towarzyszą:

• słaby lub przerywany strumień moczu,
• trudność z rozpoczęciem oddawania moczu,
• parcie,
• uczucie, że pęcherz nie został całkowicie opróżniony,

warto powiedzieć o tym lekarzowi.

Taki zestaw dolegliwości może wymagać diagnostyki układu moczowego i prostaty.

Jest prosty sposób, żeby sprawdzić, co naprawdę się dzieje

Lekarz może poprosić o prowadzenie dzienniczka mikcji.

Przez kilka dni zapisuje się m.in.:

• godziny picia,
• ilość wypitych płynów,
• godziny oddawania moczu,
• liczbę nocnych wizyt w toalecie.

Europejskie Towarzystwo Urologiczne zaleca trzydniowy dzienniczek pęcherza jako ważny element oceny nokturii.

Taki zapis może pokazać, czy problemem jest produkowanie zbyt dużej ilości moczu w nocy, mała pojemność pęcherza czy zupełnie inny mechanizm.

Kiedy nie warto tego ignorować?

Do lekarza warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy nocne wizyty w toalecie pojawiają się coraz częściej, regularnie przerywają sen albo towarzyszą im inne objawy.

Szybszej konsultacji wymagają m.in. ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu, gorączka czy nagła wyraźna zmiana częstotliwości oddawania moczu.

Nocne wstawanie do toalety samo w sobie nie oznacza poważnej choroby. Jeśli jednak organizm zaczyna budzić nas każdej nocy po kilka razy, zamiast przyzwyczajać się do problemu, warto ustalić jego przyczynę.