Dorobisz za dużo i ZUS może obniżyć świadczenie. Maksymalnie nawet o 989,41 zł

Dodatkowa praca może zwiększyć domowy budżet, ale część emerytów i rencistów musi pilnować zarobków. Przekroczenie obowiązującego limitu oznacza zmniejszenie świadczenia, a przy jeszcze wyższym przychodzie — zawieszenie wypłaty. Maksymalna miesięczna obniżka emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi obecnie 989,41 zł.

Ograniczenia dotyczą przede wszystkim osób na wcześniejszej emeryturze oraz rencistów objętych zasadami zmniejszania i zawieszania świadczeń. Emeryci, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny — 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn — co do zasady mogą dorabiać bez tych limitów.

Od 1 września 2026 roku obowiązują dwa progi przychodu: 6463,20 zł oraz 12 003,10 zł miesięcznie. Pierwszy odpowiada 70 procentom przeciętnego wynagrodzenia, drugi — 130 procentom.

Dla osób objętych ograniczeniami zasady wyglądają następująco:

Miesięczny przychód uwzględniany przez ZUS	Wpływ na świadczenie
Do 6463,20 zł włącznie	Bez zmniejszenia z powodu przychodu
Powyżej 6463,20 zł, ale nie więcej niż 12 003,10 zł	Zmniejszenie świadczenia
Powyżej 12 003,10 zł	Zawieszenie wypłaty

Takie rozróżnienie jest istotne: 989,41 zł to maksymalna kwota zmniejszenia określonych świadczeń, a nie granica wszystkich możliwych konsekwencji dorabiania. Po przekroczeniu wyższego progu wypłata może zostać zawieszona.

ZUS oblicza zmniejszenie według kwoty przekroczenia niższego limitu, z uwzględnieniem ustawowego maksimum. Nie oznacza to więc, że każde przekroczenie od razu powoduje obniżkę o niemal tysiąc złotych.

Przykładowo, przy przychodzie uwzględnianym przez ZUS wynoszącym 7000 zł miesięcznie, przekroczenie aktualnego niższego progu wynosi 536,80 zł. Przy miesięcznym rozliczeniu emerytury objętej limitem o taką kwotę może zostać zmniejszone świadczenie.

Przy przychodzie 8000 zł różnica wynosi już 1536,80 zł. W przypadku emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy zastosowanie ma jednak maksymalne zmniejszenie — 989,41 zł.

Wysokość maksymalnej obniżki zależy od rodzaju świadczenia. Od 1 marca 2026 roku wynosi ona:

Rodzaj świadczenia	Maksymalne miesięczne zmniejszenie
Emerytura lub renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy	989,41 zł
Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy	742,10 zł
Renta rodzinna, do której uprawniona jest jedna osoba	841,05 zł

Kwoty te ZUS potwierdza w oficjalnym komunikacie.

Osoby objęte limitami powinny informować ZUS o podjęciu pracy i wysokości przychodu. Można skorzystać z formularza EROP. Do końca lutego następnego roku trzeba również dostarczyć dokument potwierdzający przychód za poprzedni rok. Ostateczne rozliczenie może być roczne lub miesięczne — ZUS sprawdza, który wariant jest korzystniejszy.

Przed przyjęciem dodatkowych godzin lub kolejnego zlecenia warto więc sprawdzić, czy świadczenie podlega ograniczeniom i jaki przychód zostanie uwzględniony w rozliczeniu. Aktualne progi są niższe niż obowiązujące od czerwca: niższy limit spadł z 6694,10 zł do 6463,20 zł. Ten sam poziom zarobków, który wcześniej mieścił się w limicie, od września może już oznaczać zmniejszenie wypłaty.