Hakerzy zaatakowali supermarkety w Europie. Problemy także w Polsce. Lodówki zamiast chłodzić, zaczęły grzać
Cyberataki na europejskie supermarkety przybierają niepokojącą formę. Przestępcy przejmują kontrolę nad sklepowymi lodówkami i zamrażarkami, podnosząc temperaturę nawet do 50 stopni Celsjusza. W rezultacie sklepy muszą wycofywać żywność ze sprzedaży, a straty sięgają milionów euro. Problemy z urządzeniami chłodniczymi pojawiły się również w polskim Auchan.

Hakerzy przejmują kontrolę nad lodówkami. Temperatura rośnie do 50 stopni
W poniedziałek, 2 listopada, sieci handlowe w kilku krajach Europy zgłosiły poważne problemy z instalacjami chłodniczymi. Incydenty odnotowano między innymi w Belgii, Irlandii, Szwecji, Holandii, Estonii i Luksemburgu.
Nie chodzi o zwykłe awarie zasilania. W części przypadków firmy potwierdziły ingerencję cyberprzestępców, którzy zdalnie zmieniali ustawienia urządzeń.
W jednym ze szwedzkich supermarketów temperatura w lodówkach i zamrażarkach została ustawiona na 50 stopni Celsjusza. W innej placówce sieci ICA w Sztokholmie urządzenia przestały działać w nocy, a przechowywany w nich towar został zniszczony.
Problemy zgłosiła również sieć Coop. Według szwedzkich mediów incydenty objęły sześć jej sklepów.
Awaria w polskim Auchan. Lodówki zostały opróżnione
Niepokojące informacje napłynęły także z Polski.
W hipermarkecie Auchan na osiedlu Nagórki w Olsztynie doszło do awarii urządzeń chłodniczych. W internecie opublikowano nagranie przedstawiające wyłączone i opróżnione lodówki oraz zamrażarki.
Pracownicy sklepu potwierdzili dziennikarzom WP Finanse, że urządzenia przestały działać w poniedziałek rano, a problem utrzymywał się przez kolejne godziny.
Nie ustalono jednak oficjalnie, czy awaria w tej konkretnej placówce była spowodowana cyberatakiem.
Sprawą zainteresowało się Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości. Funkcjonariusze otrzymali zgłoszenie dotyczące podejrzenia ataku na sklep w Olsztynie i rozpoczęli zabezpieczanie materiału dowodowego.
CERT Polska potwierdza cyberatak. Wykryto 140 urządzeń
Zagrożenie nie ogranicza się do zagranicznych supermarketów.
Szef CERT Polska Marcin Dudek poinformował 3 listopada, że w Polsce potwierdzono przypadek cyberataku na urządzenie chłodnicze. Dzięki szybkiej reakcji operatora udało się uniknąć strat materialnych. Urządzenie odłączono od internetu, a produkty przeniesiono do innej chłodziarki.
Eksperci NASK przeanalizowali również bezpieczeństwo podobnych instalacji działających w Polsce.
Wykryto 140 urządzeń chłodniczych dostępnych z internetu, co mogło narażać je na próby przejęcia kontroli.
Nie oznacza to, że wszystkie zostały zaatakowane. CERT Polska skontaktował się z ich właścicielami i operatorami, zalecając odpowiednie zabezpieczenia. Około 70 podmiotów odłączyło urządzenia od internetu.
Setki supermarketów we Francji. Straty liczone w milionach euro
Podobne zdarzenia wystąpiły już w październiku we Francji.
Według doniesień medialnych cyberataki mogły dotknąć nawet około 700 placówek handlowych. Wśród poszkodowanych znalazły się sklepy znanych sieci, w tym Intermarché i Carrefour.
Przestępcy ingerowali w działanie instalacji chłodniczych. W niektórych przypadkach urządzenia przechodziły w tryb rozmrażania, a systemy alarmowe nie ostrzegały odpowiednio szybko o wzroście temperatury.
Konsekwencje były poważne. Sklepy musiały usuwać produkty, których nie można było już bezpiecznie sprzedawać. Straty szacowano na miliony euro.
Jak można zhakować sklepową lodówkę?
Współczesne supermarkety wykorzystują zaawansowane systemy chłodnicze, którymi można zarządzać zdalnie.
Takie rozwiązania pozwalają kontrolować temperaturę, zużycie energii i pracę urządzeń bez konieczności fizycznej obecności serwisanta.
Problem pojawia się wtedy, gdy sterowniki są podłączone bezpośrednio do internetu i nie mają odpowiednich zabezpieczeń.
Cyberprzestępcy mogą wykorzystywać słabe hasła, nieaktualne oprogramowanie i znane luki bezpieczeństwa.
Po uzyskaniu dostępu do systemu mogą zmieniać parametry pracy instalacji. W skrajnych przypadkach prowadzi to do wzrostu temperatury i zniszczenia przechowywanej żywności.
Czy klienci polskich supermarketów mają powody do obaw?
Potwierdzone incydenty pokazują, że cyberataki mogą zakłócać nie tylko działanie kas czy systemów płatniczych, lecz także podstawowej infrastruktury sklepu.
Nie ma jednak podstaw, by twierdzić, że wszystkie sklepy Auchan w Polsce zostały zaatakowane albo że żywność dostępna w polskich supermarketach jest obecnie niebezpieczna.
W przypadku awarii instalacji chłodniczej to sprzedawca odpowiada za właściwe zabezpieczenie produktów i wycofanie towarów, których bezpieczeństwa nie można zagwarantować.
Dla klientów najważniejsze jest przestrzeganie zasad przechowywania żywności i zwracanie uwagi na stan produktów wymagających chłodzenia.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli robisz zakupy w Auchan, Carrefourze, Intermarché lub innych dużych sieciach, nie oznacza to automatycznie żadnych ograniczeń. Incydenty dotyczą konkretnych urządzeń i placówek.
Sytuacja pokazuje jednak, jak duże znaczenie ma bezpieczeństwo cyfrowe infrastruktury handlowej.
Polski CERT już ostrzegł operatorów zagrożonych systemów. Dalsze ustalenia służb mają wyjaśnić skalę incydentów i ich przyczyny.

Dziennikarka ekonomiczna i specjalistka od tekstów prawnych, była wykładowczyni akademicka Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka newsów gospodarczych i tekstów o prawie. Posiada dyplom z zakresu tłumaczeń prawnych i ekonomicznych. Warsztat naukowy wykorzystuje w codziennej pracy redakcyjnej, tworząc precyzyjne artykuły oparte na twardych danych. Jako jedna z nielicznych dziennikarek w branży, swoje teksty opiera na bezpośredniej pracy z zagranicznymi raportami finansowymi i aktami prawnymi, bez pośredników.