Kilkadziesiąt tysięcy złotych do odzyskania z ZUS. Polacy nie wiedzą o subkontach. Zobacz zasady w Warszawie
Setki milionów złotych czekają w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych na spadkobierców i bliskich osób zmarłych. Z danych ZUS wynika, że średnia kwota pozostająca na subkoncie zmarłego ubezpieczonego wynosi około 29 000 zł, a w wielu przypadkach przekracza kilkadziesiąt tysięcy złotych. Wypłata tych środków nie następuje jednak automatycznie z urzędu. Statystyki pokazują, że ze względu na brak wiedzy zaledwie około 20 proc. uprawnionych składa stosowny wniosek o dziedziczenie pieniędzy. W Warszawie sprawy związane ze spadkobieraniem środków z ZUS trafiają codziennie do stołecznych oddziałów Zakładu w dzielnicach Wola, Mokotów oraz Śródmieście.

Dla kogo subkonto w ZUS i skąd biorą się tam pieniądze
Subkonto w ZUS posiada każdy ubezpieczony urodzony po 31 grudnia 1968 roku, a także osoby urodzone w latach 1949–1968, jeśli należały do Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE). Na subkonto trafia część składki emerytalnej – dokładnie 7,3 proc. podstawy wymiaru składki (lub 4,38 proc., jeśli część składki nadal przekazywana jest do OFE). Środki te, w przeciwieństwie do tradycyjnego pierwszego filaru ZUS, podlegają bezwzględnemu dziedziczeniu na zasadach określonych w prawie.
Równie istotnym mechanizmem jest tzw. wypłata gwarantowana. Przysługuje ona bliskim w sytuacji, gdy ubezpieczony zmarł w ciągu trzech lat od miesiąca, w którym po raz pierwszy przyznano mu emeryturę na nowych zasadach. Podstawą prawną regulującą funkcjonowanie subkont oraz zasady podziału i wypłaty zgromadzonych tam środków są przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.).
Sprawy spadkowe w warszawskich oddziałach ZUS. Wola, Mokotów i Śródmieście
Mieszkańcy stolicy ubiegający się o zwrot środków po zmarłych członkach rodziny muszą dopełnić formalności bezpośrednio w placówkach ZUS lub poprzez bankowość elektroniczną i portal eZUS. W stołecznych inspektoratach ZUS – m.in. przy ul. Wrocławskiej i ul. Szamockiej na Woli oraz przy ul. Czerniakowskiej na Mokotowie – wnioski o wypłatę z subkonta składają corocznie tysiące osób.
Eksperci z punktów obsługi w dzielnicy Śródmieście przypominają, że całą procedurę znacząco ułatwia wcześniejsze wyznaczenie przez ubezpieczonego tzw. osób uprawnionych. Każdy ubezpieczony może za życia wskazać w ZUS dowolną osobę (nie tylko z najbliższej rodziny, ale też przyjaciela czy partnera), która po jego śmierci otrzyma pieniądze bez konieczności przeprowadzenia długotrwałego i kosztownego postępowania spadkowego w sądzie.
Jak krok po kroku odzyskać pieniądze z subkonta ZUS po zmarłym
Zobacz zestaw praktycznych kroków, które pozwolą Ci sprawnie przeprowadzić procedurę wypłaty środków:
- Sprawdź, czy zmarły posiadał subkonto w ZUS lub członkowstwo w OFE – zweryfikuj wiek zmarłego (urodzeni po 1968 r. posiadają subkonto automatycznie).
- Wypełnij wniosek na formularzu USS – pobierz i wypełnij druk USS w placówce ZUS lub prześlij go drogą elektroniczną przez portal eZUS.
- Dołącz niezbędne dokumenty do wniosku – przygotuj odpis skrócony aktu zgonu oraz dokumenty potwierdzające prawo do dziedziczenia (prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza).
- Skorzystaj ze wskazania uprawnionego na Woli, Mokotowie lub w Śródmieściu – jeśli zmarły wyznaczył Cię jako osobę uprawnioną, przedstaw wyłącznie akt zgonu i dowód tożsamości bez postępowania sądowego.
- Pilnuj terminu przy wypłacie gwarantowanej – ubiegaj się o środki, jeśli emeryt zmarł w ciągu 3 lat od momentu przejścia na nową emeryturę.
Źródło: money

Prawnik, menedżer i ekspert ds. prawa nowych technologii. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz prestiżowych studiów menedżerskich Executive MBA. Posiada unikalne kompetencje cyfrowe potwierdzone dyplomem SGH i Google w programie „Umiejętności Jutra AI”. Wieloletni praktyk samorządowy, który doskonale zna mechanizmy legislacyjne. W redakcji zajmuje się najtrudniejszymi tematami na styku regulacji prawnych, strategii biznesowych i sztucznej inteligencji, wyjaśniając, jak nowoczesne przepisy wpływają na przedsiębiorców i obywateli.