Masz 60 lub 65 lat? Nowe tablice GUS zmienią Twoją emeryturę. Policzyliśmy, ile dokładnie stracisz

25 marca 2026 r. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłosił nową tablicę średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn. Od 1 kwietnia 2026 r. ZUS zacznie z niej korzystać przy obliczaniu emerytur – i potrwa to do 31 marca 2027 r. Wnioski złożone w tym oknie czasowym zostaną przeliczone według nowych danych. Dla osób stojących w tej chwili przed decyzją „kiedy złożyć wniosek” – to informacja, którą warto zrozumieć przed podjęciem kroku.

Jak tablice GUS wpływają na wysokość emerytury

Mechanizm jest prosty, choć rzadko wyjaśniany wprost. Emerytura w polskim systemie to wynik jednego działania matematycznego: kapitał emerytalny zgromadzony na koncie w ZUS dzielony jest przez liczbę miesięcy dalszego życia – tę właśnie liczbę bierze się z tablic GUS, z wiersza odpowiadającego wiekowi w dniu przejścia na emeryturę. Im wyższa liczba miesięcy w mianowniku, tym niższe miesięczne świadczenie.

Podstawą prawną dla tego mechanizmu jest art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749). To właśnie ten przepis zobowiązuje Prezesa GUS do corocznego publikowania tablic i wskazuje, że ZUS stosuje je przy każdym nowym wniosku emerytalnym.

Żyjemy dłużej – i to jest właśnie problem dla wysokości emerytury

Nowe tablice potwierdzają wieloletni trend: Polacy żyją coraz dłużej. Dla osoby w wieku 60 lat średnie dalsze trwanie życia wzrosło z 266,4 do 268,9 miesiąca – czyli o 2,5 miesiąca rok do roku. Dla 65-latka – z 220,8 do 222,7 miesiąca, czyli wzrost o 1,9 miesiąca. Dla porównania: jeszcze 2 lata temu wskaźnik dla 60-latka wynosił 264,2 miesiąca – tendencja jest wyraźna i systematyczna.

Według głównego ekonomisty Federacji Przedsiębiorców Polskich Łukasza Kozłowskiego nowe tablice obniżą wartość nowo naliczanych emerytur o 0,93% dla 60-latków i 0,85% dla 65-latków. To skromna, ale realna zmiana, która w złotówkach wygląda następująco – według wyliczeń eksperta emerytalnego Oskara Sobolewskiego z HRK Payroll Consulting:

Przy kapitale 500 tys. zł: emerytura 60-latka wyniesie od 1 kwietnia 1859,43 zł wobec 1876,88 zł według starych tablic – różnica to ok. 17 zł miesięcznie. Emerytura 65-latka: 2245,17 zł wobec 2264,49 zł – różnica ok. 19 zł miesięcznie.

Przy kapitale 700 tys. zł: 60-latka otrzyma 2603,20 zł (ok. 24 zł mniej miesięcznie), a 65-latek 3143,24 zł (ok. 27 zł mniej miesięcznie). Różnica rośnie proporcjonalnie do zgromadzonego kapitału – im więcej odłożono, tym silniej odczuwalne jest statystyczne wydłużenie życia w działaniu dzielenia.

Ważna zasada: ZUS zawsze wybiera korzystniejszą tablicę dla ubezpieczonego

Tu jest kluczowy szczegół, który większość komentarzy pomija. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS – jeśli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, ZUS stosuje tablice obowiązujące w dniu, w którym osiągnął on wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn), nawet jeśli wniosek składa później – np. po roku czy kilku latach od osiągnięcia tego wieku.

W praktyce oznacza to: jeśli ktoś skończył 60 lub 65 lat przed 1 kwietnia 2026 r., może skorzystać ze starych tablic – o ile są dla niego korzystniejsze, czyli pokazują niższą liczbę miesięcy życia. ZUS sam sprawdza, który wariant daje wyższe świadczenie. Nie trzeba o to wnioskować – to automatyczne zabezpieczenie.

Osoby, które wiek emerytalny osiągną dopiero po 1 kwietnia 2026 r., będą obliczane wyłącznie według nowych tablic.

Złożyć wniosek teraz czy poczekać do lipca? Liczy się waloryzacja kapitału

Pytanie z leadu jest zasadne, ale odpowiedź jest bardziej złożona niż „złóż przed 1 kwietnia”. Samo opóźnienie złożenia wniosku o miesiąc – z marca na kwiecień – w wielu przypadkach nic nie da, bo ZUS i tak zastosuje korzystniejszą tablicę, jeśli wiek emerytalny osiągnięto wcześniej.

Natomiast eksperci wskazują na inne okno czasowe: czerwiec i lipiec 2026 r. W czerwcu ZUS przeprowadza roczną waloryzację składek i kapitału początkowego. Według wstępnych prognoz wskaźnik waloryzacji może wynieść w tym roku około 9,1%. Przy kapitale 500 tys. zł oznaczałoby to dopisanie do konta dodatkowych ok. 45 500 zł – i dopiero od tej wyższej podstawy byłaby liczona emerytura. Taki wzrost z nawiązką zrekompensowałby stratę wynikającą z nowych tablic. Oficjalny wskaźnik waloryzacji nie został jeszcze ogłoszony – to projekt, który może ulec korekcie.

Sprawdź dwie daty, zanim złożysz wniosek

Jeśli masz ukończone 60 lub 65 lat i rozważasz przejście na emeryturę w najbliższych miesiącach, sprawdź 2 rzeczy. Po pierwsze: kiedy osiągnąłeś wiek emerytalny – jeśli przed 1 kwietnia 2026 r., ZUS porówna obie tablice i zastosuje korzystniejszą. Po drugie: czy czerwcowa waloryzacja składek może Ci się opłacić – jeśli zdrowie i sytuacja zawodowa na to pozwalają, wstrzymanie wniosku do po waloryzacji czerwcowej może podnieść bazę obliczeń bardziej, niż zmiana tablic ją obniży.

Nowe tablice nie dotyczą osób, które już pobierają emeryturę. Osoby z przyznanym świadczeniem nie muszą składać żadnych dodatkowych wniosków – ich emerytura nie zmieni się z powodu nowych danych GUS, przeliczenie na podstawie nowych tablic jest niemożliwe i bezprzedmiotowe.