Miliony Polaków podpisały na siebie wyrok. Został nieco ponad rok i zaczną płacić dziesiątki tysięcy zł nowego podatku. Czy da się go uniknąć?

Wymienili piec węglowy na gaz, zapłacili za instalację i liczyli, że problem ogrzewania mają rozwiązany na lata. Okazało się, że wpadli w nowy system, w którym słono zapłacą za emisję spalin. Eksperci podkreślają jednak, że za słowem „system” kryje się tak naprawdę nowy podatek. Polski rząd zabiegał o odsunięcie startu z 2027 na 2028 rok i taki termin został przyjęty w Unii. Pozostało nieco ponad trzynaście miesięcy. Analizujemy, kto i ile zapłaci, a kto będzie mógł uniknąć opłat. Sprawdzamy też, co zrobić, by nie płacić. Tanie jednak to nie będzie.

ETS2 od 2028 roku. Dodatkowy rok nie oznacza rezygnacji z opłat

Pierwotny termin uruchomienia systemu przypadał na 2027 rok. Polska domagała się przesunięcia, a obecne unijne ustalenia przewidują pełny start w 2028 roku. Potwierdza to Komisja Europejska i przyjęte w 2026 roku zmiany dotyczące przygotowania rynku. Rok 2027 nie będzie jednak całkowicie wolny od działań związanych z ETS2: zaplanowano wtedy wcześniejsze aukcje uprawnień dotyczących nowego systemu. Obowiązek rozliczenia emisji za pierwszy rok jego działania ma zostać wykonany w 2029 roku. Dla odbiorcy paliwa istotny jest rok, którego emisje obejmuje system — późniejszy termin rozliczenia dostawcy nie oznacza odroczenia kosztu na rachunku klienta.

ETS2 jest systemem handlu uprawnieniami do emisji, a nie jednakową kwotą podatku przypisaną każdemu właścicielowi domu lub samochodu. Uprawnienia będą kupować i rozliczać dostawcy paliw. Odbiorcy mają odczuć koszt przede wszystkim w cenie gazu, węgla, benzyny czy oleju napędowego. Nie będzie osobnej deklaracji, w której rodzina sama obliczy emisję swojego pieca i wpłaci należność do Brukseli. Ekonomiczny skutek może być jednak podobny do nowego obciążenia: zakup tej samej ilości paliwa stanie się droższy o koszt emisji przeniesiony przez sprzedawcę.

Kto zapłaci? Nowy piec gazowy także będzie oznaczał koszt emisji

Nowoczesność kotła nie zwalnia ze skutków ETS2. Kocioł kondensacyjny zużywa zwykle mniej gazu niż starsza, mniej sprawna instalacja, ale nadal spala paliwo kopalne. Podobnie zakup nowego kotła węglowego nie usuwa emisji CO₂. Rodzina może więc ograniczyć zużycie dzięki wymianie urządzenia, a jednocześnie pozostać narażona na wzrost ceny paliwa. Dotyczy to także osób, które modernizowały ogrzewanie zgodnie z wcześniejszymi zachętami publicznymi. Wymiana kopciucha na gaz ograniczała zanieczyszczenia powietrza, lecz nie oznaczała przejścia na ogrzewanie bez emisji dwutlenku węgla.

Nie ma jednej ceny. Kwota 45 euro nie jest nieprzekraczalnym limitem

Koszt będzie zależał od ceny uprawnienia do emisji tony CO₂ oraz kursu euro. Często przywoływane 45 euro nie oznacza gwarancji, że uprawnienie nigdy nie będzie droższe. To próg uruchamiający mechanizm zwiększania podaży uprawnień, dodatkowo zapisany w cenach z 2020 roku i uwzględniający inflację. W październiku 2026 roku Rada UE przyjęła wzmocnienie rezerwy stabilności, w tym zwiększenie liczby uwalnianych uprawnień przy przekroczeniu progu. Ma to ograniczać skoki cen, lecz nie ustala konsumentowi sztywnego cennika ogrzewania na kolejne dwadzieścia lat.

Ile może dojść do rachunku? Przykłady przy 60 i 100 euro za tonę CO₂

Żeby pokazać skalę, przyjmijmy dwa scenariusze ceny emisji: 60 i 100 euro za tonę, kurs 4,30 zł za euro, pełne przeniesienie kosztu na klienta i VAT 23 proc. To założenia do obliczeń, nie prognoza taryf na 2028 rok. Używamy zaokrąglonych przeliczników emisji: około 2,1 kg CO₂ z metra sześciennego gazu wysokometanowego, 2,4 tony CO₂ z tony węgla o przyjętych parametrach, 2,3 kg z litra benzyny i 2,7 kg z litra diesla. Rzeczywiste wartości zależą od składu paliwa. W paliwach samochodowych kwalifikowane biokomponenty mogą zmniejszać część objętą opłatą.

W scenariuszu 60 euro koszt samego ETS2 odpowiada w takim uproszczeniu około 73 groszom brutto na litrze benzyny i 86 groszom na litrze diesla. Nie oznacza to prognozy całej ceny na pylonie: równolegle mogą zmieniać się notowania ropy, marże, kurs walutowy i podatki. Przy ogrzewaniu gazowym z pierwszego przykładu roczny koszt rozłożony na dwanaście miesięcy odpowiada około 111 zł miesięcznie. Nie będzie to jednak koniecznie dwanaście równych dopłat — zużycie gazu koncentruje się w sezonie grzewczym, a sposób wystawiania rachunków zależy od umowy.

Dziesiątki tysięcy złotych pojawiają się przede wszystkim po zsumowaniu kolejnych lat. Gdyby koszt dla rodziny zużywającej 2000 m³ gazu i 1000 litrów benzyny utrzymywał się przez dziesięć lat na poziomie z wariantu 60 euro, suma wyniosłaby około 20,6 tys. zł. W wariancie węgiel plus benzyna byłoby to około 30,1 tys. zł. To pokazuje wagę wieloletniego użytkowania paliw kopalnych. Nie jest jednak harmonogramem przyszłych należności: zmienią się ceny uprawnień, zużycie, technologie, a być może również instrumenty osłonowe.

Raport Buk i Izdebskiego: 24 tysiące lub 39 tysięcy złotych. Co obejmują te liczby?

Wanda Buk i Marcin Izdebski w opublikowanej w 2024 roku „Analizie wpływu ETS2 na koszty życia Polaków” policzyli koszty dla modelowych gospodarstw. Dla przeciętnej rodziny wskazali 24 018 zł w wariancie gazowym i 39 074 zł węglowym w latach 2027–2035. Wyliczenia obejmowały potrzeby mieszkaniowe i użytkowanie samochodu, a nie samo ogrzewanie. Były to kwoty netto, w stałej wartości pieniądza z 2023 roku. Dla rodziny o wysokim zużyciu energii sumy były jeszcze większe.

Raport zakładał wcześniejszy start oraz określoną ścieżkę wzrostu cen emisji. Powstał przed późniejszym przesunięciem i zmianami zabezpieczeń rynku. Jego tabel nie można traktować jako aktualnego cennika ani mechanicznie przesunąć o rok. Pokazują wynik konkretnego scenariusza przy utrzymaniu przyjętego zużycia.

Bertelsmann: Polska najbardziej obciążona, ale średnia nie jest rachunkiem każdego domu

Niemiecka fundacja Bertelsmann Stiftung w badaniu „Heating Up Inequality?” z 2026 roku wskazała dla Polski najwyższy średni wzrost kosztów ogrzewania wśród państw UE. Przy cenie 60 euro za tonę CO₂ dodatkowy roczny wydatek gospodarstwa ogrzewającego się paliwami kopalnymi wyniósł w modelu około 372 euro. Przy przyjętym kursie 4,30 zł daje to około 1600 zł. W wysokim, długoterminowym scenariuszu 180 euro koszt wynosił około 1029 euro, czyli 4425 zł rocznie. To wynik modelu ogrzewania; nie należy dodawać do niego etykiety kosztu każdej polskiej rodziny ani utożsamiać go z całym ETS2, obejmującym także transport.

Istotne zastrzeżenia opisał KOBiZE. Zwrócił uwagę, że przyjęta struktura paliw różni się od nowszych danych GUS: wykorzystanie danych z mniejszym udziałem węgla i większym gazu obniżyłoby średni koszt, ale zwiększyło liczbę objętych nim gospodarstw. To nie usuwa problemu — pokazuje jego nierówny rozkład. Dla słabo ocieplonego domu spalającego dużo węgla obciążenie może być znacznie większe niż średnia. Z kolei gospodarstwo o małym zużyciu gazu nie powinno przypisywać sobie automatycznie kwoty z najbardziej kosztownego wariantu analizy.

Mieszkańcy bloków też mogą zapłacić. Trzeba sprawdzić kotłownię

Przy blokach kluczowe jest źródło ciepła. Duża elektrociepłownia uczestnicząca w ETS1 już rozlicza swoje emisje. Te same emisje nie powinny otrzymać drugiego obciążenia ETS2 — unijne przepisy przewidują mechanizmy zapobiegania podwójnemu naliczaniu. Nie oznacza to zamrożenia cen ciepła: nadal znaczenie mają ceny paliwa, ETS1, koszty sieci i inwestycji. Oznacza natomiast, że nie należy automatycznie dopisywać drugiej opłaty emisyjnej do całego ciepła z każdej miejskiej sieci.

Inaczej wygląda blok z własną kotłownią gazową albo niewielką ciepłownią osiedlową pozostającą poza ETS1. Paliwo spalane na potrzeby ogrzewania może wejść w zakres ETS2, a koszt zakupu gazu lub węgla przejdzie do rozliczeń mieszkańców. Podobnie działa to przy indywidualnym kotle gazowym w mieszkaniu. Sama nazwa „spółdzielniana elektrociepłownia” nie rozstrzyga sprawy. Liczą się paliwo, kwalifikacja instalacji i jej uczestnictwo w systemie. Granica 20 MW mocy cieplnej jest ważna dla typowej kwalifikacji instalacji spalania do ETS1, ale status konkretnego źródła powinien potwierdzić jego operator.

Przykład: kotłownia ogrzewająca 80 mieszkań zużywa rocznie 100 tys. m³ gazu i nie jest objęta ETS1. Przy takich samych uproszczonych założeniach jak wcześniej — 60 euro, kurs 4,30 zł i VAT 23 proc. — dodatkowy koszt paliwa wyniósłby około 66,6 tys. zł rocznie. Przy czysto rachunkowym równym podziale daje to około 833 zł na lokal. Rzeczywiste rozliczenie zależy od zużycia ciepła, powierzchni, części wspólnych i regulaminu. Mieszkańcy powinni zapytać zarządcę, z jakiego źródła pochodzi ciepło, czy jest ono w ETS1 i jak ewentualny wzrost kosztów zostanie rozliczony.

Jak ograniczyć koszt? Nowe źródło ciepła to tylko jedna z możliwości

ETS2 jest związany z ilością paliwa, dlatego ograniczenie jego zużycia zmniejsza także część emisyjną rachunku. Jeżeli zużycie gazu w przykładowym domu spadnie z 2000 do 1400 m³, przy niezmienionych założeniach koszt emisji spadnie o 30 proc. — z około 1333 do 933 zł rocznie. Dochodzi do tego oszczędność na samym gazie. Ocieplenie stropu, ścian, usunięcie istotnych nieszczelności i poprawa regulacji instalacji mogą więc zmienić rachunek bez natychmiastowej wymiany sprawnego kotła. Zakres prac powinien wynikać ze strat konkretnego budynku.

Pompa ciepła usuwa bezpośrednie spalanie gazu czy węgla do ogrzewania, lecz nie zapewnia energii bez kosztów emisji w całej gospodarce. Kupowany prąd pochodzi z różnych źródeł, a elektrownie spalające paliwa kopalne działają w ETS1. Rodzina z pompą i samochodem benzynowym nadal będzie odczuwała ETS2 podczas tankowania. Podobnie układ hybrydowy ograniczy zużycie gazu, ale gaz spalony przez kocioł pozostanie objęty odpowiednim kosztem. Trzeba zatem porównywać całe rachunki i nakłady inwestycyjne, zamiast samą obecność lub brak jednej pozycji emisyjnej.

Pompa powietrzna w polskim klimacie: sprawność zmienia się z pogodą

Pompa powietrze–woda może skutecznie ogrzewać dom również podczas mrozów. Jej efektywność zależy jednak od temperatury zewnętrznej i temperatury wody potrzebnej w instalacji. Przy większej różnicy między źródłem a ogrzewaniem rośnie zapotrzebowanie na energię elektryczną. Znaczenie ma odszranianie, dobór mocy oraz ewentualna praca grzałki. Współczynnik COP równy 3 oznacza trzy jednostki ciepła dostarczone na jedną jednostkę zużytego prądu w określonych warunkach. Nie oznacza, że urządzenie utrzyma dokładnie ten wynik w każdej godzinie zimy.

Miniony sezon pokazał, dlaczego warto sprawdzać parametry dla mrozu, a nie tylko dla łagodnego dnia. Według wstępnego podsumowania IMGW średnia obszarowa temperatura w Polsce w styczniu 2026 roku wyniosła minus 4,2°C. Zima miała łagodny grudniowy początek, a potem wyraźne ochłodzenie w styczniu i lutym. Przy wyborze pompy trzeba więc ustalić jej moc i pobór prądu przy niskiej temperaturze zewnętrznej oraz wymaganym zasilaniu grzejników. Sam duży numer mocy w nazwie urządzenia nie odpowie, ile ciepła odda ono podczas takiego okresu.

Gruntowa pompa pracuje stabilniej. Wyższa sprawność ma jednak cenę

Grunt stanowi bardziej stabilne źródło energii niż zimowe powietrze. Pompa gruntowa może dzięki temu osiągać wyższą efektywność i unika typowego dla jednostki powietrznej odszraniania zewnętrznego wymiennika. Wymaga jednak odpowiednio zaprojektowanych sond lub kolektora. Zbyt małe albo źle wykonane dolne źródło może się nadmiernie wychładzać i pogarszać wynik. Trzeba sprawdzić warunki działki i gruntu, możliwość wykonania prac oraz formalności. Lepsze parametry pracy nie oznaczają, że droższa instalacja zwróci się w każdym domu.

Załóżmy zapotrzebowanie na 20 tys. kWh ciepła rocznie i prąd po 1 zł za kWh. Przy średniej sezonowej efektywności 3 pompa zużyłaby około 6667 kWh, a przy efektywności 4 — 5000 kWh. Różnica wynosi około 1667 zł rocznie. Jeżeli droższy wariant instalacji wymaga dodatkowych 30 tys. zł, sam prosty zwrot z takiej różnicy wynosi około 18 lat. To przykład bez finansowania, serwisu i zmian taryf. Pokazuje, dlaczego wybór gruntowej pompy powinien opierać się również na kalkulacji, a nie wyłącznie na jej przewadze technicznej.

Grzejniki mogą zostać. Podłogówka nie jest obowiązkowym dodatkiem

Pompa ciepła nie wymaga automatycznie zerwania podłóg. Może współpracować z odpowiednio dobranymi grzejnikami, zwłaszcza gdy budynek ma ograniczone straty i utrzymuje oczekiwaną temperaturę przy niskiej temperaturze zasilania. Duża powierzchnia oddawania ciepła pomaga obniżyć temperaturę wody, dlatego ogrzewanie podłogowe jest korzystnym rozwiązaniem. Alternatywą mogą być większe grzejniki lub inne odbiorniki niskotemperaturowe. Projektant powinien sprawdzić każdy pokój: jego straty oraz moc istniejących grzejników przy planowanych parametrach pracy pompy.

Jeżeli dom podczas mrozu wymaga bardzo gorącej wody, samo podłączenie pompy może przynieść wysoki pobór prądu. W takim przypadku warto porównać koszt poprawy izolacji, wymiany części grzejników i wykonania ogrzewania płaszczyznowego. Nie zawsze najbardziej opłaca się najdalej idący remont. Przed zakupem potrzebne są obliczenia strat ciepła, często określane skrótem OZC, oraz dobór instalacji. Sam metraż nie wystarcza: dwa domy po 150 m² mogą mieć różne zapotrzebowanie na moc. Oferta oparta wyłącznie na powierzchni może prowadzić do zakupu niewłaściwego urządzenia.

Ile kosztuje przejście na pompę od podstaw? Samo urządzenie to nie cały wydatek

W materiałach Viessmanna orientacyjny koszt instalacji pompy powietrze–woda wynosi 30–50 tys. zł brutto, a gruntowej 60–80 tys. zł brutto. Zakresy różnią się między dostawcami i konfiguracjami. W opublikowanej w 2026 roku kalkulacji salonu Daikin w Krakowie rozbudowany system gruntowy z odwiertami i montażem oszacowano na 80–120 tys. zł netto. Nie są to ceny wymiany ogrzewania w każdym budynku. Trzeba sprawdzić, czy oferta obejmuje zasobnik ciepłej wody, hydraulikę, sterowanie, uruchomienie i dolne źródło, a które prace mają być osobno.

Same odwierty mogą kosztować dziesiątki tysięcy złotych. Vaillant podaje orientacyjnie 140–220 zł za metr bieżący, zależnie od warunków. Dla przykładowych 200 metrów daje to 28–44 tys. zł. Nie wolno jednak automatycznie dodawać tej kwoty do wyceny, która już obejmuje wykonanie sond. Osobnego ustalenia wymagają modernizacja zasilania elektrycznego, dostosowanie kotłowni i instalacji odbiorczej oraz odtworzenie wykończenia. W starym domu te elementy mogą zdecydować o całym budżecie bardziej niż różnica ceny między dwoma modelami pompy.

Firma instalacyjna TECH-INSTAL w zestawieniu z września 2026 roku przyjęła dla wodnej podłogówki z wylewką około 145–310 zł/m². Dla 100 m² to około 14,5–31 tys. zł, bez źródła ciepła i końcowej posadzki. Jeśli do przykładowej instalacji powietrznej za 40 tys. zł dodamy 20 tys. zł za podłogówkę, otrzymamy 60 tys. zł jeszcze przed rozbiórką starej podłogi i jej wykończeniem. Przy przyjętych 80 tys. zł za system gruntowy i tych samych 20 tys. zł za podłogówkę będzie to 100 tys. zł. To ilustracja sumowania zakresów, nie gotowa oferta na modernizację.

Pompa nie zawsze ogrzewa taniej od gazu. Decydują cena energii i efektywność

Przyjmijmy do porównania 20 tys. kWh ciepła dostarczonego do domu rocznie, zmienny koszt prądu 1 zł/kWh, gazu 0,35 zł/kWh i sprawność kotła 95 proc. Oznacza to, że z każdych 100 kWh kupionych w gazie uzyskujemy w tym przykładzie 95 kWh ciepła. Są to przykładowe ceny brutto, a nie zapowiedź taryf. Pomijamy koszty stałe, serwis, inwestycję oraz ETS2, żeby pokazać samą zależność. Dla pomp posługujemy się założoną średnią efektywnością w sezonie: liczbą kWh dostarczonego ciepła z jednej kWh prądu. Wynik rzeczywistego układu powinien uwzględniać także urządzenia pomocnicze i grzałkę.

Przy tych cenach koszt jednostki ciepła z gazu wynosi około 37 groszy. Pompa będzie tańsza w bieżącej pracy, gdy jej COP przekroczy około 2,7. Gdy osiąga 2, jednostka ciepła kosztuje 50 groszy i kocioł jest tańszy; przy COP 4 koszt spada do 25 groszy. Dodanie ETS2 do gazu przesunie porównanie na korzyść pompy, natomiast wzrost ceny prądu zadziała w przeciwną stronę. Fotowoltaika może zmniejszyć koszty części energii, ale jej roczna produkcja nie oznacza, że pokryje zimowe zużycie pompy bez rozliczeń z siecią.

Pompa plus gaz: tańsza praca w części sezonu, kocioł na trudniejsze warunki

W układzie hybrydowym pompa może ogrzewać dom wtedy, gdy pracuje efektywnie, a kocioł przejmować część zapotrzebowania podczas mrozu lub przy wysokiej wymaganej temperaturze wody. Źródła mogą pracować naprzemiennie albo równolegle. Sterowanie powinno uwzględniać parametry urządzeń i aktualne ceny energii. Nie ma jednej temperatury, przy której każdy system powinien przełączyć się na gaz. Dobrze dobrana instalacja może ograniczać koszty, ale pozostawienie dwóch urządzeń oznacza także utrzymanie dwóch źródeł, ich obsługi i ewentualnych opłat stałych.

Policzmy ten sam dom i te same ceny. Załóżmy, że 16 tys. kWh ciepła potrzebuje on w okresach, gdy pompa osiąga średnią efektywność 3,5, a pozostałe 4 tys. kWh w trudniejszych warunkach, gdy jej efektywność spada do 2. Sama pompa zużyłaby prąd za około 6571 zł. Jeżeli drugą część ciepła dostarczy kocioł gazowy, łączny koszt zmiennej energii wyniesie około 6045 zł. Sam gaz kosztowałby około 7368 zł. W tym modelu hybryda oszczędza około 1323 zł względem samego gazu i 526 zł względem samej pompy.

To przykład warunków, w których połączenie urządzeń ma sens eksploatacyjny. Nie przesądza o zwrocie inwestycji: przy niewielkiej rocznej różnicy koszt zakupu drugiego źródła, sterowania i serwisu może zwracać się długo. Zimniejsza zima może zwiększać udział kotła w hybrydzie, ale to praca pompy w korzystniejszych okresach daje oszczędność względem samego gazu. Gaz zużywany w takim układzie nadal będzie odczuwał ETS2. Przed montażem trzeba policzyć także wariant poprawy izolacji i pozostawienia dotychczasowego ogrzewania, zamiast porównywać wyłącznie dwa nowe urządzenia.

Dotacja może pomóc, ale nie jest automatycznym zwrotem kosztów

Środki z ETS2 mają finansować działania klimatyczne i osłonowe, w tym Społeczny Fundusz Klimatyczny dla grup szczególnie narażonych na koszty energii i transportu. Nie oznacza to, że każdy właściciel kotła otrzyma pełny zwrot podwyżki albo nową pompę. Istnieją też krajowe programy. W obecnej formule „Czystego Powietrza” znaczenie mają między innymi audyt, kryteria dochodowe, rodzaj wymienianego źródła i limity kosztów kwalifikowanych. Właściciel sprawnego kotła gazowego nie powinien zakładać, że program sfinansuje mu jego wymianę na identycznych zasadach jak likwidację starego kotła na paliwo stałe.

Czy trzeba wyrzucać sprawny piec? Naprawy kotłów gazowych nie zostały zakazane przez EPBD

Przepisy o ETS2 i dyrektywa budynkowa EPBD dotyczą różnych spraw. ETS2 dokłada cenę emisji do paliwa, natomiast EPBD wyznacza kierunek poprawy budynków i odchodzenia od paliw kopalnych. Nie wprowadziła powszechnego nakazu wyrzucenia teraz sprawnego kotła gazowego ani ogólnego zakazu jego naprawy. Komisja Europejska w wytycznych dopuszcza nawet określone wsparcie konserwacji, naprawy i likwidacji kotłów, odróżniając je od dopłat do zakupu nowych samodzielnych urządzeń na paliwo kopalne. O konkretnej decyzji powinny rozstrzygać stan techniczny, bezpieczeństwo, koszty i obowiązujące przepisy.

Przy niewielkim zużyciu energii naprawa obecnego urządzenia może być rozsądnym rozwiązaniem przejściowym. Przy wysokich rachunkach i dużej potrzebie remontu lepszy wynik może dać połączenie termomodernizacji z wymianą źródła. Nie należy jednak przenosić zasad dla kotłów gazowych na wszystkie piece węglowe. W Polsce działają uchwały antysmogowe, które już obecnie mogą zabraniać eksploatacji określonych urządzeń lub paliw. Naprawa kotła nie przywraca prawa do jego używania, jeżeli lokalny termin wycofania już upłynął. Dotyczy to także pomysłu pozostawienia niedozwolonego urządzenia jako źródła rezerwowego.

Co naprawdę oznacza 2040 rok? To nie jest jedna data wyłączenia wszystkich kotłów

Komisja Europejska wyjaśniła, że 2040 rok jest wskazanym terminem kierunkowym dla odchodzenia od kotłów na paliwa kopalne w krajowych planach renowacji. Nie jest sam w sobie powszechnym nakazem wyłączenia każdego istniejącego urządzenia tego dnia. Jednocześnie EPBD daje państwom podstawę do wprowadzania własnych wymagań i ograniczeń. Nie można więc z tej interpretacji wyciągnąć gwarancji, że każdy kocioł będzie można bez zmian montować do 2040 roku. Szczególne znaczenie mają już wcześniejsze wymagania dla nowych budynków.

Hybrydy są obecnie przewidzianym rozwiązaniem, a wsparcie może dotyczyć systemów ze znacznym udziałem energii odnawialnej i być proporcjonalne do tego udziału. Nie daje to jednak bezterminowego wyjątku dla dowolnego zestawu pompa plus kocioł. Dodanie małej pompy nie powoduje, że spalanie gazu kopalnego przestaje być emisją. W nowym budynku objętym wymaganiem bezemisyjności samo słowo „hybryda” nie znosi tego warunku. Także po 2040 roku o możliwościach montażu i użytkowania będą decydować obowiązujące wówczas przepisy oraz paliwo — dziś nie ma podstaw do obiecywania wszystkim właścicielom gazu nieograniczonej swobody.

Najpierw policz zużycie i straty, potem decyduj o inwestycji

Właściciel domu powinien zacząć od rocznego zużycia paliwa i oceny strat budynku, a następnie porównać co najmniej koszt pozostawienia instalacji, poprawy izolacji oraz nowego lub hybrydowego źródła. Każdy wariant powinien uwzględniać cenę energii, realistyczną efektywność, opłaty stałe, serwis i pełny zakres prac. Mieszkaniec bloku najpierw potrzebuje od zarządcy informacji o źródle ciepła i ETS1. Dopiero na tej podstawie można oszacować wpływ ETS2. Same metry mieszkania albo nazwa kotła nie pozwalają wyliczyć przyszłego rachunku.

Dodatkowy rok daje czas na przygotowanie dokumentacji i porównanie ofert. Nie sprawia jednak, że wieloletni koszt spalania węgla czy gazu znika. Największe ryzyko ponosi gospodarstwo zużywające dużo paliwa, które nie ma środków na ograniczenie strat lub wymianę ogrzewania. Z drugiej strony wydanie 80 czy 100 tys. zł wyłącznie po to, aby uniknąć znacznie mniejszej rocznej opłaty, też wymaga rachunku. W części domów najlepszym pierwszym krokiem będzie izolacja, w innych pompa, większe grzejniki lub hybryda. Sprawny kocioł może pozostać elementem planu przejściowego, o ile jego eksploatacja jest zgodna z przepisami.

Michał Wierzbicki

Redaktor naczelny serwisu. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim z blisko 20-letnim doświadczeniem w mediach. Specjalista ds. strategii informacyjnych i komunikacji kryzysowej. Wieloletni praktyk rynków finansowych. W swoich tekstach łączy warsztat dziennikarski z praktyczną wiedzą o podatkach, inwestowaniu i mechanizmach rynkowych, tłumacząc zawiłości ekonomii na język codzienny.