Nie żyje aktor Jerzy Trela! Miał 80 lat

Kolejna dziś już tragiczna informacja! W wieku 80 lat odszedł od nas wielki aktor Jerzy Trela. Miał 80 lat. Był jednym z najwybitniejszych aktorów.

Fot. Autorstwa Ja Fryta from Strzegom – Jerzy TrelaUploaded by Dudek1337, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=27220809

Jerzy Józef Trela (ur. 14 marca 1942 w Leńczach) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, profesor i rektor PWST w Krakowie, poseł na Sejm PRL IX kadencji (1985–1989).

Jerzy Trela urodził się i wychował we wsi Leńcze w powiecie wadowickim, w rodzinie kolejarzy. Ukończył naukę w liceum plastycznym w Krakowie, po czym podjął studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie (ukończone w 1969). Był jednym ze współtwórców Krakowskiego Teatru Scena STU. Jest na stałe związany z Krakowem. Występował w tamtejszym Teatrze Rozmaitości, od 1969 do stycznia 2014 w Starym Teatrze. Był członkiem podstawowego zespołu Starego Teatru, aktorem wielu przedstawień wyreżyserowanych przez Konrada Swinarskiego. Stworzył wybitne kreacje aktorskie, m.in. w Dziadach, czy Wyzwoleniu. Zespół teatru opuścił na znak protestu przeciw zmianom, jakie wprowadzał nowy dyrektor sceny – Jan Klata. Trela podkreślał, że bezpośrednią przyczyną były dwa performance’y firmowane przez nową dyrekcję, w których wykpiwany był Swinarski. Wraz z Trelą zespół opuściła Anna Polony[2].

W latach 1984–1990 Trela był rektorem krakowskiej PWST. Obecnie pełni funkcję profesora tejże uczelni.

Z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej pełnił mandat posła na Sejm PRL IX kadencji (1985–1989). W latach 1986–1989 był członkiem Narodowej Rady Kultury i Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim.

Laureat Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego w 1978 oraz dwukrotny laureat Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza – przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr” za sezon 1990/1991 i 1998/1999. W 1998 podczas III Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnął dłoń na Promenadzie Gwiazd. W tym samym roku ukazał się film dokumentalny o Jerzym Treli Jest taki człowiek w reżyserii Andrzeja Maja.

Był członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2015.

Odznaczenia i nagrody

  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2011)
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2000)
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1981)
  • Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)
  • Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (1989)
  • Nagroda główna na XVI Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za rolę Konrada w Wyzwoleniu Stanisława Wyspiańskiego w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (1976)
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za osiągnięcia aktorskie (1977)
  • Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego (1978)
  • Nagroda na IV Opolskich Konfrontacjach Teatralnych w Opolu za rolę Jaśka w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w reż. Jerzego Grzegorzewskiego w Starym Teatrze w Krakowie (1978)
  • Nagroda na XIX Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Gralaka w spektaklu Życiorys według Krzysztofa Kieślowskiego w Starym Teatrze w Krakowie (1978)
  • Wielka Nagroda Publiczności, Nagroda Ministra Kultury i Sztuki na XIV Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Małych Form w Szczecinie za reżyserię spektaklu Przeszłość to dziś, tylko cokolwiek dalej według Cypriana Kamila Norwida (1979)
  • Nagroda Miasta Krakowa (1979)
  • „Złoty Ekran” za rolę Konrada w Wyzwoleniu Stanisława Wyspiańskiego w Starym Teatrze w Krakowie (1980)
  • Nagroda Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji I stopnia za osiągnięcia aktorskie w Teatrze Telewizji (1982)
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt dorobku artystycznego (1983)
  • Nagroda na X Opolskich Konfrontacjach Teatralnych w Opolu za rolę Masynissy w Irydionie Zygmunta Krasińskiego graną gościnnie w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1984)
  • Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego oraz List Gratulacyjny od wojewody szczecińskiego (1984)
  • Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia za wybitne kreacje filmowe, telewizyjne i teatralne (1985)
  • Nagroda na XXVII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Anatola w spektaklu Portret Sławomira Mrożka w Starym Teatrze w Krakowie (1988)
  • Nagroda na XXIX FPSW we Wrocławiu za rolę Ojca w spektaklu Ślub Witolda Gombrowicza w Starym Teatrze w Krakowie (1991)
  • Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Ojca w Ślubie Witolda Gombrowicza w Starym Teatrze w Krakowie (1991)
  • Złoty Wawrzyn Grzymały przyznany w Bydgoszczy (1992)
  • Nagroda na I Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej (OKNWPSW) w Warszawie za rolę Zachedryńskiego w spektaklu Miłość na Krymie Sławomira Mrożka w Starym Teatrze w Krakowie (1995)
  • „Złoty Laur” „Przekroju” (1995)
  • Nagroda na XXI Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku w kategorii: drugoplanowa rola męska za rolę ojca Kuby w filmie Autoportret z kochanką w reż. Radosława Piwowarskiego (1996)
  • Nagroda wojewody krakowskiego w dziedzinie kultury (1997)
  • Krakowska Złota Maska w plebiscycie publiczności teatrów krakowskich za rolę Mefistofelesa w Fauście Johanna Goethego w Starym Teatrze w Krakowie (1998)
  • Feliks Warszawski za rolę Samuela w Sędziach Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie (1999)
  • Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Samuela w Sędziach Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie (2000)
  • Honorowa Nagroda Ludwik 2000 przyznawana przez krakowskie środowisko teatralne za całokształt twórczości (2001)
  • Polska Nagroda Filmowa – Orzeł za najlepszą drugoplanową rolę męską w filmie Quo vadis w reż. Jerzego Kawalerowicza (2002)
  • Nagroda Ministra Kultury w dziedzinie teatru (2005)
  • Nagroda na V Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa Teatry” w Sopocie za rolę Ericha Honeckera w słuchowisku Chrystus z Lobetal Leszka Wołosiuka (2005)
  • Wielka Nagroda Aktorska na II Ogólnopolskim Konkursie na teatralną inscenizację dawnych dzieł literatury europejskiej za rolę tytułową w spektaklu Wielkie kazanie księdza Bernarda w Krakowskim Teatrze Scena STU (2007)
  • Nagroda Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa w kategorii kultura i sztuka (2008)
  • Grand Prix na XLIX Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za rolę Króla w spektaklu Król umiera, czyli ceremonie w reż. Piotra Cieplaka z Narodowego Starego Teatru w Krakowie (2009)
  • Honorowa Nagroda „Kowadła” za wielkość sztuki wyznaczającej rangę polskiego aktorstwa (2010)
  • Wielka Nagroda Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa Teatry – Sopot 2011” za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze PR i Teatrze TVP (2011)
  • Nagroda Prezesa Rady Ministrów „za osiągnięcia naukowe lub artystyczne w tym za wybitny dorobek naukowy lub artystyczny” (przyznana w 2013 za rok 2012)
  • Wielki Splendor „za wybitne kreacje w słuchowiskach oraz twórczy wkład na rzecz rozwoju i umacniania rangi radia artystycznego w Polsce” (2017)
  • Nagroda Gustaw za szczególne zasługi dla środowiska teatralnego (2018)
  • Honorowy Obywatel Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa (2022)

Filmografia

Stawka większa niż życie (serial telewizyjny) (1968) – Romek (odc. 10.)

  • Dzień oczyszczenia (1969) – Kuba, członek oddziału majora „Dziadka”
  • Sól ziemi czarnej (1969) – powstaniec
  • Kolumbowie (serial telewizyjny) (1970) – bracia Władysław i Jerzy Jagiełło (odc. 4–5)
  • Kocie ślady (1971) – porucznik Gerhard
  • Złote koło (1971) – porucznik Prałat
  • Kopernik (1972) – dworzanin
  • Kopernik (serial telewizyjny) (1972) – dworzanin
  • Janosik (serial telewizyjny) (1973) – zbójnik Bacuś (odc. 2, 6–7 i odc. 9)
  • Sanatorium pod Klepsydrą (1973) – wesołek
  • Sędziowie (1974) – Natan, syn Samuela
  • Strach (1975) – porucznik MO Węglewski
  • W środku lata (1975) – nieznajomy
  • Znikąd donikąd (1975) – porucznik Jerzy „Groźny”, dowódca oddziału
  • Spokój (1976) – Zenek, kierownik budowy
  • Układ krążenia (serial telewizyjny) (1978) – kapitan MO prowadzący śledztwo w sprawie śmierci Tomala (odc. 2–3, 6–7)
  • Do krwi ostatniej… (1978) – Zygmunt Gawlik, brat Ani
  • Do krwi ostatniej (serial) (1979) – Zygmunt Gawlik, brat Ani
  • Ćma (1980) – redaktor Sołtys
  • Królowa Bona (serial telewizyjny) (1980) – Mikołaj Radziwiłł Czarny
  • W biały dzień (1980) – malarz, przyjaciel „Koraba”
  • Wizja lokalna 1901 (1980) – Winkler, ojciec Antka
  • Z biegiem lat, z biegiem dni… (serial telewizyjny) (1980) – socjalista Marcin
  • Człowiek z żelaza (1981) – Antoniak, działacz opozycji
  • Kobieta samotna (1981) – mąż Ireny, ojciec Bogusia
  • Znachor (1981) – Samuel Obiedziński
  • „Anna” i wampir (1981) – porucznik Szłapowicz, członek grupy dochodzeniowej
  • Blisko, coraz bliżej (serial telewizyjny) (1982) – Wojciech Korfanty (odc. 8–10)
  • Danton (1982) – Varenne Billaud
  • Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny (1982) – Mikołaj Radziwiłł „Czarny”
  • Karate po polsku (1982) – „Kapitan”, wuj Romana
  • Matka Królów (1982) – „Hiszpan”
  • Na odsiecz Wiedniowi (1983) – Kara Mustafa
  • Nie było słońca tej wiosny (1983) – ksiądz
  • Przeznaczenie (1983) – Tężel
  • Wedle wyroków twoich… (1983) – kolejarz Ochalski
  • Rycerze i rabusie (serial telewizyjny) (1984) – Kilian Boratyński (odc. 4)
  • Ga, ga. Chwała bohaterom (1985) – dyrektor więzienia
  • Przyłbice i kaptury (serial telewizyjny) (1985) – brat Erazm (odc. 3–7, 9)
  • Sam pośród swoich (1985) – kapitan, oficer polityczny pułku
  • Sceny dziecięce z życia prowincji (1985) – burmistrz R.
  • Tanie pieniądze (1985) – „Winko”
  • Biała wizytówka (serial telewizyjny) (1986) – sztygar Grela
  • Magnat (1986) – sztygar Grela
  • Prywatne śledztwo (1986) – kapitan
  • Anioł w szafie (1987) – Jan
  • Na srebrnym globie (1988) – Jerzy
  • Dekalog IX (1988) – lekarz Mikołaj, kolega Romana
  • Nocny gość (1989) – Thevenin
  • Trzy kolory. Biały (1993) – pan Bronek
  • Tylko strach (1993) – Karol
  • Legenda Tatr (1994) – Mudroń
  • Śmierć jak kromka chleba (1994) – górnik Skarga
  • Opowieść o Józefie Szwejku i jego najjaśniejszej epoce (1995) – tajniak Bretschneider
  • Autoportret z kochanką (1996) – Józef Mitura, ojciec Kuby
  • Ekstradycja 2 (serial telewizyjny) (1996) – szef mafii łotewskiej Gundis
  • Opowieść o Józefie Szwejku i jego drodze na front (1996) – audytor Bernis
  • Historie miłosne (1997) – generał
  • Kochaj i rób co chcesz (1997) – Zenek Nowak
  • Krugerandy (1999) – ojciec Arka
  • Pan Tadeusz (1999) – Podkomorzy
  • Przygody dobrego wojaka Szwejka (1999) – audytor Bernis
  • Prymas. Trzy lata z tysiąca (2000) – ojciec księdza Stanisława
  • Dinozaur (2000) – Bruton (głos, polski dubbing)
  • Quo vadis (2001) – Chilonides Chilon
  • Córa marnotrawna (2001) – Stefan / pierwszy ojciec Anetki(głos)
  • Anioł w Krakowie (2002) – kloszard „Szajbusek”
  • Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem (2003) – Wizun
  • Ubu Król (2003) – car Aleksy
  • Cud w Krakowie (2004) – Grzegorz, ojciec Aurela
  • Stacyjka (serial telewizyjny) (2004) – Szczapek
  • Stara baśń (serial telewizyjny) (2004) – Wizun
  • Lawstorant (2005) – notariusz
  • Z odzysku (2005) – dziadek Wojtka
  • Zakochany Anioł (2005) – kloszard „Szajbusek”
  • Fundacja (2006) – prokurator Wacław
  • Jasne błękitne okna (2006) – Józef, ojciec Sygity
  • Wyzwolenie (2007) – Reżyser
  • Sędziowie (2007) – Samuel
  • Glina (2008) – ksiądz na pogrzebie Romów (odc. 17)
  • Skorumpowani (2008) – „Cygaro”
  • Długi tydzień (2008) – dr Leśniewski
  • Psie głowy (2009) – Kulawiec
  • Trick (2010) – Bąk
  • Cudowne lato (2010) – dziadek Kitki
  • Zniknięcie (2011) – Kulawiec
  • Trzy siostry (2012) – Fierapont
  • Wszystkie kobiety Mateusza (2012) – stary taksówkarz
  • Być jak Kazimierz Deyna (2012) – dziadek Kazika
  • Ida (2013) – Szymon Skiba
  • Lekarze (2013) – Kazimierz Potocki (odc. 21)
  • Bezdech (2013) – ojciec
  • Ziarno prawdy (2014) – Leon Wilczur
  • Karolina (2014) – dziadek Tadeusz
  • Artyści (2016) – duch profesora Konrada Kozanowicza
  • Ciemno, prawie noc (2019) – Albert Kukułka
  • Żywioły Saszy (2020) – Dziadek

Uwaga! Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiując treści i grafikę z naszej strony akceptujesz warunki umowy licencyjnej.

Copyright © 2016-2019 warszawawpigulce.pl  ∗  Polityka prywatności  ∗  Powered by BLUEICE Warszawę w Pigułce obsługuje Biuro Rachunkowe MP-Consulting i Partnerzy s.c.