Od stycznia te produkty mają dostać wyższe podatki. Różnicę klienci mogą zobaczyć przy kasie

Od 1 stycznia 2027 roku część popularnych produktów może zostać objęta wyższymi obciążeniami podatkowymi. Rządowe projekty dotyczą m.in. alkoholu, wybranych napojów, płynów do papierosów elektronicznych oraz urządzeń do waporyzacji. W niektórych przypadkach podwyżki są znaczące – jeden z elementów opłaty od napojów zawierających kofeinę lub taurynę ma wzrosnąć aż dziesięciokrotnie. Wyższy podatek nie oznacza automatycznie identycznej podwyżki ceny na półce, ale producenci i sprzedawcy mogą przenieść przynajmniej część dodatkowych kosztów na klientów.

Alkohol z wyższą akcyzą

Jedną z planowanych zmian jest podwyżka stawek akcyzy na napoje alkoholowe.

Według rządowego projektu od 1 stycznia 2027 roku stawka dla alkoholu etylowego ma wzrosnąć z 8811 zł do 10 109 zł za hektolitr 100-procentowego alkoholu.

W przypadku piwa stawka ma wzrosnąć z 12,04 zł do 13,82 zł za hektolitr za każdy stopień Plato.

Dla wina i części napojów fermentowanych projekt przewiduje natomiast wzrost z 245 zł do 280,83 zł za hektolitr.

To oznacza wzrost stawek o około 15 proc. względem poziomu przewidzianego na 2026 rok.

Podwyżka podatku nie musi oznaczać identycznej podwyżki ceny

Nie można jednak napisać, że np. 15-procentowy wzrost akcyzy automatycznie spowoduje 15-procentowy wzrost ceny butelki.

Akcyza jest tylko jednym z elementów ceny produktu. Ostateczna cena detaliczna zależy również m.in. od kosztów produkcji i transportu, marży oraz polityki cenowej producenta i sklepu.

Dlatego prawidłowe jest stwierdzenie, że wyższe obciążenia mogą przełożyć się na ceny przy kasie, a nie że ceny wzrosną dokładnie o taki sam procent jak podatek.

Duże zmiany szykują się w opłacie od napojów

Osobny projekt dotyczy tzw. opłaty cukrowej.

Rząd zaproponował podniesienie jej części stałej z 0,50 do 0,70 zł za litr napoju.

Część zmienna, naliczana za każdy gram cukru ponad określony w przepisach poziom, ma wzrosnąć z 0,05 do 0,10 zł.

Maksymalna wysokość opłaty ma natomiast zwiększyć się z 1,20 do 1,80 zł za litr.

Zmiany mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.

Jeden element opłaty ma wzrosnąć dziesięciokrotnie

Najbardziej spektakularna zmiana dotyczy napojów zawierających kofeinę lub taurynę.

Dodatkowa opłata związana z obecnością tych substancji ma wzrosnąć z 0,10 zł do 1 zł za litr.

To oznacza dziesięciokrotny wzrost tego konkretnego składnika opłaty.

Nie oznacza to jednak, że cena całego napoju wzrośnie dziesięciokrotnie. Zwiększeniu ulega jeden element obciążenia podatkowego, a nie cena detaliczna produktu.

Według rządowych szacunków zmiany w opłacie od środków spożywczych mają przynieść około 1,3 mld zł dodatkowych wpływów rocznie, przeznaczanych na Narodowy Fundusz Zdrowia.

Część napojów może dostać również wyższy VAT

Na tym projektowane zmiany dotyczące napojów się nie kończą.

Pakiet zakłada również zmiany stawek VAT dla wybranych kategorii napojów bezalkoholowych.

W przypadku produktów objętych zmianą obecna preferencyjna stawka 5 proc. w sprzedaży detalicznej ma wzrosnąć do 23 proc.

Dla określonych napojów sprzedawanych w gastronomii projekt przewiduje natomiast przejście ze stawki 8 proc. do 23 proc.

Nie dotyczy to wszystkich napojów dostępnych w sklepach. Zakres zmian określają szczegółowo projektowane przepisy, dlatego nie należy przedstawiać tej reformy jako podwyżki VAT na każdy napój bezalkoholowy.

E-papierosy: płyn ma być objęty wyższą akcyzą

Kolejna grupa zmian dotyczy rynku papierosów elektronicznych.

Od 2027 roku stawka akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych ma wzrosnąć z 1,80 zł do 2,20 zł za mililitr.

Przy większych pojemnościach różnica może więc kumulować się do znaczących kwot.

Ministerstwo Finansów argumentuje zmiany m.in. potrzebą uporządkowania zasad opodatkowania produktów znajdujących się na tym rynku.

Urządzenia do waporyzacji: 50 zł zamiast 40 zł

Zmiana ma objąć również same urządzenia.

Projekt zakłada podniesienie akcyzy na urządzenia do waporyzacji z 40 do 50 zł za sztukę.

W przypadku jednorazowych papierosów elektronicznych konstrukcja podatku jest bardziej złożona, ponieważ obciążenie może obejmować zarówno płyn, jak i dodatkową kwotę wynikającą z przepisów dotyczących urządzenia.

Dlatego w tym przypadku również nie można po prostu dodać 10 zł do obecnej ceny sklepowej i uznać tego za przyszłą cenę produktu.

Większość zmian ma zacząć działać 1 stycznia

Wspólną datą dla dużej części projektowanych zmian jest 1 stycznia 2027 roku.

Dla klientów oznacza to, że początek przyszłego roku może przynieść zmianę cen w kilku kategoriach produktów jednocześnie.

Najważniejsze planowane zmiany obejmują więc:

• wyższą akcyzę na alkohol,
• wyższą opłatę od części napojów,
• nawet dziesięciokrotny wzrost składnika opłaty dotyczącego kofeiny i tauryny,
• zmiany VAT dla wybranych napojów,
• wyższą akcyzę na płyny do e-papierosów,
• wzrost akcyzy na urządzenia do waporyzacji z 40 do 50 zł.

Klienci mogą zobaczyć różnicę przy kasie

Nie da się dziś przesądzić, o ile dokładnie podrożeje konkretna butelka, puszka czy urządzenie. Podatek jest jednym z elementów ceny, a przedsiębiorcy mogą w różnym stopniu przenosić jego wzrost na konsumentów.

Kierunek zmian jest jednak czytelny: jeżeli procedowane rozwiązania wejdą w życie w proponowanym kształcie, od stycznia 2027 roku obciążenia podatkowe dotyczące części alkoholi, napojów oraz produktów związanych z e-papierosami będą wyższe.

Dlatego w przypadku projektowanych zmian najbezpieczniejsze jest właśnie określenie „mają wzrosnąć”. Część pakietu nadal przechodzi proces legislacyjny, a do czasu jego zakończenia ostateczny kształt przepisów może jeszcze ulec zmianie.