Padnie taki komunikat? Nie otwieraj okien. Rząd mówi, co natychmiast wyłączyć w domu

Jeżeli pojawi się oficjalny komunikat o zagrożeniu chemicznym, biologicznym lub radiologicznym, jednym z pierwszych działań powinno być odcięcie wnętrza domu od powietrza z zewnątrz. Rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” zaleca zamknięcie i uszczelnienie okien, drzwi oraz otworów wentylacyjnych, a Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wskazuje również na wyłączenie wentylacji i klimatyzacji. W samochodzie trzeba zamknąć okna, wyłączyć nawiew oraz klimatyzację i – jeśli służby nie polecą inaczej: opuścić strefę zagrożenia.

To instrukcja przygotowana na wypadek rzeczywistego skażenia lub innego zdarzenia CBRN. Nie oznacza, że obecnie występuje takie zagrożenie w Polsce. Jeżeli służby wydadzą konkretny komunikat, pierwszeństwo mają zawsze przekazywane w nim polecenia.

Usłyszysz komunikat? Rząd zaleca reagować od razu

Oficjalny „Poradnik bezpieczeństwa” opisuje postępowanie w przypadku zagrożeń chemicznych, biologicznych, radiologicznych i nuklearnych.

Jeżeli osoba znajduje się w strefie zagrożenia, powinna zaalarmować innych i – jeśli komunikaty służb na to wskazują – opuścić niebezpieczny obszar.

Jeżeli natomiast pozostaje w budynku, zalecenie jest jednoznaczne:

zamknąć i uszczelnić okna, drzwi oraz otwory wentylacyjne.

Poradnik wskazuje również na zamknięcie zasuw do pieców i kominków oraz wyłączenie klimatyzacji.

Wentylację i klimatyzację trzeba wyłączyć

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa podaje jeszcze bardziej szczegółową instrukcję dla zagrożenia chemicznego.

Osoba znajdująca się w budynku powinna zamknąć wszystkie okna i drzwi, wyłączyć wentylację oraz klimatyzację, a następnie uszczelnić otwory wokół drzwi i okien. RCB zaleca również zamknięcie zasuw do pieców i kominków.

Chodzi o ograniczenie napływu skażonego powietrza z zewnątrz.

Dlatego przy takim komunikacie nie należy np. otwierać okna „żeby sprawdzić, co się dzieje” ani włączać mechanicznej wentylacji dostarczającej powietrze z zewnątrz.

Można uszczelnić okna i drzwi

MSWiA zaleca, aby w przypadku skażenia substancją toksyczną, jeżeli schroniliśmy się w budynku, w miarę możliwości uszczelnić okna, drzwi i otwory wentylacyjne.

Do doraźnego zabezpieczenia można wykorzystać m.in. taśmę albo zmoczone wodą ręczniki, szmaty czy prześcieradła.

To nie jest instrukcja do wykonywania profilaktycznie każdego dnia. Takie działania mają sens po otrzymaniu informacji o konkretnym zagrożeniu i zgodnie z komunikatami służb.

Jesteś w samochodzie? Wyłącz nawiew

W samochodzie zasada jest podobna.

Rządowy poradnik zaleca:

zamknąć okna, wyłączyć klimatyzację i wentylację oraz wyjechać ze strefy zagrożenia.

RCB precyzuje to jako wyłączenie nawiewu i klimatyzacji oraz możliwie szybkie opuszczenie skażonego obszaru. Należy również słuchać komunikatów lokalnego radia.

Nie należy jednak samodzielnie wybierać kierunku ewakuacji, jeżeli służby podały konkretną trasę lub nakazały pozostanie na miejscu.

Jesteś na zewnątrz? Szukaj budynku

Przy zagrożeniu chemicznym RCB zaleca osobom znajdującym się poza budynkiem jak najszybciej udać się do najbliższego budynku.

Jeżeli jest to możliwe, należy poruszać się prostopadle do kierunku wiatru oraz osłaniać drogi oddechowe np. materiałem. Po wejściu do bezpiecznego miejsca odzież wierzchnią i obuwie, które mogły ulec skażeniu, należy pozostawić poza częścią mieszkalną.

MSWiA również zaleca unikanie kontaktu z rozlanymi substancjami, gazami i oparami oraz możliwie szybkie oddalenie się od miejsca wycieku.

Wróciłeś z zewnątrz? Nie chodź po domu w tych ubraniach

Rządowy poradnik przewiduje także sytuację, w której człowiek mógł mieć kontakt ze skażeniem poza domem.

Po wejściu do budynku należy zdjąć potencjalnie skażone ubranie, a przedmioty, które mogły mieć kontakt ze skażeniem, umieścić w plastikowych workach, szczelnie je zamknąć i oznaczyć.

Następnie trzeba umyć ręce i twarz wodą z mydłem, a najlepiej wziąć prysznic i założyć czystą odzież.

Poradnik ostrzega także, aby nie jeść żywności, która mogła zostać skażona.

Przy zagrożeniu radiologicznym najważniejsze jest wejście do budynku

RCB wskazuje, że po ostrzeżeniu o zdarzeniu radiacyjnym należy natychmiast wejść do najbliższego budynku i oddalić się od okien.

Najbezpieczniej przebywać możliwie głęboko wewnątrz obiektu, z dala od ścian zewnętrznych. Jeżeli informacja o zdarzeniu dociera już po jego wystąpieniu, RCB zaleca m.in. wejście do nieuszkodzonego budynku, a jeśli to możliwe – schronienie się w piwnicy, schronie, parkingu podziemnym lub metrze.

Po wejściu do środka ponownie obowiązuje zasada:

zamknąć i uszczelnić okna, drzwi i wywietrzniki oraz wyłączyć klimatyzację.

Należy pozostać wewnątrz do momentu otrzymania informacji od służb, że zagrożenie minęło.

Przy skażeniu promieniotwórczym trzeba być gotowym zostać w domu dłużej

„Poradnik bezpieczeństwa” zwraca uwagę na jeszcze jedną różnicę.

W przypadku zagrożenia skażeniem promieniotwórczym mieszkańcy powinni być przygotowani na możliwość pozostania przez co najmniej kilka dni wewnątrz uszczelnionego budynku.

Dlatego rząd równolegle zaleca posiadanie domowych zapasów wody, żywności, leków oraz podstawowego wyposażenia na sytuacje kryzysowe.

Nie wychodź tylko po to, żeby zobaczyć, co się stało

Przy takich zdarzeniach największym błędem może być niepotrzebne wystawianie się na działanie substancji znajdującej się w powietrzu.

Jeżeli służby zalecają pozostanie w budynku, należy pozostać w środku i śledzić komunikaty.

RCB wskazuje na lokalne radio i telewizję, a informacje mogą być również przekazywane m.in. przez Alert RCB i inne kanały alarmowania.

Jest jedna zasada ważniejsza od wszystkich pozostałych

Rodzaj zagrożenia ma znaczenie. Inaczej może wyglądać sytuacja po awarii chemicznej, inaczej podczas zdarzenia radiacyjnego, a jeszcze inaczej, gdy służby zarządzą ewakuację.

Dlatego konkretny komunikat władz i służb ma pierwszeństwo przed ogólnymi wskazówkami.

Jeżeli natomiast komunikat nakazuje schronienie się przed skażeniem, podstawowa instrukcja rządu jest bardzo konkretna:

zamknąć i uszczelnić okna oraz drzwi, ograniczyć dopływ powietrza z zewnątrz i wyłączyć klimatyzację oraz – przy zagrożeniu chemicznym – wentylację. W samochodzie dodatkowo wyłączyć nawiew.