Podczas awarii prądu nie otwieraj lodówki bez potrzeby. Rząd wyjaśnia, dlaczego to ważne

Wystarczy kilka godzin bez prądu, aby żywność przechowywana w lodówce zaczęła stanowić zagrożenie dla zdrowia. Rządowe zalecenia dotyczące przygotowania na sytuacje kryzysowe przypominają o prostej zasadzie: podczas awarii zasilania należy jak najrzadziej otwierać lodówkę i zamrażarkę. To, co zrobimy w pierwszych godzinach blackoutu, może zdecydować o tym, czy produkty spożywcze pozostaną bezpieczne do jedzenia.

Zabrakło prądu? Tego błędu lepiej nie popełniać

Awaria prądu może zdarzyć się zarówno podczas gwałtownej burzy, intensywnych opadów śniegu, jak i wskutek uszkodzenia infrastruktury energetycznej. Kiedy gaśnie światło, wiele osób odruchowo zagląda do lodówki, aby sprawdzić, czy urządzenie nadal chłodzi.

To jednak jeden z błędów, których warto unikać.

Każde otwarcie drzwi lodówki powoduje napływ cieplejszego powietrza z pomieszczenia. W rezultacie temperatura wewnątrz urządzenia może wzrastać szybciej, a żywność traci odpowiednie warunki przechowywania.

Podczas dłuższej awarii ma to szczególne znaczenie w przypadku mięsa, ryb, nabiału i gotowych potraw.

Dlatego podstawowa zasada brzmi: jeżeli nie musisz wyjmować jedzenia, pozostaw drzwi zamknięte.

Ile godzin lodówka utrzyma chłód bez prądu?

Według zaleceń dotyczących bezpieczeństwa żywności podczas awarii zasilania zamknięta lodówka może utrzymywać odpowiednio niską temperaturę przez około 4 godziny.

Nie oznacza to jednak, że po upływie dokładnie czterech godzin wszystkie produkty automatycznie nadają się do wyrzucenia.

Znaczenie mają temperatura początkowa, częstotliwość otwierania drzwi, temperatura w pomieszczeniu oraz rzeczywista temperatura produktów.

Najlepiej korzystać z termometru lodówkowego. Pozwala on ocenić, czy żywność pozostawała w bezpiecznych warunkach.

Produkty wymagające chłodzenia powinny być przechowywane w temperaturze zgodnej z zaleceniami producenta, zwykle nie wyższej niż około 4°C.

Zamrażarka wytrzyma znacznie dłużej. Jest jednak warunek

W przypadku zamrażarki sytuacja wygląda inaczej.

Jeżeli urządzenie jest sprawne, dobrze wypełnione i pozostaje zamknięte, niska temperatura może utrzymywać się przez znacznie dłuższy czas.

Przyjmuje się orientacyjnie, że:

• pełna zamrażarka może utrzymać odpowiednio niską temperaturę przez około 48 godzin;
• zamrażarka wypełniona do połowy — przez około 24 godziny.

To wartości orientacyjne, a nie gwarancja bezpieczeństwa każdego produktu.

Im częściej otwieramy zamrażarkę, tym szybciej tracimy zgromadzony w niej chłód.

Dlatego podczas awarii najlepiej nie sprawdzać co kilkanaście minut, czy jedzenie zaczęło się rozmrażać.

Co zrobić z mięsem, mlekiem i gotowymi potrawami?

Największą ostrożność należy zachować wobec produktów łatwo psujących się.

Dotyczy to szczególnie surowego mięsa, drobiu, ryb, mleka wymagającego chłodzenia, miękkich serów, jaj oraz ugotowanych potraw.

Jeżeli takie produkty przez ponad dwie godziny znajdowały się w temperaturze przekraczającej około 4°C, najbezpieczniej je wyrzucić.

Nie należy kierować się wyłącznie zapachem czy wyglądem jedzenia. Niebezpieczne bakterie mogą namnażać się również wtedy, gdy produkt wygląda normalnie.

Nie próbuj podejrzanego jedzenia, aby sprawdzić, czy jest jeszcze dobre. Nawet niewielka ilość skażonego produktu może doprowadzić do zatrucia pokarmowego.

Rozmrożone jedzenie. Czy można je ponownie zamrozić?

To jedno z najważniejszych pytań po dłuższej awarii prądu.

Nie każdy produkt, który częściowo się rozmroził, trzeba od razu wyrzucać.

Jeżeli w żywności nadal znajdują się kryształki lodu albo jej temperatura nie przekracza około 4°C, produkt zasadniczo może zostać ponownie zamrożony lub przygotowany do spożycia, choć jego jakość może się pogorszyć.

Jeżeli jednak mięso, ryby lub inne łatwo psujące się produkty całkowicie się rozmroziły i przez ponad dwie godziny pozostawały w temperaturze powyżej 4°C, nie powinno się ich ponownie zamrażać ani spożywać.

Ważne jest również to, że ugotowanie żywności nie zawsze usuwa wszystkie zagrożenia wynikające z niewłaściwego przechowywania. Niektóre toksyny bakteryjne mogą przetrwać obróbkę cieplną.

Nie wszystkie produkty trzeba wyrzucać

Po przywróceniu zasilania nie trzeba automatycznie opróżniać całej lodówki.

Niektóre produkty są mniej wrażliwe na krótkotrwały wzrost temperatury.

Dotyczy to między innymi całych, niepokrojonych owoców i warzyw, części twardych serów oraz niektórych produktów o dużej zawartości cukru lub kwasu.

Inaczej należy traktować mięso, ryby, gotowe dania, sałatki z majonezem i inne produkty wymagające ścisłego przestrzegania temperatury chłodniczej.

O bezpieczeństwie decydują rodzaj produktu, czas i temperatura przechowywania, a nie sam fakt, że znajdował się on w lodówce.

Jak przygotować lodówkę na możliwą awarię?

Jeżeli służby lub dostawca energii zapowiadają planowane wyłączenie prądu, warto wcześniej wykonać kilka prostych czynności.

Przede wszystkim należy upewnić się, że lodówka i zamrażarka pracują we właściwej temperaturze.

Dobrym rozwiązaniem jest umieszczenie termometru w obu urządzeniach.

Można również zamrozić pojemniki z wodą lub wkłady chłodzące. Podczas dłuższej awarii pomogą one utrzymać niską temperaturę w odpowiednio przygotowanej lodówce turystycznej.

Nie należy jednak przepełniać lodówki w sposób utrudniający cyrkulację zimnego powietrza.

Warto też zaplanować posiłki tak, aby podczas przerwy w dostawie energii nie trzeba było wielokrotnie otwierać urządzeń.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli w Twoim domu zabraknie prądu, nie musisz od razu wyrzucać zawartości lodówki ani przenosić wszystkich produktów w inne miejsce.

Najważniejsze jest ograniczenie otwierania drzwi oraz kontrolowanie czasu i temperatury.

Zapamiętaj trzy podstawowe zasady:

• Około 4 godziny — tyle zamknięta lodówka może utrzymywać bezpieczny chłód podczas awarii.
• 24–48 godzin — tyle orientacyjnie może utrzymywać niską temperaturę zamknięta zamrażarka, zależnie od jej wypełnienia.
• Ponad 2 godziny powyżej 4°C — to sygnał, że łatwo psujące się produkty należy wyrzucić.

W razie dłuższej awarii warto korzystać z oficjalnych komunikatów dostawcy energii, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz służb sanitarnych.

Najważniejsze: podczas blackoutu zamknięte drzwi lodówki i zamrażarki pomagają zachować chłód, ale nie gwarantują bezpieczeństwa żywności przez nieograniczony czas.

Źródła merytoryczne: rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” (gov.pl), zalecenia bezpieczeństwa żywności podczas awarii zasilania publikowane przez USDA i FDA.