Prezydent podpisał. Kontrole i grzywny do 5 tys. zł dla właścicieli psów i kotów. Będzie nowy obowiązek

Państwowy rejestr psów i kotów jest już przesądzony. Prezydent podpisał ustawę o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów, a akt został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Najważniejsze obowiązki zaczną działać 11 czerwca 2028 roku. Docelowo KROPiK ma objąć około 8 mln psów i 6 mln kotów. Pojawią się obowiązkowe czipy, terminy na rejestrację, możliwość kontroli przez Policję, straż miejską i Inspekcję Weterynaryjną oraz grzywny dla właścicieli, którzy zignorują nowe przepisy. Nie oznacza to jednak, że 11 czerwca 2028 roku każdy opiekun starszego psa lub kota będzie musiał rzucić wszystko i biec do weterynarza.

Ustawa przewiduje długi okres przejściowy dla zwierząt, które będą już żyły w dniu wejścia nowych zasad. W większości takich przypadków właściciel dostanie 3 lata na oznakowanie i rejestrację. Jest jednak ważny wyjątek – jeżeli wcześniej będzie chciał psa albo kota sprzedać, oddać dziecku, przekazać innej osobie lub w inny sposób przenieść jego własność, zwierzę trzeba będzie oznakować i zarejestrować przed taką zmianą. KROPiK nie obejmie natomiast wszystkich zwierząt domowych. Królik, świnka morska, papuga, chomik czy jaszczurka nie trafią do tego rejestru tylko dlatego, że mają właściciela.

KROPiK obejmie psy i koty. Inne zwierzęta domowe pozostają poza tym systemem

Nazwa rejestru jest w tym przypadku dosłowna. Ustawa z 15 maja 2026 roku obejmuje psy z gatunku Canis lupus familiaris i koty z gatunku Felis silvestris catus. Nie wprowadza powszechnego obowiązku czipowania wszystkich zwierząt domowych. Właściciel królika, fretki, papugi, kanarka, chomika, świnki morskiej, żółwia czy rybek nie będzie miał obowiązku zgłaszania ich do KROPiK. Niektóre gatunki mogą podlegać innym ewidencjom lub obowiązkom wynikającym z odrębnych przepisów, ale nie jest to część KROPiK.

Zwierzę	Czy obejmie je KROPiK?
Pies mający właściciela	Tak, obowiązkowo
Kot mający właściciela	Tak, obowiązkowo
Pies lub kot w schronisku	Tak
Pies lub kot w domu tymczasowym organizacji	Tak
Kot wolno żyjący	Może zostać objęty systemem, jeśli przewidzi to program gminy
Kot wolno żyjący w gospodarstwie rolnym	Nie jest objęty tym obowiązkiem
Królik, chomik, papuga, fretka, gad	Nie

Ciekawie rozwiązano sprawę kotów wolno żyjących. Gmina będzie mogła w swoim programie opieki nad zwierzętami przewidzieć ich znakowanie i rejestrację. W takim przypadku zamiast danych prywatnego właściciela do systemu trafią dane gminy sprawującej opiekę nad kotem. Osobno wyłączono z tego mechanizmu wolno żyjące koty bytujące na terenie gospodarstw rolnych.

11 czerwca 2028 roku ruszą główne obowiązki. Starsze zwierzęta dostaną 3 lata

Prezydent podpisał ustawę 2 czerwca 2026 roku, a 10 czerwca została ona ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod pozycją 755. Część technicznych przepisów dotyczących budowy systemu weszła lub wejdzie wcześniej, ale dla przeciętnego właściciela najważniejsza jest data 11 czerwca 2028 roku. Wtedy zacznie obowiązywać zasadnicza część regulacji dotycząca znakowania, rejestracji, kontroli i odpowiedzialności.

Nowe zwierzęta będą obejmowane systemem stosunkowo szybko. Kot będzie musiał być oznakowany i zarejestrowany najpóźniej do ukończenia 3. miesiąca życia. W przypadku psa granicą jest dzień pierwszego obowiązkowego szczepienia przeciwko wściekliźnie. Obecne przepisy wymagają wykonania takiego szczepienia w ciągu 30 dni od ukończenia przez psa 3. miesiąca życia. Jeżeli pies lub kot ma wcześniej zmienić właściciela, czip i rejestracja muszą pojawić się jeszcze przed przeniesieniem własności.

Sytuacja	Termin
Kot objęty przepisami po ich wejściu w życie	Do ukończenia 3. miesiąca życia lub wcześniej przed zmianą właściciela
Pies objęty przepisami po ich wejściu w życie	Do dnia pierwszego szczepienia przeciwko wściekliźnie lub wcześniej przed zmianą właściciela
Starszy pies lub kot istniejący 11 czerwca 2028	Do 11 czerwca 2031 roku, chyba że wcześniej zmieni właściciela
Pies lub kot sprowadzony do Polski	Co do zasady w ciągu 14 dni od przywozu albo zakończenia kwarantanny
Zwierzę już wcześniej prawidłowo zaczipowane	Nie trzeba wszczepiać nowego czipa, potrzebna będzie rejestracja
Zwierzę ze schroniska lub domu tymczasowego	Musi zostać oznakowane i zarejestrowane przed wydaniem, z uwzględnieniem przepisów przejściowych

To dobra wiadomość dla właścicieli zwierząt, które już dzisiaj mają mikroczip. Jeżeli transponder spełnia wymagania techniczne i można odczytać jego numer odpowiednim czytnikiem, nie trzeba będzie czipować zwierzęcia ponownie. Trzeba jedynie doprowadzić do wpisania go do państwowego rejestru. Przez pierwsze 3 lata działania ustawy ARiMR ma zapewnić bezpłatną rejestrację takich wcześniej oznakowanych psów i kotów.

Za czip i rejestrację zapłaci właściciel. Ustawa wprowadza jednak maksymalną cenę

KROPiK nie oznacza bezpłatnego czipowania każdego zwierzęcia na koszt państwa. Co do zasady za usługę zapłaci właściciel. Ustawodawca ograniczył jednak maksymalną cenę. Zarówno samo oznakowanie wraz z kosztem transpondera, jak i osobna rejestracja nie mogą kosztować więcej niż 0,56 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z poprzedniego roku. Taki sam limit będzie dotyczył określonych zmian danych wykonywanych przez lekarza weterynarii na wniosek właściciela.

Dla zobrazowania skali można wykorzystać znaną już wartość za 2025 rok. GUS podał przeciętne wynagrodzenie w wysokości 8903,56 zł. 0,56 proc. tej kwoty daje 49,86 zł. Przy takim poziomie limitu maksymalnie około 49,86 zł kosztowałoby czipowanie wraz z transponderem i osobno tyle samo rejestracja, czyli około 99,72 zł za obie czynności. To wyłącznie przykład pokazujący sposób liczenia – w 2028 roku podstawą będzie przeciętne wynagrodzenie z 2027 roku, którego dzisiaj jeszcze nie znamy.

Czynność	Maksymalna opłata według ustawy	Przykład przy wynagrodzeniu 8903,56 zł
Oznakowanie wraz z czipem	0,56 proc. przeciętnego wynagrodzenia	49,86 zł
Rejestracja	0,56 proc. przeciętnego wynagrodzenia	49,86 zł
Łącznie przy 2 płatnych czynnościach	Do 2 razy limit	99,72 zł
Rejestracja wcześniej zaczipowanego zwierzęcia przez ARiMR w okresie przejściowym	0 zł	bezpłatnie

Gminy dostaną możliwość refundowania części albo całości kosztów znakowania i rejestracji. Nie oznacza to automatycznej ogólnopolskiej dopłaty. Każda gmina będzie mogła zdecydować o takim rozwiązaniu w granicach posiadanych pieniędzy. W praktyce w jednym mieście czipowanie może zostać sfinansowane mieszkańcom, podczas gdy w sąsiedniej gminie właściciel zapłaci sam.

Policjant albo strażnik będzie mógł zeskanować psa lub kota

Nowy rejestr nie będzie systemem opartym wyłącznie na dobrej woli właścicieli. Art. 17 ustawy dokładnie wskazuje organy uprawnione do kontroli. Należą do nich Inspekcja Weterynaryjna, Policja oraz straż gminna lub miejska. W gminach, które nie posiadają własnej straży, dodatkowe uprawnienia kontrolne otrzyma wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Kto?	Co może zrobić podczas kontroli?
Policja	Ustalić tożsamość, odczytać numer czipa, sprawdzić dane w KROPiK
Straż miejska lub gminna	Ustalić tożsamość, zeskanować transponder, zweryfikować rejestrację
Inspekcja Weterynaryjna	Kontrolować oznakowanie i rejestrację oraz zweryfikować dane
Wójt, burmistrz lub prezydent w gminie bez straży	Może wykonywać kontrolę na zasadach określonych w ustawie

Kontrolujący będzie mógł wylegitymować człowieka, jeśli będzie to potrzebne do wykonania kontroli, przyłożyć czytnik do psa albo kota i odczytać numer transpondera, a następnie sprawdzić, czy numer znajduje się w KROPiK oraz jakie dane są z nim powiązane. Ustawa nie tworzy natomiast mechanizmu, w którym urzędnicy mają chodzić od mieszkania do mieszkania i sprawdzać każdego kota w Warszawie. Kontrole mogą pojawiać się przy wykonywaniu zadań służb, a system daje narzędzia do szybkiego porównania zwierzęcia z państwową bazą.

Urząd może zapytać, ile masz psów i kotów. Oświadczenie będzie składane pod odpowiedzialnością karną

To jeden z najmocniejszych zapisów całej ustawy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta będzie mógł pouczyć mieszkańca o obowiązku znakowania i rejestracji oraz wezwać go do złożenia deklaracji o liczbie należących do niego psów i kotów. Jeżeli liczba wpisana w deklaracji nie będzie odpowiadała informacjom zapisanym w KROPiK albo urząd będzie miał uzasadnione podejrzenie, że zwierząt jest więcej, zawiadomi Policję lub straż miejską.

Takiej deklaracji nie warto wypełniać „na oko”. Ustawa przewiduje jej składanie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Jednocześnie samo niezłożenie wymaganej deklaracji w wyznaczonym terminie zostało wpisane do katalogu wykroczeń objętych karą grzywny.

Za brak czipa lub rejestracji grozi grzywna do 5 tys. zł

Właściciel będący osobą fizyczną, który mimo obowiązku nie zapewni oznakowania lub rejestracji zwierzęcia w terminie, popełni wykroczenie. Tak samo traktowane będzie między innymi niezgłoszenie wymaganych zmian danych, utrudnianie kontroli czy zignorowanie wezwania do złożenia deklaracji dotyczącej liczby zwierząt. Ustawa o KROPiK nie wpisuje jednej automatycznej stawki mandatu w rodzaju „500 zł za brak czipa”. Odsyła do postępowania w sprawach o wykroczenia.

Ogólna granica grzywny z Kodeksu wykroczeń wynosi obecnie od 20 do 5000 zł, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. To oznacza, że 5 tys. zł jest maksymalną grzywną, a nie automatyczną karą za każdego nieoznaczonego kota. Konkretna reakcja będzie zależała od okoliczności sprawy i trybu postępowania.

Naruszenie przez właściciela będącego osobą fizyczną	Co przewiduje ustawa?
Brak obowiązkowego oznakowania lub rejestracji	Grzywna
Sprzedaż lub oddanie nieoznaczonego albo niezarejestrowanego psa lub kota	Grzywna
Nieaktualizowanie wymaganych danych	Grzywna
Utrudnianie albo uniemożliwianie kontroli	Grzywna
Niezłożenie wymaganej deklaracji o liczbie zwierząt	Grzywna
Ogólny zakres grzywny według Kodeksu wykroczeń	20-5000 zł

Inaczej wygląda sytuacja osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych, na przykład podmiotów prowadzących schroniska. W ich przypadku ustawa wprowadza administracyjne kary pieniężne od 0,56 proc. aż do 200 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Przy wynagrodzeniu z 2025 roku dawałoby to orientacyjny przedział od 49,86 zł do około 17 807 zł. Rzeczywiste kary po uruchomieniu systemu będą obliczane na podstawie aktualnej wtedy wartości wynagrodzenia. Taką karę administracyjną będzie nakładał w drodze decyzji powiatowy lekarz weterynarii.

Nie będzie można legalnie sprzedać nieoznaczonego psa lub kota

KROPiK ma również bardzo mocno uderzyć w sprzedaż zwierząt poza systemem. Po wejściu przepisów ustawa zabroni przenoszenia własności psa lub kota, który nie został prawidłowo oznakowany i zarejestrowany. Zakaz obejmie zarówno osobę oddającą lub sprzedającą zwierzę, jak i co do zasady nabywcę. Osobne zasady przewidziano dla wydawania zwierząt ze schronisk i domów tymczasowych.

To oznacza praktyczną zmianę również dla zwykłych rodzin. Jeżeli ktoś zechce oddać dorosłego kota córce, sprzedać psa innej osobie albo przekazać zwierzę nowemu właścicielowi, nie będzie mógł poczekać z KROPiK do końca 3-letniego okresu przejściowego. Rejestrację trzeba będzie zrobić przed zmianą właściciela.

KROPiK pojawi się w mObywatelu i będzie przypominał o szczepieniu

Rejestr prowadzić będzie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W KROPiK znajdzie się między innymi numer czipa, opis zwierzęcia, informacje o właścicielu, szczepieniach psa przeciwko wściekliźnie, paszporcie, sterylizacji lub kastracji, a także informacje o śmierci albo zaginięciu zwierzęcia. Właściciel uzyska dostęp do swoich danych również za pośrednictwem aplikacji mObywatel.

System będzie mógł przypominać o zbliżającym się terminie szczepienia przeciwko wściekliźnie. Część danych właściciel zmieni samodzielnie po uwierzytelnieniu, między innymi dane kontaktowe, informację o śmierci zwierzęcia czy oznaczenie psa lub kota jako zaginionego. Nie każda drobna korekta będzie więc wymagała kolejnej wizyty u lekarza weterynarii.

Rejestr może pomóc gminom także przy opłacie od posiadania psa

W ustawie zapisano jeszcze jedną funkcję KROPiK, o której mówi się znacznie rzadziej. Dane mają służyć również do poboru opłaty od posiadania psów. Nie oznacza to wprowadzenia nowego ogólnopolskiego podatku od psa. Taka opłata już istnieje w prawie i może być wprowadzana uchwałą konkretnej gminy. KROPiK może jednak dać samorządom znacznie dokładniejszą wiedzę o tym, kto faktycznie jest właścicielem psa.

W 2026 roku maksymalna stawka lokalnej opłaty od posiadania psa wynosi 186,29 zł rocznie, ale gmina może ustalić niższą kwotę albo w ogóle jej nie wprowadzać. Ministerialna ocena skutków regulacji pokazywała skalę czysto teoretycznego wariantu: gdyby 5 mln psów zostało objętych maksymalną stawką we wszystkich gminach, wpływy samorządów mogłyby zbliżyć się do 931 mln zł rocznie. Takiego scenariusza nie należy jednak traktować jako prognozy, ponieważ wiele gmin opłaty nie pobiera, a ustawa przewiduje również zwolnienia.

Warszawa opłaty za psa nie pobiera, ale kontrole KROPiK będą możliwe

Dla mieszkańców Warszawy istotne jest rozdzielenie 2 spraw. Stolica obecnie nie pobiera opłaty od posiadania psa, ponieważ Rada m.st. Warszawy nie przyjęła uchwały wprowadzającej taką opłatę. Samo uruchomienie KROPiK nie zmieni tego automatycznie. Żeby warszawiacy mieli płacić coroczną opłatę za psa, potrzebna byłaby odrębna decyzja rady miasta.

Obowiązek znakowania i rejestracji będzie natomiast w Warszawie taki sam jak w pozostałej części Polski. Kontrole będą mogli prowadzić między innymi funkcjonariusze Policji, Straży Miejskiej m.st. Warszawy oraz Inspekcja Weterynaryjna. Prezydent miasta będzie mógł również skorzystać z przewidzianej w ustawie możliwości wezwania mieszkańca do zadeklarowania liczby posiadanych psów i kotów. Nie oznacza to masowej akcji kontroli mieszkań – ustawa tworzy uprawnienie i mechanizm weryfikacji, ale nie nakazuje samorządom chodzenia od drzwi do drzwi.

Co powinien zrobić właściciel psa lub kota?

• Dzisiaj nie musisz jeszcze rejestrować zwierzęcia w KROPiK. Główne przepisy zaczną obowiązywać 11 czerwca 2028 roku. Jeżeli pies lub kot jest już zaczipowany, warto zachować dokument potwierdzający numer transpondera i sprawdzić przy okazji wizyty u weterynarza, czy czip da się prawidłowo odczytać. Prawidłowego czipa nie trzeba będzie wszczepiać ponownie.
• Jeżeli zwierzę będzie starsze w dniu wejścia ustawy, masz zasadniczo 3 lata. Nie warto jednak zapamiętywać tylko daty 11 czerwca 2031 roku. Sprzedaż, darowizna albo inne przeniesienie własności przed tym terminem powoduje, że oznakowanie i rejestrację trzeba wykonać wcześniej. Zwierzę nie będzie mogło legalnie zmienić właściciela poza systemem.
• Po uruchomieniu KROPiK pilnuj również danych. Zmiana adresu, właściciela, śmierć zwierzęcia czy inne informacje wskazane w ustawie będą podlegały aktualizacji, część w terminie 14 dni. Wiele prostych zmian będzie można wykonać samemu w systemie, bez wizyty u weterynarza. Zignorowanie obowiązku aktualizacji również może skończyć się postępowaniem w sprawie wykroczenia.
• Nie podawaj nieprawdziwej liczby zwierząt w deklaracji dla gminy. Jeżeli urząd skorzysta z nowego uprawnienia i zażąda informacji o liczbie psów lub kotów, deklaracja będzie składana pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Jeżeli urząd zobaczy rozbieżność z KROPiK albo będzie miał uzasadnione podejrzenie, że zwierząt jest więcej, może przekazać sprawę Policji lub straży miejskiej.

Najważniejsza data dla zwykłego własciciela to więc 11 czerwca 2028 roku. KROPiK nie wystartuje jako dobrowolna baza podobna do działających dziś prywatnych rejestrów czipów. Będzie państwowym rejestrem powiązanym z ARiMR, mObywatelem, weterynarzami, samorządami i służbami. Dla właściciela prawidłowo zaczipowanego i zarejestrowanego zwierzęcia oznacza to przede wszystkim łatwiejsze ustalenie właściciela po zaginięciu. Dla osoby, która obowiązek zignoruje, po okresie przejściowym pojawi się już realne ryzyko kontroli i grzywny.