Prezydent podpisał. Od 2027 roku pojawi się nowa danina. Po przekroczeniu limitu trzeba będzie zapłacić

Nowe przepisy zostały już podpisane przez prezydenta i zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Wprowadzają podatek liczony nie od osiągniętego zysku, lecz od wartości aktywów zgromadzonych na Osobistym Koncie Inwestycyjnym. Kluczowe będą dwa progi: 25 tys. zł dla części oszczędnościowej oraz 100 tys. zł łącznego zwolnienia. W pierwszym roku działania systemu stawka nowej daniny wyniesie 0,85 proc.

Najważniejsze zastrzeżenie jest jedno: nie jest to powszechny podatek od pieniędzy trzymanych przez Polaków na zwykłych rachunkach bankowych. Nowe zasady dotyczą wyłącznie dobrowolnych Osobistych Kont Inwestycyjnych, czyli OKI.

Kto nie otworzy takiego konta, nie zostanie objęty nową daniną tylko dlatego, że ma na rachunku 100 tys., 200 tys. czy większą kwotę.

Nowe przepisy ruszą od stycznia 2027 roku

Ustawa dotycząca Osobistych Kont Inwestycyjnych została przyjęta przez parlament i podpisana przez prezydenta. Nowy system zacznie funkcjonować od 1 stycznia 2027 roku.

OKI mają być nowym sposobem oszczędzania i inwestowania z preferencjami podatkowymi.

Z jednej strony dochody uzyskiwane w ramach takiego konta mają korzystać ze zwolnienia z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatku Belki.

Z drugiej strony po przekroczeniu określonych limitów pojawi się zupełnie inny podatek — liczony od wartości zgromadzonych aktywów.

Najważniejsza granica to 100 tys. zł

Dla kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych kluczowy będzie limit:

100 000 zł

Do tej wartości aktywa zgromadzone na OKI mają korzystać ze zwolnienia z podatku od wartości.

Dopiero nadwyżka ponad tę kwotę może zostać objęta nową daniną.

Przykładowo, jeśli średnia wartość kwalifikowanych aktywów wynosiłaby 200 tys. zł, a pełne 100 tys. zł mieściłoby się w zwolnieniu, podatek byłby liczony od pozostałych 100 tys. zł.

Przy stawce 0,85 proc. oznaczałoby to w uproszczonym przykładzie:

850 zł podatku rocznie

Rzeczywiste rozliczenie będzie jednak zależało od szczegółowego sposobu liczenia średniej wartości aktywów.

Przy części oszczędnościowej limit jest dużo niższy

Tu pojawia się drugi bardzo ważny próg.

W ramach całego zwolnienia tylko:

25 000 zł

może przypadać na część oszczędnościową.

Chodzi m.in. o określone środki pieniężne i detaliczne obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa.

To oznacza, że przykładowa konfiguracja może wyglądać tak:

25 tys. zł części oszczędnościowej + 75 tys. zł kwalifikowanych inwestycji = 100 tys. zł łącznego zwolnienia.

Nie będzie natomiast możliwe uzyskanie 125 tys. zł zwolnienia poprzez połączenie 100 tys. zł inwestycji i dodatkowych 25 tys. zł oszczędności.

Łączny limit pozostaje na poziomie 100 tys. zł.

Podatek może pojawić się nawet bez zysku

To jedna z największych różnic względem podatku Belki.

Podatek Belki jest związany z osiągniętym dochodem. Jeśli nie ma zysku, nie ma podatku od zysku.

W przypadku OKI powyżej ustawowych limitów znaczenie ma wartość aktywów, a nie tylko wynik inwestycji.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli portfel inwestycyjny w danym okresie przyniesie stratę, podatek od wartości aktywów nadal może wystąpić, jeśli średnia wartość aktywów przekroczy odpowiedni próg.

Nie wystarczy opróżnić konto pod koniec roku

Nowa danina nie będzie liczona wyłącznie od stanu rachunku z 31 grudnia.

Pod uwagę ma być brana średnia wartość aktywów w czasie.

To oznacza, że krótkotrwałe wycofanie części środków pod koniec roku nie musi pozwolić na uniknięcie podatku.

System ma uwzględniać wartość aktywów zgromadzonych na wszystkich OKI należących do jednej osoby.

Kilka kont nie da kilku zwolnień

Posiadanie więcej niż jednego OKI nie oznacza wielokrotnego zastosowania limitu 100 tys. zł.

Przepisy przewidują sumowanie aktywów należących do tego samego podatnika.

Założenie kilku rachunków w różnych instytucjach nie stworzy więc kilku oddzielnych kwot wolnych od podatku.

Zwykłe konto bankowe pozostaje poza tym systemem

To najważniejsza informacja dla osób, które po przeczytaniu o „podatku od posiadanych pieniędzy” mogą zacząć obawiać się oszczędności zgromadzonych na ROR-ze lub lokacie.

Samo posiadanie dużej kwoty na zwykłym rachunku bankowym nie uruchamia tej daniny.

Nowy system jest dobrowolny i dotyczy tylko aktywów ulokowanych w ramach OKI.

Nie jest to więc automatyczny podatek od wszystkich pieniędzy posiadanych przez gospodarstwa domowe.

Pierwszy rok działania będzie kluczowy

W 2027 roku stawka podatku od wartości aktywów wyniesie:

0,85 proc.

W kolejnych latach ma być powiązana ze stopą referencyjną NBP.

Dla osób planujących korzystanie z OKI najważniejsze będzie więc dokładne policzenie, czy zwolnienie z podatku Belki będzie korzystniejsze niż ewentualna danina od wartości aktywów powyżej limitów.