Prezydent podpisał ustawę. Miliony właścicieli psów i kotów z nowym obowiązkiem. Kary są nieuniknione
W czerwcu 2026 roku prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o Krajowym Rejestrze Oznakowania Psów i Kotów. W Polsce jest szacunkowo 8 mln psów i 6 mln kotów – większość z nich trafi wkrótce do jednej, centralnej bazy danych. Właściciele mają czas na dostosowanie, ale kary za brak czipa sięgają 5 000 zł.
Co to jest KROPiK i dlaczego powstał
KROPiK – Krajowy Rejestr Oznakowania Psów i Kotów – to centralny, elektroniczny system prowadzony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zastąpi kilkanaście rozproszonych, niepowiązanych ze sobą baz danych, do których trafiają dziś dane o czipowanych zwierzętach. Dotychczas właściciel psa mógł mieć czip wszyty przez weterynarza i dane w rejestrze prowadzonym przez prywatną firmę – ale schronisko w innym mieście nie miało do nich dostępu.
Główny cel ustawy to ograniczenie bezdomności zwierząt. Gminy wydają rocznie setki milionów złotych na utrzymanie schronisk – a znaczna część trafiających tam zwierząt ma właścicieli, których nie można zidentyfikować. Porzucanie psów na terenach wiejskich to jeden z najczęstszych problemów zgłaszanych przez samorządy. Ustawa ma to zmienić: każde oznakowane zwierzę będzie miało unikalny numer w ogólnopolskiej bazie powiązanej z danymi właściciela i jego numerem PESEL.
Kogo dotyczy obowiązek – psy, koty i wyjątki
| Zwierzę | Obowiązek czipowania i rejestracji | Wyjątki |
|---|---|---|
| Psy | Wszystkie – bez wyjątku, niezależnie od daty urodzenia | Brak |
| Koty domowe (z właścicielem) | Tak – obowiązek | Brak |
| Koty w schroniskach i domach tymczasowych | Tak – obowiązek | Brak |
| Koty wolno żyjące w miastach | Decyzja gminy – może wprowadzić obowiązek lub nie | Zależy od uchwały rady gminy |
| Koty wolno żyjące na terenach gospodarstw rolnych | Nie – wyłączone z obowiązku | Trwałe wyłączenie ustawowe |
Źródło: ustawa z 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowania Psów i Kotów (podpisana przez Prezydenta RP 2 czerwca 2026 r.); dane ARiMR i MRiRW.
Ile to kosztuje – czip, rejestracja i kara za brak
Ustawa precyzyjnie określa opłaty, które będzie pobierać ARiMR:
| Czynność | Opłata |
|---|---|
| Wszczepienie mikroczipa przez weterynarza | 50 zł (stawka urzędowa) |
| Wpis do rejestru KROPiK | 50 zł |
| Zmiana danych w rejestrze | 50 zł za każdą zmianę |
| Łączny koszt dla właściciela nowego zwierzęcia | ok. 100 zł (czip + wpis) |
| Kara grzywny za brak oznakowania | do 5 000 zł |
Uwaga: w pierwszym roku funkcjonowania rejestru gminy będą mogły uruchamiać programy dofinansowania czipowania. Prezydent Nawrocki przy podpisaniu zaznaczył, że w okresie przejściowym należałoby „urealnić poziom kar za brak oznakowania, który dziś jest zdecydowanie zbyt wysoki” – co sugeruje możliwość obniżenia grzywny w późniejszych nowelizacjach.
Ministerstwo Rolnictwa szacuje, że docelowo rejestr obejmie ok. 8 mln psów i 6 mln kotów. Przy opłacie 100 zł za zwierzę i ok. 14 mln zwierząt objętych obowiązkiem – to łączne wpływy rzędu 1,4 mld zł rozłożone na kilka lat wdrożenia. Krytycy ustawy zwracają uwagę, że całkowity koszt systemu dla właścicieli zwierząt może sięgnąć 2,4 mld zł.
Kiedy wchodzi w życie – i kiedy naprawdę trzeba działać
Ustawa wchodzi w życie po 2 latach od publikacji w Dzienniku Ustaw. Ten czas ma pozwolić ARiMR na zbudowanie systemu teleinformatycznego, przeszkolenie lekarzy weterynarii i wdrożenie rozwiązań technicznych. Właściciele zwierząt urodzonych przed wdrożeniem systemu dostaną dodatkowe 3 lata na rejestrację i oznakowanie.
W praktyce oznacza to, że właściciele psów i kotów mają jeszcze kilka lat zanim obowiązek ich bezpośrednio dotknie. Ale już od teraz warto wiedzieć, co nas czeka – bo grzywna do 5 000 zł za brak czipa zrobi swoje.
Nowe funkcje w mObywatel – czip powiązany ze smartfonem
Jednym z ciekawszych elementów ustawy jest integracja KROPiK z aplikacją mObywatel. Właściciele zyskają dostęp do danych swoich zwierząt bezpośrednio w aplikacji – sprawdzą informacje o pupilu, zaktualizują część danych oraz otrzymają przypomnienia o obowiązkowych szczepieniach przeciwko wściekliźnie. Smartfon stanie się cyfrowym „dowodem tożsamości” dla psa lub kota – zamiast papierowej książeczki zdrowia.
Dane w rejestrze będą powiązane z numerem PESEL właściciela, co umożliwi szybką identyfikację przy każdej interwencji straży miejskiej, policji lub inspekcji weterynaryjnej. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta będzie mógł wezwać mieszkańca do złożenia deklaracji dotyczącej liczby posiadanych psów i kotów, a następnie porównać te dane z informacjami w systemie KROPiK. Rozbieżności trafią do policji lub straży miejskiej.
Warszawa: 300 tys. psów i setki tysięcy kotów do rejestracji
Warszawa jest miastem z jedną z największych populacji zwierząt domowych w Polsce. Szacuje się, że w stolicy mieszka ponad 300 tys. psów i porównywalna liczba kotów domowych. Miasto prowadzi własny program sterylizacji i czipowania zwierząt oraz sieć schronisk – w tym Schronisko na Paluchu, największe w Polsce.
Dla Warszawy KROPiK oznacza integrację danych z miejskich programów z ogólnopolskim rejestrem. Koty wolno żyjące – których w stolicy są dziesiątki tysięcy pod opieką karmicieli i organizacji – będą objęte obowiązkiem tylko jeśli Rada m.st. Warszawy podejmie stosowną uchwałę. Na razie takiej decyzji nie ma.
Co zrobić zanim system ruszy?
1. Masz psa bez czipa – zaszczep i zaczipuj teraz, nie czekaj na przymus
Czipowanie jest dostępne u każdego lekarza weterynarii. Koszt bez KROPiK to dziś 70-120 zł – zbliżony do przyszłej opłaty urzędowej. Czip wszczepiany dziś będzie ważny po uruchomieniu systemu i wystarczy go tylko zarejestrować w KROPiK. Zwierzę z czipem łatwiej odzyskać po zagubieniu i nie grozi Ci przyszła grzywna.
2. Masz kota domowego – on też będzie objęty obowiązkiem
Przepis mówi jasno: koty z właścicielem podlegają obowiązkowi tak samo jak psy. Koty wolno żyjące – zależy od uchwały gminy. Jeśli Twój kot wychodzi na zewnątrz i nie ma czipa – warto to zmienić już teraz, bo zaczipowane zwierzę ma szansę wrócić do domu po zaginięciu.
3. Sprawdź, czy Twoje zwierzę ma aktualny czip
Część właścicieli czipowała psy lata temu – ale nie wie, czy dane w rejestrze są aktualne. Poproś weterynarza o odczytanie numeru czipa i sprawdź w dostępnych bazach (np. SafePet, PetBase), czy numer jest zarejestrowany i dane właściciela są poprawne.
4. Śledź komunikaty ARiMR o terminach i dofinansowaniu
Gminy będą mogły w pierwszym roku działania systemu uruchamiać programy dofinansowania czipowania. Warto śledzić ogłoszenia swojego urzędu gminy lub dzielnicy – dofinansowanie może pokryć część lub całość kosztu zabiegu.
Redaktor naczelny serwisu. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim z ponad 15-letnim doświadczeniem w mediach. Specjalista ds. strategii informacyjnych i komunikacji kryzysowej. Wieloletni inwestor giełdowy i praktyk rynków finansowych. W swoich tekstach łączy warsztat dziennikarski z praktyczną wiedzą o podatkach, inwestowaniu i mechanizmach rynkowych, tłumacząc zawiłości ekonomii na język codzienny.