Rząd radzi odłączyć urządzenia od prądu podczas awarii. Chodzi o moment powrotu zasilania

Gdy nagle gaśnie światło, przestaje działać internet i wyłączają się domowe urządzenia, większość osób czeka po prostu na przywrócenie energii elektrycznej. Tymczasem rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” zwraca uwagę na ważną czynność, o której łatwo zapomnieć. Podczas awarii warto odłączyć urządzenia elektryczne od zasilania. Chodzi przede wszystkim o to, co może wydarzyć się w chwili ponownego pojawienia się prądu.

Prąd wróci, ale to nie koniec problemów. Rząd przypomina o ważnej zasadzie

Przerwy w dostawach energii elektrycznej mogą mieć różne przyczyny. Niekiedy wynikają z uszkodzenia infrastruktury podczas silnego wiatru, burzy lub intensywnych opadów. Innym razem są skutkiem awarii technicznych albo prac prowadzonych przez operatora sieci.

Niezależnie od przyczyny mieszkańcy zwykle koncentrują się na tym, jak poradzić sobie bez oświetlenia, ogrzewania czy dostępu do internetu.

Jednak istotny jest również moment przywracania zasilania.

Rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” zaleca odłączanie urządzeń elektrycznych podczas blackoutu, aby ograniczyć ryzyko uszkodzenia sprzętu po powrocie energii.

Nie chodzi wyłącznie o kosztowne telewizory czy komputery. Warto zwrócić uwagę również na urządzenia, które mogłyby uruchomić się automatycznie po przywróceniu napięcia.

Dlaczego moment powrotu prądu może być niebezpieczny?

Kiedy zasilanie zostaje przywrócone po awarii, urządzenia pozostawione włączone mogą jednocześnie rozpocząć pracę.

Niektóre sprzęty elektroniczne są wrażliwe na nieprawidłowe parametry zasilania, a zakłócenia występujące podczas awarii lub ponownego załączania sieci mogą doprowadzić do ich uszkodzenia.

Nie oznacza to jednak, że każdy powrót prądu wiąże się z niebezpiecznym przepięciem.

Problemem może być również nieoczekiwane uruchomienie urządzenia, które przed awarią pozostawało włączone.

Dotyczy to szczególnie sprzętu wytwarzającego ciepło, wyposażonego w elementy ruchome lub wymagającego nadzoru.

Dlatego warto wiedzieć, które urządzenia powinny zostać wyłączone i odłączone od gniazdek.

Tych urządzeń lepiej nie pozostawiać włączonych

Podczas awarii warto zwrócić szczególną uwagę na sprzęt, który może samoczynnie wznowić pracę po przywróceniu energii.

Przykładem jest żelazko pozostawione w pozycji włączonej. Jeżeli urządzenie nie ma odpowiedniego zabezpieczenia, po powrocie zasilania może ponownie się nagrzewać.

Podobne zagrożenie mogą stwarzać niektóre grzejniki elektryczne, urządzenia kuchenne czy elektronarzędzia.

Warto również zabezpieczyć komputery, telewizory, konsole do gier i inne urządzenia elektroniczne.

Najbezpieczniej wyłączyć sprzęt, a następnie odłączyć jego wtyczkę od gniazdka, jeżeli można to zrobić bez ryzyka.

Nie należy dotykać uszkodzonych przewodów, zalanych gniazdek ani instalacji, co do której stanu istnieją wątpliwości.

A co z lodówką i zamrażarką?

To ważny wyjątek od prostego zalecenia odłączania wszystkich urządzeń.

Lodówka i zamrażarka służą do przechowywania żywności w odpowiedniej temperaturze. Po powrocie energii ich ponowne uruchomienie jest zazwyczaj pożądane.

Dlatego nie należy bezrefleksyjnie traktować wszystkich urządzeń tak samo.

W przypadku lodówki i zamrażarki kluczowe jest ograniczenie otwierania drzwi podczas awarii oraz sprawdzenie bezpieczeństwa przechowywanej żywności po przywróceniu zasilania.

Jeżeli awaria trwa długo, produkty mogą się rozmrozić lub ogrzać do temperatury sprzyjającej rozwojowi drobnoustrojów.

Samo ponowne uruchomienie chłodzenia nie sprawia, że żywność, która wcześniej była przechowywana w niewłaściwej temperaturze, staje się bezpieczna.

Nie włączaj wszystkiego jednocześnie

Po przywróceniu dostaw energii wiele osób od razu uruchamia wszystkie domowe urządzenia.

Tymczasem rozsądniej jest robić to stopniowo.

Najpierw warto sprawdzić, czy zasilanie jest stabilne i czy nie występują niepokojące objawy, takie jak migotanie oświetlenia, zapach spalenizny lub nietypowe odgłosy instalacji.

Następnie można podłączać kolejne urządzenia, zaczynając od tych najbardziej potrzebnych.

Jeżeli prąd wielokrotnie zanika i wraca, warto wstrzymać się z uruchamianiem wrażliwej elektroniki do czasu ustabilizowania zasilania.

W przypadku widocznych uszkodzeń instalacji, iskrzenia albo zapachu spalenizny należy przerwać korzystanie z urządzeń i skontaktować się z odpowiednimi służbami lub wykwalifikowanym elektrykiem.

Listwa przeciwprzepięciowa nie daje pełnej ochrony

W wielu domach telewizory, komputery i sprzęt RTV są podłączone do listew przeciwprzepięciowych.

Takie rozwiązania mogą ograniczać skutki niektórych przepięć, ale ich skuteczność zależy od parametrów urządzenia i instalacji elektrycznej.

Zwykła listwa z wyłącznikiem nie musi być listwą zapewniającą ochronę przeciwprzepięciową.

Nawet dobre zabezpieczenia nie gwarantują ochrony przed wszystkimi możliwymi zakłóceniami.

W przypadku kosztownego sprzętu elektronicznego warto zadbać o odpowiednie zabezpieczenia instalacji, a w razie potrzeby skonsultować się z elektrykiem.

Awaria w bloku. Nie próbuj samodzielnie naprawiać instalacji

W budynkach wielorodzinnych brak prądu może dotyczyć jednego mieszkania, całej klatki schodowej, budynku albo większej części osiedla.

Jeżeli problem występuje tylko w mieszkaniu, warto sprawdzić, czy nie zadziałało zabezpieczenie elektryczne. Nie należy jednak wielokrotnie załączać wyłącznika, jeżeli natychmiast ponownie odcina zasilanie.

Może to świadczyć o usterce wymagającej fachowej diagnozy.

W przypadku awarii obejmującej większy obszar informacje o jej zasięgu i przewidywanym czasie usunięcia można uzyskać od operatora sieci energetycznej.

W Polsce awarie zasilania można zgłaszać pod numerem 991, czyli pogotowia energetycznego.

Jeżeli występuje bezpośrednie zagrożenie życia, pożar lub porażenie prądem, należy zadzwonić pod numer alarmowy 112.

Co warto zrobić jeszcze przed blackoutem?

W domu dobrze jest mieć latarkę, naładowany powerbank i podstawowy zapas wody.

Warto także sprawdzić, które urządzenia wymagają ręcznego uruchomienia po zaniku zasilania, a które wznawiają pracę automatycznie.

Szczególnego przygotowania wymagają gospodarstwa domowe, w których znajdują się urządzenia medyczne podtrzymujące zdrowie lub życie.

W takich przypadkach nie należy odłączać sprzętu według ogólnej zasady. Konieczne jest wcześniejsze ustalenie indywidualnego planu postępowania z personelem medycznym i dostawcą urządzenia.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli w Twoim mieszkaniu zabraknie prądu, nie pozostawiaj bez potrzeby włączonych urządzeń elektrycznych.

Odłącz przede wszystkim sprzęt elektroniczny, żelazko, grzejniki przenośne i urządzenia, które mogłyby niespodziewanie rozpocząć pracę po powrocie zasilania.

W przypadku lodówki, zamrażarki oraz sprzętu niezbędnego ze względów zdrowotnych trzeba uwzględnić ich szczególną funkcję.

Po przywróceniu energii nie uruchamiaj od razu wszystkiego. Sprawdź, czy instalacja działa prawidłowo, a następnie stopniowo włączaj potrzebne urządzenia.

To proste działania, które mogą ograniczyć ryzyko uszkodzenia sprzętu i niebezpiecznych sytuacji w domu.