Szykują się ogromne kontrole urzędów skarbowych? Trzeba pamiętać o formalnościach [10.06.2024]

Darowizna to popularna forma przekazania pieniędzy i majątku. Musimy jednak pamiętać o formalnościach. W przeciwnym razie, możemy narazić się na nieprzyjemności ze strony Urzędu Skarbowego.

Zerowa grupa podatkowa – przywilej dla najbliższych

Polskie prawo podatkowe dzieli obdarowanych na trzy grupy, dla których ustalone są konkretne progi kwotowe. Po ich przekroczeniu, konieczne jest zapłacenie podatku od wartości przekraczającej limit. Istnieje jednak tzw. zerowa grupa podatkowa, do której zaliczają się najbliżsi członkowie rodziny. Osoby te są zwolnione z obowiązku płacenia podatku od darowizn, niezależnie od jej wysokości.

Do zerowej grupy podatkowej należą:

• Małżonkowie
• Dzieci i wnuki
• Rodzice i dziadkowie
• Pasierbowie
• Rodzeństwo
• Ojczym i macocha

By skorzystać z tego przywileju, konieczne jest zgłoszenie darowizny do właściwego urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od daty otrzymania pieniędzy lub wartościowego mienia.

Limity kwotowe dla pozostałych grup

Osoby spoza zerowej grupy podatkowej również mogą otrzymać darowiznę bez konieczności uiszczania podatku, ale tylko do określonego limitu. Każda grupa ma własny próg kwotowy, do którego otrzymanie darowizny nie wymaga zgłoszenia do urzędu skarbowego:

• I grupa podatkowa: 36 120 zł
• II grupa podatkowa: 27 090 zł
• III grupa podatkowa: 5 733 zł

Ważne jest, by pamiętać, że wysokość darowizn od jednej osoby sumuje się przez pięć lat poprzedzających rok, w którym nastąpiła ostatnia darowizna. Jeśli więc w ciągu ostatnich pięciu lat otrzymaliśmy od jednego darczyńcy kilka darowizn, których suma przekracza limit dla naszej grupy podatkowej, musimy to zgłosić do urzędu skarbowego.

Jak zgłosić darowiznę do urzędu?

Jeśli otrzymana darowizna przekracza ustawowy limit, mamy 6 miesięcy na zgłoszenie jej do urzędu skarbowego. Obowiązek ten spoczywa na osobie obdarowanej, a w przypadku darowizny dla dziecka – na dziecku lub jego rodzicu, jeśli jest ono nieletnie.

Darowiznę zgłasza się na formularzu SD-Z2, do którego należy dołączyć dowody jej otrzymania, np. potwierdzenie przelewu bankowego. Zgłoszenia można dokonać osobiście w urzędzie skarbowym lub przez Portal Podatkowy.

W przypadku darowizny nieruchomości, zgłoszenie składa się w urzędzie skarbowym właściwym dla lokalizacji mieszkania czy domu. W innych przypadkach dokumenty składa się w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania osoby otrzymującej darowiznę.

Niewywiązanie się z obowiązku poinformowania urzędu skarbowego o otrzymanej darowiźnie może mieć przykre konsekwencje. W razie kontroli fiskus może nałożyć karę w wysokości nawet 20% otrzymanej kwoty. Dlatego nie warto zwlekać ze złożeniem druku SD-Z2. Procedura ta zajmuje tylko chwilę, a może uchronić nas przed dotkliwymi sankcjami finansowymi.

Uważaj na anonimowe donosy

Niestety, otrzymanie darowizny od bliskich może również wzbudzić zainteresowanie osób postronnych, a nawet stać się przedmiotem anonimowego donosu do urzędu skarbowego. Jak ujawnia „Kurier Lubelski”, tylko w województwie lubelskim w 2023 roku do urzędów skarbowych trafiło aż 1576 podobnych zgłoszeń. Tendencja ta nasila się zwłaszcza po większych uroczystościach rodzinnych, takich jak wesela, komunie czy chrzciny.

Wśród innych „przewinień”, na które donoszą anonimowi informatorzy, znajdują się: praca „na czarno”, zatrudnianie pracowników bez umowy, zakup drogiego sprzętu czy samochodu bez widocznego źródła dochodu oraz nielegalny wynajem mieszkań. Co istotne, większość donosów po sprawdzeniu okazuje się bezpodstawna. Jednak, jak przyznaje Michał Deruś, rzecznik Izby Skarbowej w Lublinie, zdarzają się przypadki, gdy zgłoszenia pozwalają ujawnić realne nieprawidłowości.

Aby uniknąć nieprzyjemności związanych z anonimowymi donosami, warto zadbać o jak największą transparentność swoich finansów i skrupulatnie dopełniać wszelkich formalności związanych z otrzymanymi darowiznami. W razie kontroli ze strony urzędu skarbowego, będziemy wtedy dysponować pełną dokumentacją, potwierdzającą legalność otrzymanych środków.