Właściciele domów mają obowiązek, o którym łatwo zapomnieć. Kontrola nie kończy się na kominie

Właściciele domów jednorodzinnych powinni sprawdzić dokumentację swoich nieruchomości. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego opublikował 23 października 2026 roku ważny komunikat, w którym przypomina o obowiązkowych kontrolach technicznych budynków. Nie wystarczy wizyta kominiarza. Przepisy przewidują również przeglądy instalacji gazowej, elektrycznej i piorunochronnej oraz kontrolę stanu technicznego całego domu. Niektóre czynności trzeba wykonywać co roku, inne przynajmniej raz na pięć lat.

Wielu właścicieli nieruchomości pamięta o przeglądzie kominiarskim, szczególnie przed rozpoczęciem sezonu grzewczego. Tymczasem obowiązki wynikające z Prawa budowlanego są znacznie szersze.

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego przypomniał, że również właściciele domów jednorodzinnych muszą zapewniać bezpieczeństwo użytkowania budynków i przeprowadzać wymagane kontrole.

Co istotne, zwolnienie z obowiązku prowadzenia książki obiektu budowlanego nie oznacza zwolnienia z obowiązkowych przeglądów.

Co roku trzeba sprawdzić nie tylko komin

Zgodnie z art. 62 Prawa budowlanego właściciele i zarządcy domów jednorodzinnych mają obowiązek zapewnienia corocznej kontroli określonych instalacji.

Obejmuje ona:

• Instalacje gazowe.
• Przewody kominowe: dymowe, spalinowe i wentylacyjne.
• Instalacje i urządzenia służące ochronie środowiska.

W praktyce oznacza to, że w domu wyposażonym w instalację gazową nie można ograniczyć się wyłącznie do kontroli komina. Należy również zapewnić przegląd instalacji gazowej.

GUNB zwraca uwagę na istotny wyjątek. Właściciele domów jednorodzinnych nie mają obowiązku wykonywania corocznej kontroli elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne, przewidzianej w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a.

Zwolnienie to nie dotyczy jednak pozostałych wymaganych przeglądów ani obowiązku utrzymywania budynku w bezpiecznym stanie.

Raz na pięć lat obowiązkowa jest znacznie szersza kontrola

To właśnie o tym obowiązku część właścicieli domów może zapominać.

Prawo budowlane przewiduje, że co najmniej raz na pięć lat należy zapewnić kontrolę stanu technicznego i przydatności do użytkowania całego budynku.

Sprawdzeniu podlega również estetyka obiektu i jego otoczenia.

Jednym z najważniejszych elementów przeglądu pięcioletniego jest badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej.

Kontrola obejmuje między innymi:

• Sprawdzenie stanu połączeń i osprzętu elektrycznego.
• Ocenę zabezpieczeń oraz środków ochrony przed porażeniem prądem.
• Badanie rezystancji izolacji przewodów.
• Sprawdzenie uziemień instalacji i urządzeń.
• Ocenę stanu technicznego i przydatności budynku do użytkowania.

Przegląd pięcioletni jest więc czymś znacznie szerszym niż rutynowa wizyta kominiarza.

Nie zastępuje go również zwykłe sprawdzenie domowej instalacji elektrycznej bez objęcia kontrolą pozostałego wymaganego zakresu.

GUNB wyjaśnia ważny szczegół dotyczący terminów

W najnowszym komunikacie urząd doprecyzował zasady liczenia terminów przeglądów.

Coroczna kontrola może zostać wykonana w dowolnym terminie danego roku kalendarzowego.

Nie trzeba więc odliczać dokładnie 365 dni od poprzedniej wizyty specjalisty.

Jeżeli przegląd został wykonany w lipcu 2025 roku, następny można przeprowadzić na przykład w grudniu 2026 roku, ponieważ obowiązek dotyczy każdego roku kalendarzowego.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku kontroli pięcioletnich. Muszą one odbywać się co najmniej raz na pięć lat.

GUNB wskazuje, że jeśli poprzedni przegląd pięcioletni został przeprowadzony w 2021 roku, kolejny może przypadać na dowolny miesiąc 2026 roku.

Warto więc sprawdzić datę ostatniej kontroli i ustalić, czy nie nadszedł termin następnej.

Przegląd kominiarski musi mieć odpowiedni protokół

Urząd przypomina również o zmianie dotyczącej dokumentowania kontroli przewodów kominowych.

Od 18 września 2023 roku protokoły z okresowych kontroli przewodów kominowych muszą być sporządzane elektronicznie z wykorzystaniem Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, czyli CEEB.

Dokument w systemie przygotowuje osoba uprawniona, która przeprowadziła kontrolę.

Może to być mistrz kominiarski lub osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane, zależnie od rodzaju kontrolowanych przewodów.

Sam papierowy dokument nie zastępuje wymaganego elektronicznego protokołu kontroli kominiarskiej.

Dlatego właściciel domu powinien upewnić się, że specjalista prawidłowo udokumentował wykonany przegląd.

Czy jeden specjalista może wykonać wszystkie kontrole?

Nie zawsze. Wszystko zależy od zakresu posiadanych uprawnień.

GUNB przypomina, że kontrole techniczne muszą wykonywać osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.

Przeglądy instalacji elektrycznych, piorunochronnych i gazowych mogą przeprowadzać również osoby posiadające wymagane kwalifikacje w zakresie dozoru nad eksploatacją odpowiednich instalacji.

Kontrole przewodów kominowych mogą wykonywać mistrzowie kominiarscy albo osoby z właściwymi uprawnieniami budowlanymi, zgodnie z zakresem kontroli.

Uprawnienia budowlane można sprawdzić w systemie e-CRUB.

Co ważne, w roku, w którym przypada kontrola pięcioletnia, możliwe jest przeprowadzenie jednej kompleksowej kontroli obejmującej również wymagany zakres przeglądu rocznego.

Warunkiem jest jednak sprawdzenie wszystkich wymaganych elementów oraz odpowiednie udokumentowanie kontroli.

Kupiłeś dom z rynku wtórnego? Sprawdź dokumentację

Komunikat GUNB jest szczególnie istotny dla osób, które niedawno kupiły używany dom.

Nowy właściciel powinien sprawdzić, kiedy przeprowadzono ostatnie kontrole i czy dostępne są dokumenty potwierdzające ich wykonanie.

Jeżeli dokumentacja jest niekompletna, warto ustalić stan techniczny budynku z osobą posiadającą odpowiednie uprawnienia.

Sam zakup nieruchomości nie oznacza automatycznie rozpoczęcia nowego pięcioletniego okresu liczenia przeglądów.

Istotne są terminy wymaganych kontroli oraz rzeczywisty stan techniczny obiektu.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeżeli jesteś właścicielem domu jednorodzinnego w Warszawie, na Mazowszu lub w innej części Polski, sprawdź przede wszystkim daty ostatnich przeglądów.

Ustal, czy w bieżącym roku przeprowadzono wymagane kontrole przewodów kominowych, instalacji gazowej, jeśli występuje w budynku, oraz urządzeń służących ochronie środowiska.

Następnie sprawdź, kiedy wykonano ostatnią kontrolę pięcioletnią, obejmującą stan techniczny budynku i instalacji elektrycznej.

Pamiętaj również o elektronicznym protokole kontroli kominiarskiej w CEEB.

Najważniejsze jest to, że przegląd kominiarski nie wyczerpuje wszystkich obowiązków właściciela domu. Prawo budowlane przewiduje szerszy zakres kontroli, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańców.

Komunikat GUNB z 23 października 2026 roku nie wprowadza nowych obowiązków. Przypomina o przepisach, które już obowiązują.