ZUS może wyliczyć wyższą emeryturę. Wielu Polaków nie sprawdza jednej rzeczy i może stracić pieniądze
Przejście na emeryturę to decyzja, która może wpłynąć na wysokość dochodów przez kilkanaście lub kilkadziesiąt kolejnych lat. Tymczasem część Polaków podejmuje ją bez wcześniejszego sprawdzenia, ile rzeczywiście będzie otrzymywać. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oferuje bezpłatną pomoc, dzięki której można porównać różne terminy zakończenia pracy i sprawdzić, czy późniejsze przejście na emeryturę oznaczałoby wyższe świadczenie. Co ważne, również niektórzy obecni emeryci mogą wystąpić o ponowne wyliczenie wypłat.

Wielu pracowników odlicza miesiące do osiągnięcia wieku emerytalnego. Po latach zatrudnienia możliwość zakończenia aktywności zawodowej wydaje się naturalnym kolejnym etapem życia.
Nie wszyscy wiedzą jednak, że sam moment złożenia wniosku może mieć istotne znaczenie dla wysokości przyszłego świadczenia.
ZUS udostępnia usługę, która pozwala porównać różne scenariusze i lepiej zaplanować przejście na emeryturę. Nie wymaga to korzystania z płatnych doradców finansowych.
Jeden termin może zdecydować o wysokości emerytury
W polskim systemie emerytalnym świadczenia osób objętych nowymi zasadami wyliczane są przede wszystkim na podstawie zgromadzonych i zwaloryzowanych składek, kapitału początkowego oraz środków na subkoncie.
Istotne znaczenie ma również średnie dalsze trwanie życia, wykorzystywane do obliczenia miesięcznej kwoty wypłaty.
Oznacza to, że dwie osoby o podobnym stażu zatrudnienia i zbliżonych zarobkach nie muszą otrzymywać identycznych świadczeń.
Różnica może wynikać między innymi z momentu przejścia na emeryturę.
Osoba, która po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego nadal pracuje i odprowadza składki, może zwiększać zgromadzony kapitał.
Jednocześnie późniejsze rozpoczęcie pobierania świadczenia wpływa na parametr średniego dalszego trwania życia wykorzystywany przy obliczeniach.
W rezultacie odłożenie decyzji o zakończeniu pracy może podnieść miesięczną kwotę emerytury.
Nie oznacza to jednak, że późniejsze przejście na emeryturę zawsze będzie najkorzystniejsze pod każdym względem. Trzeba uwzględnić również okres, przez który świadczenie nie będzie pobierane, sytuację finansową i zdrowotną danej osoby.
W ZUS można bezpłatnie sprawdzić kilka wariantów
Zakład Ubezpieczeń Społecznych umożliwia skorzystanie z pomocy doradcy emerytalnego.
Jest to usługa przeznaczona przede wszystkim dla osób, które zbliżają się do momentu zakończenia aktywności zawodowej i chcą poznać przewidywaną wysokość świadczenia.
Podczas konsultacji pracownik ZUS może przygotować symulacje uwzględniające różne terminy przejścia na emeryturę.
Przykładowo można porównać sytuację osoby kończącej pracę zaraz po osiągnięciu wieku emerytalnego z wariantem zakładającym dodatkowy rok albo dwa lata zatrudnienia.
Dzięki temu zainteresowany otrzymuje konkretne informacje dotyczące własnej historii ubezpieczeniowej, zamiast opierać się wyłącznie na ogólnych prognozach.
Konsultacja jest bezpłatna, a jej celem jest pomoc w świadomym wyborze terminu przejścia na świadczenie.
Różnica może sięgać setek złotych. Wszystko zależy od zgromadzonych składek
Nie istnieje jedna uniwersalna kwota, o którą wzrośnie emerytura po dodatkowym roku pracy.
Dla jednej osoby różnica może być niewielka, dla innej znacznie większa.
Przykładowo, jeżeli symulacja wykaże, że późniejsze zakończenie zatrudnienia zwiększyłoby miesięczne świadczenie o 300 zł, w skali dwunastu miesięcy oznaczałoby to 3600 zł więcej.
Przy różnicy 500 zł miesięcznie byłoby to 6000 zł rocznie.
To jednak wyłącznie przykłady matematyczne, a nie gwarantowane podwyżki oferowane przez ZUS.
Ostateczna wysokość świadczenia zależy od indywidualnych danych, przyszłych składek, waloryzacji i zasad obowiązujących w momencie ustalania emerytury.
Dlatego przed podjęciem decyzji warto uzyskać spersonalizowane wyliczenie.
Nie tylko przyszli emeryci. Niektórzy seniorzy również mogą zyskać
Możliwość poprawienia wysokości świadczenia nie kończy się w dniu przejścia na emeryturę.
ZUS przewiduje ponowne przeliczenie już przyznanych emerytur w określonych sytuacjach.
Dotyczy to między innymi osób, które po rozpoczęciu pobierania świadczenia kontynuowały pracę i odprowadzały kolejne składki.
Z wnioskiem mogą wystąpić również emeryci, którzy odnaleźli wcześniej nieuwzględnione dokumenty potwierdzające zatrudnienie lub zarobki.
Szczególne znaczenie może mieć dokumentacja dotycząca okresów pracy sprzed 1999 roku, ponieważ wpływa ona na ustalenie kapitału początkowego.
Jeśli nowe dokumenty pozwolą zwiększyć ten kapitał, w określonych przypadkach możliwe będzie również podwyższenie emerytury.
Samo złożenie wniosku nie gwarantuje jednak dodatkowych pieniędzy. ZUS musi sprawdzić, czy istnieją podstawy prawne do ponownego obliczenia.
Pracowałeś przed 1999 rokiem? Sprawdź stare dokumenty
Warto dokładnie przeanalizować historię zatrudnienia z okresu sprzed reformy systemu emerytalnego.
W przypadku osób, które pracowały przed 1 stycznia 1999 roku, istotną częścią podstawy obliczenia świadczenia może być kapitał początkowy.
Do jego ustalenia znaczenie mają dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia i osiągane wynagrodzenia.
Mogą to być między innymi świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, legitymacje ubezpieczeniowe lub inne dokumenty akceptowane przez ZUS.
Jeżeli część danych nie została wcześniej uwzględniona, odnalezienie brakujących dokumentów może stworzyć możliwość ponownego obliczenia kapitału początkowego.
Nie każda taka korekta prowadzi do wzrostu świadczenia, ale warto sprawdzić, czy dokumentacja zgromadzona w ZUS jest kompletna.
Jeden wniosek może mieć znaczenie. ZUS udostępnia formularz ERPO
Osoby, które już otrzymują emeryturę i chcą wystąpić o jej ponowne obliczenie, mogą skorzystać z formularza ERPO.
To wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego.
Dokument jest dostępny na stronie internetowej ZUS, w systemie eZUS oraz w placówkach instytucji.
W zależności od podstawy przeliczenia konieczne może być dołączenie dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy ubezpieczenia lub wynagrodzenia.
Jeżeli sprawa dotyczy ponownego ustalenia kapitału początkowego, zastosowanie może mieć także formularz EKP.
Ważne jest, aby nie mylić bezpłatnej konsultacji z doradcą emerytalnym z formalnym wnioskiem o przeliczenie już wypłacanego świadczenia.
Są to dwa różne działania.
Uwaga na termin. Podwyżka nie zawsze będzie wypłacona za wcześniejsze miesiące
To szczegół, który może mieć duże znaczenie dla seniorów.
ZUS wskazuje, że w typowych przypadkach ponowne obliczenie emerytury następuje od miesiąca, w którym złożono odpowiedni wniosek.
Oznacza to, że nie należy automatycznie oczekiwać wyrównania za wszystkie wcześniejsze lata, nawet jeśli nowe dokumenty potwierdzają dawne zatrudnienie.
Dlatego osoby, które posiadają podstawy do przeliczenia świadczenia, nie powinny bez potrzeby odkładać sprawdzenia swojej sytuacji.
Ważna informacja dotyczy także bezpieczeństwa obecnie wypłacanej kwoty.
ZUS wyjaśnia, że jeżeli standardowe ponowne przeliczenie prowadziłoby do ustalenia niższego świadczenia, nadal będzie wypłacana dotychczasowa wysokość.
Jak umówić się do doradcy emerytalnego?
Osoby zainteresowane konsultacją mogą zgłosić się do placówki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i skorzystać z pomocy doradcy emerytalnego.
Dostępna jest również możliwość konsultacji na odległość, w tym poprzez e-wizytę.
Przed rozmową warto przygotować informacje dotyczące dotychczasowego zatrudnienia, planowanej daty zakończenia pracy oraz ewentualnych braków w dokumentacji.
Dobrym pomysłem jest też spisanie pytań dotyczących przewidywanej wysokości emerytury przy różnych terminach jej rozpoczęcia.
ZUS udostępnia ponadto kalkulator emerytalny, który pozwala samodzielnie wykonywać prognozy.
Trzeba jednak pamiętać, że symulacja nie jest decyzją przyznającą świadczenie i nie stanowi gwarancji określonej kwoty w przyszłości.
Lepiej sprawdzić przed złożeniem wniosku. Decyzja może mieć długofalowe skutki
Osiągnięcie wieku emerytalnego daje możliwość wystąpienia o świadczenie, ale nie oznacza obowiązku natychmiastowego zakończenia pracy.
W Polsce powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Osoby, które planują dalszą aktywność zawodową, mogą porównać różne warianty i sprawdzić, jak wpłyną one na przyszłe dochody.
Z kolei obecni emeryci powinni zwrócić uwagę na możliwość ponownego obliczenia wypłat, szczególnie jeśli pracowali po przyznaniu świadczenia albo dysponują nowymi dokumentami dotyczącymi wcześniejszego zatrudnienia.
Najważniejsze: jedna bezpłatna konsultacja w ZUS może pomóc ustalić korzystniejszy termin przejścia na emeryturę. Nie jest to jednak automatyczna podwyżka. Osoby już pobierające świadczenie mogą w określonych przypadkach wystąpić o jego ponowne przeliczenie, składając odpowiedni wniosek i dokumenty.

Dziennikarka ekonomiczna i specjalistka od tekstów prawnych, była wykładowczyni akademicka Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka newsów gospodarczych i tekstów o prawie. Posiada dyplom z zakresu tłumaczeń prawnych i ekonomicznych. Warsztat naukowy wykorzystuje w codziennej pracy redakcyjnej, tworząc precyzyjne artykuły oparte na twardych danych. Jako jedna z nielicznych dziennikarek w branży, swoje teksty opiera na bezpośredniej pracy z zagranicznymi raportami finansowymi i aktami prawnymi, bez pośredników.