ZUS może wypłacić seniorom więcej już we wrześniu. Jeden formularz może podnieść 14stke na rękę

Część emerytów może otrzymać we wrześniu wyższą czternastą emeryturę netto. Nie chodzi jednak o podwyższenie samego świadczenia. Seniorzy, których roczne dochody nie przekroczą 30 tys. zł, mogą złożyć w ZUS formularz EPD-21. Dzięki niemu Zakład może nie pobierać zaliczek na podatek dochodowy. W praktyce na konto może trafić nawet ponad 200 zł więcej. Trzeba jednak uważać – przy dodatkowych dochodach takie rozwiązanie może skończyć się koniecznością dopłaty podatku.

Wrzesień przyniesie milionom seniorów dodatkową wypłatę. W 2026 roku pełna czternasta emerytura wynosi 1978,49 zł brutto.

Kwota brutto nie jest jednak tym samym, co pieniądze, które emeryt zobaczy na swoim rachunku. Od świadczenia potrącana jest składka zdrowotna, a w określonych przypadkach również zaliczka na PIT.

I właśnie w przypadku podatku niektórzy seniorzy mogą skorzystać z rozwiązania, które pozwoli im zatrzymać więcej pieniędzy od razu.

Jeden formularz może zmienić wysokość przelewu

Chodzi o formularz EPD-21, czyli wniosek o niepobieranie zaliczek na podatek dochodowy od świadczeń wypłacanych przez ZUS.

Rozwiązanie może być korzystne przede wszystkim dla osób, których łączny roczny dochód podlegający opodatkowaniu nie przekroczy 30 tys. zł, czyli obecnej kwoty wolnej od podatku.

Jeżeli senior spełnia warunki i złoży odpowiedni wniosek, ZUS nie będzie pobierał zaliczki na PIT od wypłacanych świadczeń w zakresie wynikającym z tego oświadczenia.

Może mieć to znaczenie również przy trzynastej i czternastej emeryturze.

Nawet ponad 200 zł różnicy

W przypadku pełnej czternastki wynoszącej 1978,49 zł brutto różnica może być wyraźnie widoczna.

Przykładowo senior otrzymujący 2200 zł brutto miesięcznej emerytury może – według przedstawionych wyliczeń – dostać około 1599,43 zł netto czternastki, jeżeli zostanie pobrana zaliczka podatkowa.

Po zastosowaniu EPD-21 wypłata pełnej czternastki netto może wynieść około 1800,43 zł.

Różnica to około 201 zł.

Przy emeryturze 2300 zł brutto różnica może wynieść około 213 zł, a przy 2400 zł – około 225 zł.

Nie jest to jednak dodatkowe świadczenie ani premia od ZUS. Senior po prostu nie oddaje części pieniędzy w formie zaliczki na podatek, którą – przy dochodach mieszczących się w kwocie wolnej – mógłby później odzyskać w rozliczeniu rocznym.

Bez wniosku pieniądze mogą wrócić dopiero w kolejnym roku

To właśnie tutaj znajduje się zasadnicza różnica.

Jeżeli ZUS pobierze zaliczkę na PIT, a po zakończeniu roku okaże się, że roczny dochód seniora nie przekroczył kwoty wolnej, pobrany podatek może zostać wykazany jako nadpłata.

Emeryt odzyska wówczas pieniądze po rozliczeniu podatkowym.

EPD-21 może więc sprawić, że część seniorów nie będzie musiała czekać na późniejszy zwrot, ponieważ odpowiednia kwota nie zostanie wcześniej potrącona.

Nie każdy powinien składać EPD-21

To najważniejsze zastrzeżenie.

Przed złożeniem formularza trzeba policzyć nie tylko emeryturę otrzymywaną z ZUS, ale również inne opodatkowane dochody.

Problem może pojawić się u osób, które oprócz emerytury pracują, otrzymują inne świadczenie, mają drugą emeryturę lub rentę albo osiągają inne dochody opodatkowane według skali.

Jeżeli łączny roczny dochód przekroczy 30 tys. zł, podatek może być należny.

W takiej sytuacji brak pobieranych w ciągu roku zaliczek może oznaczać, że podczas rocznego rozliczenia pojawi się kwota do dopłaty.

Dlatego EPD-21 nie powinien być traktowany jako sposób na automatyczne zwiększenie świadczenia dla każdego emeryta.

Dlaczego nawet emerytura poniżej 2500 zł może oznaczać potrącenie?

Na pierwszy rzut oka może wydawać się to zaskakujące.

Osoba otrzymująca np. 2200 czy 2300 zł brutto miesięcznie pozostaje przecież poniżej poziomu 2500 zł miesięcznie odpowiadającego w skali roku kwocie wolnej 30 tys. zł.

W miesiącu wypłaty dodatkowego świadczenia sytuacja wygląda jednak inaczej. Do podstawowej emerytury dochodzi czternastka. Łączna wypłata w danym miesiącu jest więc znacznie wyższa.

W konsekwencji ZUS może pobrać zaliczkę na PIT, która następnie – jeśli roczne dochody ostatecznie zmieszczą się w kwocie wolnej – będzie podlegała rozliczeniu.

Tak mogą wyglądać różnice

Według przedstawionych wyliczeń przy pełnej czternastce sytuacja może wyglądać następująco:

Są to przykładowe wyliczenia. Ostateczna sytuacja podatkowa zależy od dochodów konkretnego świadczeniobiorcy.

Wniosku nie trzeba składać każdego roku

Ważna informacja dotyczy osób, które już wcześniej złożyły EPD-21.

Takiego oświadczenia nie trzeba automatycznie ponawiać przed każdą trzynastką czy czternastką. Raz złożony formularz pozostaje skuteczny również w kolejnych latach, dopóki świadczeniobiorca go nie wycofa lub nie zmieni swoich dyspozycji podatkowych.

Jeżeli jednak sytuacja finansowa seniora się zmieni – np. podejmie pracę albo pojawi się dodatkowe źródło dochodu – warto ponownie przeanalizować, czy pozostawienie EPD-21 nadal jest korzystne.

Czternastka zostanie wypłacona automatycznie

Samej czternastej emerytury nie trzeba zamawiać.

ZUS przyznaje ją z urzędu osobom spełniającym ustawowe warunki. W 2026 roku pełna kwota wynosi 1978,49 zł brutto, przy czym pełne świadczenie przysługuje przy podstawowej emeryturze lub rencie nieprzekraczającej 2900 zł brutto.

Powyżej tej granicy działa mechanizm „złotówka za złotówkę”, dlatego czternastka jest stopniowo pomniejszana.

EPD-21 nie zmienia tych zasad. Nie zwiększa czternastki brutto – może jedynie wpłynąć na wysokość kwoty netto wypłaconej przez ZUS.

Przed wrześniową wypłatą warto to policzyć

Dla seniora, który utrzymuje się wyłącznie z niewysokiej emerytury i wie, że jego wszystkie opodatkowane dochody w całym roku pozostaną poniżej 30 tys. zł, EPD-21 może oznaczać bardzo konkretną korzyść: więcej pieniędzy na koncie teraz, zamiast oczekiwania na ich odzyskanie przy rozliczeniu podatku.

W przypadku osób posiadających dodatkowe źródła dochodów sytuacja jest jednak zupełnie inna.

Dlatego przed złożeniem formularza warto policzyć przewidywany łączny dochód za cały 2026 rok. Kilkaset złotych więcej przy wrześniowej wypłacie może być korzystne, ale tylko wtedy, gdy później nie okaże się, że fiskusowi trzeba te pieniądze oddać.