ZUS może zmienić sposób wypłacania najniższych emerytur. Co z comiesięcznymi przelewami?

Nadchodzą możliwe zmiany w wypłatach emerytur z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Część seniorów może w przyszłości przestać otrzymywać pieniądze co miesiąc. Zamiast dwunastu przelewów w roku rozważana jest jedna zbiorcza wypłata. Propozycja dotyczy tak zwanych emerytur groszowych, które w skrajnych przypadkach wynoszą zaledwie kilka groszy miesięcznie. ZUS wskazuje na rosnącą skalę problemu i koszty obsługi takich świadczeń.

ZUS chce zmienić zasady wypłat. Zamiast dwunastu przelewów może być jeden

W polskim systemie emerytalnym pojawił się problem, który z roku na rok dotyczy coraz większej liczby osób. Chodzi o świadczenia przyznawane seniorom, którzy osiągnęli wiek emerytalny, ale zgromadzili bardzo niewielki kapitał emerytalny.

W efekcie niektóre osoby otrzymują z ZUS zaledwie kilka złotych, kilkadziesiąt groszy, a nawet dwa grosze miesięcznie.

Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu we wrześniu 2026 roku prezes ZUS Liwiusz Laska wskazał, że system wypłacania najniższych świadczeń wymaga uporządkowania.

Jednym z rozważanych rozwiązań jest kumulowanie niewielkich emerytur i przekazywanie ich seniorom raz w roku, zamiast co miesiąc.

Oznaczałoby to istotną zmianę organizacyjną. Osoba otrzymująca przykładowo 5 zł miesięcznie mogłaby dostawać jednorazowo 60 zł za dwanaście miesięcy, zamiast dwunastu oddzielnych wypłat.

Na razie jest to jednak propozycja, a nie obowiązujące prawo. Nie ustalono również daty wprowadzenia nowych zasad.

Nawet 473 tysiące osób otrzymuje emerytury poniżej minimum

Skala zjawiska jest znacznie większa, niż mogłoby się wydawać.

Według danych przedstawionych przez prezesa ZUS we wrześniu 2026 roku około 473 tysięcy osób pobiera świadczenia emerytalne niższe od ustawowej emerytury minimalnej.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie te osoby otrzymują kilka groszy. W tej grupie znajdują się również seniorzy pobierający kilkaset lub ponad tysiąc złotych miesięcznie.

Dane pokazują jednak, jak szybko rośnie liczba świadczeń poniżej ustawowego minimum.

Jeszcze w 2011 roku takich emerytur w nowym systemie było około 23,9 tysiąca. W grudniu 2025 roku liczba ta wzrosła do 459,3 tysiąca.

W ciągu kilkunastu lat nastąpił więc niemal dwudziestokrotny wzrost.

Dwa grosze emerytury miesięcznie. ZUS ujawnił skrajne przypadki

W oficjalnym komunikacie z 14 września 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił dane dotyczące najwyższych i najniższych emerytur w Polsce.

Okazuje się, że w województwach dolnośląskim i lubelskim są osoby otrzymujące zaledwie dwa grosze miesięcznie.

W skali roku daje to 24 grosze.

Tak niskie świadczenia wynikają z bardzo krótkiego okresu podlegania ubezpieczeniu i niewielkiej sumy zgromadzonych składek.

W obecnym systemie nawet bardzo krótki okres odprowadzania składek może prowadzić do ustalenia prawa do emerytury po osiągnięciu wymaganego wieku.

Nie oznacza to jednak automatycznej gwarancji otrzymywania emerytury minimalnej.

Dlaczego niektórzy seniorzy nie dostają najniższej emerytury?

Od 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie.

Aby ZUS podwyższył wyliczone świadczenie do tej kwoty, trzeba spełnić określone warunki dotyczące stażu ubezpieczeniowego.

W przypadku kobiet wymagany staż wynosi co najmniej 20 lat, natomiast w przypadku mężczyzn 25 lat.

Osoby, które nie spełniają tych warunków, mogą otrzymywać emeryturę niższą od ustawowego minimum.

Wysokość świadczenia zależy przede wszystkim od zgromadzonych i zwaloryzowanych składek, kapitału początkowego, środków na subkoncie oraz średniego dalszego trwania życia przyjmowanego do obliczeń.

To właśnie dlatego dwie osoby przechodzące na emeryturę w tym samym wieku mogą otrzymywać zupełnie inne kwoty.

Dlaczego ZUS chce zrezygnować z comiesięcznych wypłat?

Powodem proponowanych zmian są koszty administracyjne.

Przy świadczeniach wynoszących kilka groszy samo przekazanie pieniędzy może kosztować więcej niż wypłacana kwota.

Problem dotyczy zwłaszcza obsługi bardzo niskich świadczeń, które wymagają regularnego przetwarzania i realizowania wypłat.

Wcześniej przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważali rozwiązanie polegające na wypłacaniu najniższych emerytur raz na kwartał.

We wrześniu 2026 roku prezes ZUS wskazał natomiast możliwość wypłaty zbiorczej, na przykład raz w roku.

Obie propozycje mają wspólny cel: ograniczenie kosztów obsługi najniższych świadczeń bez automatycznego pozbawiania uprawnionych osób należnych pieniędzy.

Czy seniorzy stracą pieniądze? Jest ważne wyjaśnienie

Rozważana zmiana dotyczy częstotliwości wypłat, a nie samego prawa do emerytury.

Gdyby wprowadzono mechanizm rocznej wypłaty, świadczenia byłyby kumulowane i przekazywane w jednej kwocie.

Przykładowo:

• Emerytura 2 zł miesięcznie oznaczałaby 24 zł za rok.
• Emerytura 10 zł miesięcznie oznaczałaby 120 zł za rok.
• Emerytura 20 zł miesięcznie oznaczałaby 240 zł za rok.
• Emerytura 50 zł miesięcznie oznaczałaby 600 zł za rok.

Są to jedynie przykłady matematyczne, a nie oficjalne progi proponowanej reformy.

Nie wiadomo jeszcze, od jakiej wysokości świadczenia mogłyby obowiązywać rzadsze wypłaty. Nie określono także ostatecznych zasad rozliczania takich emerytur.

Czy zmiany wejdą w życie w 2027 roku?

Na 22 października 2026 roku nie ma potwierdzonej daty wejścia w życie przepisów przewidujących coroczne wypłacanie emerytur groszowych.

Nie ma również podstaw, aby twierdzić, że od stycznia 2027 roku ZUS automatycznie wstrzyma comiesięczne przelewy najniższych świadczeń.

Do wprowadzenia takiego rozwiązania konieczne byłyby odpowiednie zmiany przepisów.

Na obecnym etapie seniorzy otrzymujący bardzo niskie emerytury nie muszą podejmować żadnych działań związanych z zapowiadaną reformą.

Warto jednak śledzić kolejne komunikaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Problem emerytur groszowych narasta, a przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za system emerytalny coraz wyraźniej wskazują na potrzebę jego rozwiązania.