Masz gotówkę w domu? Nowe limity i kontrole w 2026 roku. Skarbówka prześwietli Twoje zakupy

Wielu Polaków wciąż trzyma oszczędności w „skarpecie”, wierząc, że gotówka daje im anonimowość i bezpieczeństwo. W 2026 roku ta iluzja ostatecznie pryska. Przepisy dotyczące limitów płatności gotówkowych oraz uprawnienia Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) sprawiają, że wydawanie własnych pieniędzy staje się coraz trudniejsze, a każdy większy zakup może ściągnąć na nas kontrolę.

Płacisz gotówką? Sprzedawca ma obowiązek Ci odmówić

Dla przedsiębiorców sprawa jest jasna – limit transakcji gotówkowych między firmami to 8 000 zł (lub 15 000 zł w zależności od interpretacji przepisów w danym roku podatkowym i statusu). Jednak konsumenci często nie wiedzą, że ich też dotyczą ograniczenia, choć pośrednio.

Jeśli chcesz kupić coś drogiego (np. samochód w salonie, sprzęt RTV, meble) jako osoba prywatna od firmy, a kwota przekracza ustawowe limity dla przedsiębiorcy, sprzedawca ma prawo, a nawet obowiązek, zażądać płatności przelewem. Przyjęcie gotówki naraża go na gigantyczne sankcje skarbowe. W efekcie Twoja gotówka w sklepie staje się bezużyteczna.

Skarbówka widzi więcej niż myślisz

Największym zagrożeniem w 2026 roku nie są same limity, ale systemy analityczne fiskusa. Urząd Skarbowy nie musi zaglądać Ci do portfela, żeby wiedzieć, że masz nieujawnione dochody.

Działa to na zasadzie „nieudokumentowanych źródeł przychodu”. Jeśli oficjalnie zarabiasz najniższą krajową, a kupujesz auto za 150 000 zł (nawet na raty lub częściowo gotówką) albo mieszkanie, system STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) wyłapuje taką anomalię.

Co grozi za wydawanie „szarej” gotówki?

Jeśli podczas kontroli nie udowodnisz, skąd miałeś pieniądze na zakup (np. darowizna zgłoszona do US, spadek, kredyt, oszczędności z opodatkowanej pensji), urząd nałoży na Ciebie sankcyjny podatek. Wynosi on aż 75% od kwoty nieujawnionego dochodu.

Limity i progi, na które musisz uważać:

Rodzaj transakcji	Limit / Próg kontroli	Konsekwencje
Płatność między firmami	15 000 zł	Brak możliwości zaliczenia w koszty
Wpłata do banku (powyżej limitu)	15 000 euro	Bank musi zgłosić transakcję do GIIF
Podejrzana transakcja	Każda kwota	Blokada konta na 72h lub dłużej
Nieujawnione dochody	Brak limitu	75% karnego podatku

Bank doniesie na Ciebie automatycznie

Warto pamiętać o ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Każda wpłata gotówkowa do banku przekraczająca równowartość 15 000 euro jest automatycznie rejestrowana i zgłaszana do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej.

Co więcej, bankowe algorytmy wyłapują tzw. „smerfing”, czyli dzielenie dużej kwoty na wiele małych wpłat (np. wpłacanie po 1000 zł dziennie przez miesiąc), by uniknąć rejestracji. Takie zachowanie jest traktowane jako próba oszustwa i niemal gwarantuje kontrolę oraz blokadę rachunku.

Co zrobić z gotówką w domu? Q&A – płatności gotówką w 2026 roku

Trzymanie dużych sum w domu w 2026 roku staje się ryzykowne nie tylko ze względu na złodziei. Inflacja zjada ich wartość, a próba ich nagłego wydania (np. przy zakupie nieruchomości) ściągnie na Ciebie pytania urzędników.

Czy w 2026 roku gotówka jest legalna?
Tak. Nadal możesz trzymać i wydawać gotówkę. Problem polega na tym, że przy większych kwotach coraz częściej pojawiają się ograniczenia i pytania.

Czy sprzedawca może odmówić przyjęcia gotówki?
Tak. Jeśli kupujesz coś drogiego od firmy, np. auto, meble czy RTV, sprzedawca może zażądać przelewu. Duże płatności gotówkowe oznaczają dla niego ryzyko przy rozliczeniach i kontroli.

Dlaczego skarbówka może się zainteresować moim zakupem?
Bo urząd porównuje wydatki z oficjalnymi dochodami. Jeśli coś się nie zgadza, może sprawdzić, skąd miałeś pieniądze. Gotówka w domu nie chroni przed takimi pytaniami.

Co mi grozi, jeśli nie udowodnię pochodzenia pieniędzy?
Możesz mieć poważne konsekwencje finansowe. W skrajnym przypadku urząd może uznać, że to nieujawniony dochód i naliczyć podatek sankcyjny. to aż 75 proc. od kwoty, której pochodzenia nie potrafisz udowodnić. Nie wystarczy samo „zbierałem do słoika”, potrzeba na to dowodów.

Czy bank zgłasza duże wpłaty gotówki?
Tak. Wpłaty przekraczające równowartość 15 000 euro podlegają rejestracji i mogą trafić do analizy. Banki zwracają też uwagę na rozbijanie wpłat na mniejsze kwoty.