Co się stanie z twoim kotem lub psem, jeśli ewakuacja zastanie Cię poza domem, a on zostanie zamknięty w mieszkaniu?

Jesteś w pracy, gdy dowiadujesz się o ewakuacji swojego budynku. W mieszkaniu został pies albo kot, drzwi są zamknięte, a na teren akcji nie można już wejść. W takiej sytuacji trzeba przekazać służbom dokładną informację o zwierzęciu oraz możliwości dostania się do lokalu. Strażacy mają uprawnienia pozwalające na podjęcie niezbędnych działań ratowniczych, także wymagających uszkodzenia elementów budynku. Nie oznacza to jednak, że samo ogłoszenie ewakuacji uruchamia automatyczne otwieranie wszystkich mieszkań i zabieranie pozostawionych w nich zwierząt.

Rządowy „Poradnik bezpieczeństwa” przypomina, że zwierzęta trzeba uwzględnić w przygotowaniach na sytuację kryzysową. Problem zaczyna się wtedy, gdy właściciela nie ma na miejscu i nie może sam zabrać swojego podopiecznego. Transporter stojący przy drzwiach nie rozwiązuje sprawy, jeżeli nikt nie ma kluczy, a ratownicy nie wiedzą, że w lokalu przebywa zwierzę. Dlatego plan powinien obejmować również nieobecność domowników: osobę mogącą pomóc, sposób przekazania informacji służbom i miejsce, do którego można przewieźć psa lub kota.

Powiedz służbom, że mieszkanie jest puste, ale zostało w nim zwierzę

Informacja, że wszyscy mieszkańcy są bezpieczni, nie wyjaśnia jeszcze sytuacji zwierząt. Przy zgłoszeniu trzeba wyraźnie zaznaczyć, że w konkretnym lokalu pozostał pies, kot albo kilka zwierząt, których nikt dotąd nie zabrał. Warto podać również, kiedy ostatni raz ktoś był w mieszkaniu i czy wiadomo, w którym pomieszczeniu znajduje się podopieczny. Jeżeli kot zwykle chowa się pod łóżkiem, można przekazać tę wskazówkę, zaznaczając, że jest to jego typowa kryjówka, a nie potwierdzone aktualne położenie. Ratownicy powinni otrzymać możliwie precyzyjne informacje, z wyraźnym oddzieleniem faktów od przypuszczeń.

Przy bezpośrednim zagrożeniu wymagającym pilnej interwencji należy zadzwonić pod numer 112. Jeżeli ewakuacja jest już prowadzona, informację można przekazać również funkcjonariuszom na miejscu lub przez kanał kontaktu wskazany przez organizatorów działań. Numer alarmowy nie służy do ogólnych pytań o przyszłe plany ewakuacyjne. Podczas rozmowy trzeba opisać sytuację, odpowiedzieć na pytania operatora i pozostać dostępnym pod podanym numerem telefonu. Wiedza o tym, kto ma klucze i gdzie można je odebrać, może być równie przydatna jak sam adres.

Sam numer budynku nie wystarczy. Przygotuj informacje o lokalu

W dużym bloku określenie „kot został w mieszkaniu przy tej ulicy” może oznaczać wiele możliwych miejsc. Pomocne będą numer lokalu, piętro, oznaczenie klatki i opis wejścia, szczególnie jeśli budynek ma kilka części. Warto też powiedzieć, czy zwierzę porusza się swobodnie, czy zostało w zamkniętym pokoju. Poniższa tabela to praktyczne przygotowanie do rozmowy, a nie urzędowy formularz zgłoszenia. Operator lub ratownicy mogą potrzebować dodatkowych danych zależnie od rodzaju zagrożenia.

Informacja	Co przekazać
Dokładne miejsce	Miejscowość, ulica, numer budynku i mieszkania, piętro oraz klatka.
Zwierzęta w środku	Liczba i gatunek zwierząt, a także istotne informacje o ich zachowaniu.
Położenie w mieszkaniu	Zamknięte pomieszczenie lub typowa kryjówka, z zaznaczeniem, czego nie udało się potwierdzić.
Możliwość wejścia	Czy drzwi są zamknięte i kto ma klucze oraz może przekazać je służbom.
Kontakt z opiekunem	Numer telefonu właściciela i osoby, która może odebrać zwierzę.

Przykładowe zgłoszenie może brzmieć: „W ewakuowanym budynku, w mieszkaniu numer 24 na trzecim piętrze w klatce B, został jeden kot. Nie ma tam ludzi, jestem poza domem. Drzwi są zamknięte, zapasowe klucze ma moja siostra, która może przekazać je służbom. Kot zwykle chowa się pod łóżkiem w sypialni, ale nie wiem, gdzie jest teraz”. To przykładowa wypowiedź, którą trzeba dostosować do rzeczywistej sytuacji. Jeśli nie wiadomo, czy w lokalu przebywa jeszcze człowiek, tę niepewność również należy zgłosić.

Czy strażacy mogą otworzyć drzwi bez obecności właściciela?

Zamknięte mieszkanie nie jest przeszkodą, która sama w sobie wyklucza akcję ratowniczą. Artykuł 21 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej pozwala kierującemu akcją zarządzić konieczne prace wyburzeniowe i rozbiórkowe w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności. Rozporządzenie określające sposób korzystania z tych uprawnień wymienia zagrożenie ludzi, zwierząt lub mienia. W praktyce daje to podstawę do uzyskania dostępu także wtedy, gdy konieczne jest uszkodzenie drzwi lub innego elementu budynku. Takie działanie musi jednak wynikać z potrzeb konkretnej akcji.

O sposobie i kolejności działania decyduje kierujący akcją, uwzględniając rozpoznane zagrożenie oraz bezpieczeństwo ludzi i ratowników. Nieobecność właściciela nie oznacza więc, że strażacy zawsze muszą czekać na jego powrót z kluczami. Jednocześnie zgłoszenie pozostawionego zwierzęcia nie jest gwarancją natychmiastowego wejścia do mieszkania. Możliwości działania będą inne przy bezpiecznym dostępie do lokalu, a inne przy silnym zadymieniu lub zagrożeniu zawaleniem. Poradnik nie określa terminu, w którym każde zgłoszone zwierzę zostanie zabrane.

Sąsiad z kluczami może pomóc, jeśli dostęp jest bezpieczny

Praktycznym zabezpieczeniem na czas nieobecności jest wcześniejsze uzgodnienie pomocy z zaufaną osobą. Powinna mieć zgodę na wejście, wiedzieć, gdzie znajduje się transporter lub smycz, i znać sposób bezpiecznego zabrania zwierzęcia. Samo przekazanie kluczy nie wystarczy, jeśli ta osoba nie wie, jak zareagować albo jak skontaktować się z właścicielem. Warto też mieć drugi kontakt, ponieważ sąsiad z tego samego budynku może zostać objęty ewakuacją. Takie ustalenia są praktycznym rozwinięciem planu na sytuację kryzysową.

Pomoc osoby bliskiej jest możliwa tylko wtedy, gdy warunki pozwalają na bezpieczne działanie i nie koliduje ono z poleceniami służb. Klucze nie uprawniają do przechodzenia przez odgrodzoną strefę ani wchodzenia na zadymioną klatkę schodową. Jeżeli dostęp został zamknięty, trzeba przekazać informację ratownikom i ustalić możliwość dostarczenia kluczy. Nie należy prosić sąsiada, żeby za wszelką cenę dostał się do mieszkania. Właściciel wracający na miejsce również powinien stosować się do ograniczeń wprowadzonych podczas akcji.

Co dokładnie zaleca rządowy poradnik?

W części poświęconej ewakuacji poradnik przypomina o zwierzętach i zaleca ich zabezpieczenie oraz zapewnienie jedzenia i wody, gdy zabranie ich nie jest możliwe. W rozdziale o opiece nad zwierzętami wskazuje przygotowanie dokumentacji zdrowotnej, potrzebnych leków i wyposażenia do transportu. Zaleca też oznaczenie zwierzęcia i umieszczenie danych kontaktowych właściciela przy obroży lub szelkach. Wyraźna wskazówka dotycząca poinformowania ratowników o pozostawionych zwierzętach znajduje się w części o zwierzętach gospodarskich. Dokument nie opisuje osobnej procedury ratowania kota lub psa z zamkniętego mieszkania pod nieobecność opiekuna.

Zalecenia dotyczącego karmy i wody nie można traktować jako zapewnienia, że pozostawienie zwierzęcia w zagrożonym lokalu będzie bezpieczne. Miski nie zabezpieczają przed ogniem, dymem ani zalaniem. Jeśli właściciel jest poza domem, powinien powiedzieć służbom, że nie ma możliwości przygotowania zwierzęcia do pozostania w mieszkaniu. Nie należy wracać do niebezpiecznej strefy tylko po to, żeby uzupełnić wodę. Dalsze działanie trzeba uzgodnić z osobami prowadzącymi akcję.

Ustal również, kto odbierze zwierzę po ewakuacji

Plan powinien obejmować opiekę po wydostaniu psa lub kota z budynku. Warto wcześniej uzgodnić, kto może odebrać zwierzę, zapewnić transport i przyjąć je na czas nieobecności właściciela. Jeżeli podczas akcji podopieczny zostanie przekazany innej osobie lub instytucji, trzeba ustalić komu i jak nawiązać kontakt. Rządowy poradnik nie przewiduje jednego miejsca, do którego automatycznie trafia każde zwierzę zabrane podczas ewakuacji. Dlatego przygotowany kontakt do osoby mogącej przejąć opiekę ułatwia rozwiązanie także tej części problemu.

Przygotowania warto zacząć od krótkiej rozmowy z bliską osobą: czy zgodzi się pomóc, jak otrzyma klucze i dokąd zabierze zwierzę, jeżeli powrót do mieszkania będzie niemożliwy. Następnie można przygotować opis podopiecznego, kontakt do weterynarza oraz informacje o lekach i miejscu przechowywania transportera. Gdy zagrożenie już wystąpi, najważniejsze jest przekazanie służbom dokładnego adresu i informacji o zwierzęciu oraz pozostanie dostępnym pod telefonem. Jeśli ktoś wcześniej bezpiecznie zabierze psa lub kota, tę zmianę również trzeba przekazać osobom przyjmującym zgłoszenie lub prowadzącym działania.