Dziś wjeżdżają legalnie, od 2028 roku stracą zwolnienie. W Warszawie ważna zmiana dla kierowców

31 grudnia 2027 roku skończy się czasowe zwolnienie z wymagań warszawskiej Strefy Czystego Transportu dla uprawnionych mieszkańców stolicy. Od 1 stycznia 2028 roku ich samochody będą musiały spełniać wymagania kolejnego etapu albo korzystać z innego wyjątku. Zmiana jest istotna również dla kierowców dojeżdżających z Mazowsza, ponieważ w tym samym terminie zaostrzą się ogólne kryteria wjazdu. Nie oznacza to zakazu poruszania się po całym województwie. Chodzi o określony obszar Warszawy i harmonogram zapisany w istniejącej uchwale.

Koniec zwolnienia mieszkańców i surowsze wymagania w jednym terminie

Warszawska Strefa Czystego Transportu działa od 1 lipca 2024 roku, a jej wymagania są wprowadzane etapami. Obecnie obowiązuje etap rozpoczęty 1 stycznia 2026 roku. Uprawnieni mieszkańcy Warszawy mogą jednak korzystać z czasowego wyłączenia, dzięki któremu wjeżdżają również samochodami niespełniającymi ogólnych kryteriów. Ten okres kończy się wraz z 2027 rokiem. Jednocześnie od początku 2028 roku zacznie obowiązywać trzeci etap SCT. Właściciel starszego auta powinien więc sprawdzić nie tylko datę wygaśnięcia swojego uprawnienia, lecz także wymagania, które będą wtedy dotyczyć pojazdu.

Utrata zwolnienia nie musi oznaczać utraty prawa wjazdu. Jeżeli samochód sam spełni kryteria przewidziane na lata 2028–2029, będzie mógł nadal poruszać się po strefie bez korzystania z wyjątku dla mieszkańca. Problem pojawi się wtedy, gdy auto tych kryteriów nie spełni i nie będzie objęte innym wyłączeniem. Właśnie dlatego informacja „mam zgodę na SCT” nie wystarcza przy planowaniu użytkowania samochodu na kolejne lata. Trzeba ustalić, z jakiej podstawy wynika uprawnienie i czy obowiązuje ono tylko do określonej daty.

Sam meldunek albo warszawskie tablice nie wystarczają

Czasowe zwolnienie mieszkańców ma konkretne warunki. ZDM wskazuje zameldowanie na pobyt stały lub czasowy w Warszawie oraz rozliczanie podatku dochodowego w stolicy. Obowiązuje również warunek dotyczący pojazdu: co do zasady jego ostatnia rejestracja musi przypadać przed 1 stycznia 2024 roku. Samo posiadanie mieszkania lub umowy najmu nie zastępuje meldunku. Z kolei sam numer rejestracyjny nie przesądza o uprawnieniu: pojazd może mieć tablice z innego powiatu. Decydują warunki wyłączenia i ich udokumentowanie, a nie litery widoczne na samochodzie.

Uchwała przewiduje szczegółowe zasady między innymi dla zmiany tablic bez przeniesienia własności oraz przewłaszczenia po zakończeniu wcześniejszej umowy kredytu lub leasingu. ZDM wymienia umowy wśród dokumentów służących do weryfikacji uprawnienia. Nie należy więc oceniać takiej sytuacji wyłącznie na podstawie daty wydania obecnego dowodu rejestracyjnego. Z drugiej strony zakup starego samochodu po dacie granicznej nie daje automatycznie prawa do skorzystania z ulgi tylko dlatego, że kupujący mieszka w Warszawie. Dokumenty konkretnego pojazdu trzeba sprawdzić według właściwej podstawy zwolnienia.

Jakie auta wjadą od 2028 roku? Ważne jest słowo „lub”

Dla typowych samochodów osobowych warunki od 2028 roku będą wyraźnie surowsze niż obecnie. Benzyna, również z instalacją LPG, będzie musiała spełniać co najmniej normę Euro 4 lub pochodzić z 2005 roku albo późniejszego. Dla diesla będzie to co najmniej Euro 6 lub rok produkcji 2014 albo późniejszy. Norma emisji i rocznik są alternatywnymi warunkami, a nie dwoma wymaganiami, które zawsze trzeba spełnić jednocześnie. To istotne zwłaszcza przy starszym samochodzie, którego potwierdzona norma Euro jest wyższa, niż można byłoby przypuszczać na podstawie samego wieku.

Samochód o DMC do 3,5 t	Wymagania w latach 2026–2027	Wymagania w latach 2028–2029
Benzynowy, także z LPG	Co najmniej Euro 3 lub produkcja od 2000 r.	Co najmniej Euro 4 lub produkcja od 2005 r.
Z silnikiem Diesla	Co najmniej Euro 5 lub produkcja od 2009 r.	Co najmniej Euro 6 lub produkcja od 2014 r.

Diesel z 2012 roku i benzyna z 2003 roku. Konkretne przykłady

Weźmy osobowego diesla wyprodukowanego w 2012 roku, z potwierdzoną normą Euro 5. Dziś może wjeżdżać na zasadach ogólnych, ale od 2028 roku nie spełni ani nowego progu rocznika, ani wymaganej normy emisji. Podobnie będzie z benzynowym autem z 2003 roku mającym Euro 3. Inaczej wygląda sytuacja benzynowego samochodu z tego samego rocznika, ale z potwierdzoną normą Euro 4: mimo wieku spełni wymaganie emisyjne. Sama nazwa modelu nie rozstrzyga sprawy, ponieważ różne wersje silnika i roczniki mogą mieć odmienne parametry.

Przykładowe auto osobowe	Wjazd w latach 2026–2027	Wjazd w latach 2028–2029
Benzyna, 1999 r., Euro 2	Możliwy np. dzięki ważnemu zwolnieniu mieszkańca	Wymaga innego wyjątku
Benzyna, 2003 r., Euro 3	Tak, na zasadach ogólnych	Wymaga innego wyjątku
Benzyna, 2003 r., Euro 4	Tak, na zasadach ogólnych	Tak, dzięki normie Euro 4
Diesel, 2012 r., Euro 5	Tak, na zasadach ogólnych	Wymaga innego wyjątku
Diesel, 2013 r., Euro 6	Tak, na zasadach ogólnych	Tak, dzięki normie Euro 6
Diesel, 2014 r., Euro 5	Tak, na zasadach ogólnych	Tak, dzięki rocznikowi

To przykłady zastosowania uchwały, a nie ocena wszystkich samochodów danego rocznika. Przy ostatnim z nich widać znaczenie alternatywy: osobowy diesel z 2014 roku może spełnić warunek wieku, nawet jeżeli ma Euro 5. W starszym aucie odpowiednia norma może z kolei pozwolić na wjazd mimo niespełnienia progu rocznika. Przed zakupem warto zatem sprawdzić dane konkretnego egzemplarza. Rocznik produkcji i data pierwszej rejestracji także nie są tym samym. Zapewnienie sprzedającego, że „tym modelem wszyscy wjeżdżają”, nie zastępuje weryfikacji dokumentów.

Co zmieni się dla mieszkańców Piaseczna, Pruszkowa czy Legionowa?

Dla kierowców z pozostałej części Mazowsza istotny będzie przede wszystkim nowy próg emisji lub rocznika. Samo mieszkanie w województwie, praca w Warszawie czy regularne dojazdy nie dają czasowego wyłączenia przewidzianego dla uprawnionych mieszkańców stolicy. Osoba dojeżdżająca z Piaseczna dieslem z 2012 roku i Euro 5 może więc korzystać dziś z wjazdu na zasadach ogólnych, a w 2028 roku straci tę możliwość bez innego wyjątku. Nie wygasa jej wtedy „ulga dla Mazowsza”, ponieważ takiej ogólnej ulgi nie ma. Zmieniają się wymagania dotyczące samochodu.

Ograniczenia dotyczą wjazdu do warszawskiej SCT, a nie wszystkich dróg w regionie ani całej stolicy. Strefa zajmuje 37 km kw., czyli około 7 proc. powierzchni Warszawy, i obejmuje większość Śródmieścia oraz fragmenty sąsiednich dzielnic. Ulice wyznaczające jej granicę pozostają poza strefą. Kierowca powinien więc sprawdzić na miejskiej mapie zarówno adres docelowy, jak i drogę dojazdu. Samochód, który nie spełnia wymagań SCT, może nadal służyć do podróży poza jej obszarem. Sam harmonogram zaostrzania norm nie oznacza automatycznego rozszerzania granic.

Część seniorów zachowa zwolnienie. Ukończenie 70 lat w przyszłości nie wystarczy

Odrębny wyjątek dotyczy seniorów, którzy najpóźniej do końca 2023 roku ukończyli 70 lat, czyli osób urodzonych do 31 grudnia 1953 roku. Samochód musi spełniać warunki związane z wcześniejszą rejestracją i być własnością lub współwłasnością seniora najpóźniej od 31 grudnia 2023 roku. Można wskazać jeden pojazd, a uprawniona osoba musi podczas przejazdu nim kierować lub być pasażerem. Ten wyjątek nie kończy się wraz z 2027 rokiem. Nie jest jednak przyznawany każdemu, kto dopiero w kolejnych latach osiągnie wskazany wiek.

Przykładowo osoba urodzona w 1953 roku, korzystająca z prawidłowo zgłoszonego auta posiadanego przed datą graniczną, może zachować wyłączenie po rozpoczęciu trzeciego etapu. Osoba urodzona w 1958 roku, która skończy 70 lat w 2028 roku, nie uzyska go wyłącznie z powodu tych urodzin. Nie wystarczy też przepisać obecnie starego samochodu na uprawnionego rodzica, ponieważ znaczenie mają daty określone w uchwale. To zwolnienie wymaga sprawdzenia wieku, historii pojazdu i sposobu jego użytkowania, a nie tylko obecności seniora w rodzinie.

Ważna karta parkingowa, pojazdy historyczne i cztery dni w roku

Inną podstawą wyłączenia jest ważna europejska karta parkingowa osoby z niepełnosprawnością. Uchwała pozwala jej posiadaczowi wskazać nie więcej niż jeden pojazd na okres ważności karty. Samo orzeczenie o niepełnosprawności nie zastępuje tego dokumentu. Przewidziano również wyjątki dla pojazdów historycznych i specjalnych, ale zwykły stary samochód nie staje się automatycznie pojazdem historycznym tylko dlatego, że przekroczył określony wiek. W odpowiednich przypadkach potrzebne są dokumenty i zgłoszenie. Wygaśnięcie ulgi mieszkańca nie usuwa tych odrębnych podstaw wjazdu.

Pozostaje też możliwość okazjonalnego korzystania ze strefy przez cztery dni w roku kalendarzowym autem niespełniającym wymogów i nieobjętym innym wyłączeniem. ZDM informuje, że takiego wjazdu nie trzeba wcześniej zgłaszać. Limit dotyczy dni, a nie czterech przekroczeń granicy SCT. Kilka przejazdów tego samego dnia nie oznacza więc wykorzystania kilku dni limitu. To jednak rozwiązanie na sporadyczne potrzeby, a nie sposób na codzienny dojazd do pracy. Piąty odrębny dzień korzystania ze strefy wymaga już innej podstawy uprawnienia.

Co sprawdzić teraz, żeby nie zostać z problemem pod koniec 2027 roku?

Najpierw warto ustalić, dlaczego obecnie można wjeżdżać do SCT: dzięki parametrom auta czy dzięki zwolnieniu. Następnie trzeba porównać rocznik i potwierdzoną normę Euro z wymaganiami na lata 2028–2029. ZDM udostępnia serwis SprawdzSCT.zdm.waw.pl, służący do sprawdzania pojazdów i składania wniosków o uprawnienia. Przy ocenie przyszłego wjazdu należy jednak świadomie wybrać właściwy etap albo porównać dane z uchwałą. Komunikat potwierdzający dzisiejsze uprawnienie nie jest obietnicą, że samochód będzie spełniał wszystkie późniejsze wymagania.

Jeżeli auto nie spełni nowych zasad, kolejnym krokiem jest sprawdzenie rzeczywistej potrzeby wjazdu. Przy kilku wizytach rocznie znaczenie może mieć limit okazjonalny, a przy codziennych podróżach — dojazd do miejsca poza strefą i dalsza jazda komunikacją. Przed wymianą samochodu warto ocenić również następne etapy harmonogramu, żeby zakup nie rozwiązał problemu tylko na krótko. Za naruszenie zakazu wjazdu przepisy przewidują grzywnę do 500 zł. Sama wcześniejsza nalepka ani dawne zwolnienie nie przedłużą uprawnienia, którego termin minął. Najważniejsze jest sprawdzenie własnego pojazdu z wyprzedzeniem.