Jaka będzie emerytura w 2027 roku? Emeryci będą zaskoczeni, bo miało być mniej
W planach na 2027 r. pojawiła się podwyżka emerytur wyższa od tej, którą rząd przedstawiał jeszcze w czerwcu. Dla seniorów z Warszawy i całej Polski oznaczałoby to większe miesięczne wypłaty, choć ostateczne kwoty pozostają otwarte. Podstawą porównania są 2 różne prognozy, a nie ogłoszona już decyzja o marcowej waloryzacji.

W czerwcu rząd mówił o wzroście świadczeń o 3,48 proc. W październikowym planie finansowym Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyjęto już 3,96 proc. Różnica wynosi 0,48 pkt proc., a przy obecnej najniższej emeryturze przekłada się na 9,50 zł brutto miesięcznie więcej niż we wcześniejszej symulacji. Przy wyższych świadczeniach różnica rośnie. Nie oznacza to jednak, że ZUS potwierdził już indywidualne podwyżki na marzec 2027 r. Ich wysokość będzie wynikiem ustawowego rachunku opartego na danych za cały 2026 r.
W czerwcu było 3,48 proc., w planie FUS przyjęto 3,96 proc.
Kancelaria Premiera w komunikacie z 9 czerwca 2026 r. przedstawiła prognozę, według której najniższa emerytura mogłaby wzrosnąć z 1978,49 zł do 2047,34 zł brutto. Podwyżka wynosiłaby wtedy 68,85 zł. Szacowany koszt waloryzacji określono na około 16,7 mld zł. Były to założenia przygotowywane przy ustalaniu udziału realnego wzrostu płac w przyszłorocznej waloryzacji. Sformułowanie „miało być mniej” odnosi się więc do wcześniejszego rządowego szacunku, z którym można porównać późniejsze plany.
ZUS poinformował 26 października, że w prognozie finansowej FUS na 2027 r. uwzględniono wskaźnik 103,96 proc. Oznacza on wzrost świadczenia o 3,96 proc., a nie o 103,96 proc. Z kolei Ministerstwo Finansów podało, że w projekcie budżetu zabezpieczono około 19 mld zł na waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych. To o około 2,3 mld zł więcej niż w czerwcowym oszacowaniu kosztów. Kwota zapisana w planie wydatków nie zastępuje jednak wskaźnika, który zostanie obliczony po zamknięciu roku.
Najniższa emerytura mogłaby wzrosnąć do 2056,84 zł brutto
Obecna najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Przy podwyżce o 3,96 proc. wzrosłaby od marca do 2056,84 zł brutto, czyli o 78,35 zł miesięcznie. To nasze obliczenie na podstawie założenia przyjętego w planie FUS, a nie ogłoszona przez ZUS kwota na 2027 r. Wariant czerwcowy dawał 2047,34 zł brutto, dlatego różnica między obiema prognozami nie wynosi kilkudziesięciu złotych dla osoby z najniższym świadczeniem. Byłoby to dodatkowe 9,50 zł brutto w każdym miesiącu po waloryzacji.
Na rachunek bankowy wpłynęłaby niższa suma. Przy zachowaniu obecnych zasad potrącania 9 proc. składki zdrowotnej, bez zaliczki PIT od tej pojedynczej miesięcznej emerytury i bez innych potrąceń, 2056,84 zł brutto dawałoby około 1871,72 zł netto. Dziś analogicznie obliczone świadczenie wynosi 1800,43 zł netto. Różnica sięgałaby więc 71,29 zł na rękę miesięcznie. To symulacja zwykłej wypłaty emerytury; dodatkowe świadczenia, inne dochody i indywidualne rozliczenia mogą zmienić rzeczywisty przelew lub wynik rocznego PIT.
Wyższa ustawowa kwota najniższej emerytury nie oznacza, że każdy pobierający świadczenie poniżej tego poziomu automatycznie dostanie wyrównanie. W powszechnym systemie gwarancja podwyższenia do minimum wiąże się między innymi z wymaganym stażem: co najmniej 20 lat okresów uwzględnianych zgodnie z ustawą dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Osoby bez prawa do tego wyrównania mogą nadal otrzymywać emerytury niższe od minimum. Sama waloryzacja zwiększa ich dotychczasowe świadczenie, ale nie usuwa brakującego warunku stażowego.
Przy tym samym wariancie 3,96 proc. emerytura wynosząca 2500 zł brutto wzrosłaby do 2599 zł, a świadczenie 3000 zł do 3118,80 zł. Osoba pobierająca 4000 zł otrzymałaby 4158,40 zł, przy 5000 zł byłoby to 5198 zł, a przy 6000 zł – 6237,60 zł brutto. Podwyżki wyniosłyby odpowiednio 99 zł, 118,80 zł, 158,40 zł, 198 zł i 237,60 zł. Wszystkie te kwoty są symulacją brutto. Ponieważ waloryzacja przypada w marcu, w samym 2027 r. wyższa zwykła emerytura przysługiwałaby za 10 miesięcy, od marca do grudnia.
Ostateczny wynik zależy od inflacji i płac, a nie od samego planu budżetu
Zasady określają art. 88 i 89 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Waloryzacja odbywa się od 1 marca i uwzględnia średnioroczny wzrost cen w poprzednim roku oraz część realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Wybiera się korzystniejszy dla świadczeniobiorców wskaźnik inflacji: dla gospodarstw emerytów i rencistów albo ogółem. Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 lipca 2026 r., Dz.U. poz. 1018, ustaliło na 2027 r. udział realnego wzrostu płac na poziomie 20 proc. Nie jest to zapowiedź podwyżki całej emerytury o 20 proc.
GUS podał 13 listopada, że ceny w październiku 2026 r. były o 3,5 proc. wyższe niż rok wcześniej. Taki miesięczny odczyt nie jest jednak gotowym wskaźnikiem marcowej waloryzacji. Potrzebna jest średnia za cały rok, a także roczny realny wzrost wynagrodzeń. Dlatego jesienne prognozy mogą się jeszcze zmieniać. Wzrost płac liczony realnie uwzględnia zmianę cen; nie wystarczy wziąć informacji, o ile nominalnie wzrosły wypłaty pracowników, i dodać jednej piątej tej wartości do dowolnego odczytu inflacji.
Art. 94 przewiduje ogłoszenie średniorocznych wskaźników cen do końca stycznia, a realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia do 7. dnia roboczego lutego. Następnie minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza wskaźnik waloryzacji w Monitorze Polskim. Rozstrzygnięcie nastąpi więc w 2027 r. Do tego czasu wartość 3,96 proc. należy przedstawiać jako założenie planu FUS. Nie jest ona ani zatwierdzoną już podwyżką każdego świadczenia, ani gwarantowanym minimalnym wynikiem przyszłorocznego rachunku.
Trzynastka i renta wdowia mogą dodatkowo zmienić roczne wypłaty
Najniższa emerytura ma znaczenie także dla trzynastej emerytury, której wysokość odpowiada tej kwocie po waloryzacji. Przy analizowanym wariancie byłoby to zatem 2056,84 zł brutto dla osoby uprawnionej do pełnego dodatkowego świadczenia. W projekcie budżetu na 2027 r. na trzynaste i czternaste emerytury przewidziano łącznie 32,1 mld zł. Nie oznacza to identycznego dodatku dla wszystkich: czternastka ma odrębne zasady, w tym próg świadczenia podstawowego i mechanizm pomniejszania wypłaty. Nie należy dodawać obu świadczeń w pełnej wysokości do rocznego dochodu każdego seniora.
Osobną zmianę odczują uprawnione wdowy i wdowcy. Od 1 stycznia 2027 r. udział drugiego świadczenia w zbiegu nazywanym rentą wdowią wzrośnie z 15 do 25 proc. Nie oznacza to podniesienia całego przelewu o 10 proc. Chodzi o większą część jednego ze świadczeń doliczaną do drugiego, wypłacanego w całości, z uwzględnieniem limitu łącznej wypłaty. Styczniową zmianę trzeba rozdzielić od marcowej waloryzacji. Nie każda osoba pobierająca zwykłą emeryturę ma prawo do takiego połączenia świadczeń.
W Warszawie ten sam procent, pomoc w sprawdzeniu decyzji w placówkach ZUS
Mieszkańców Warszawy obejmie taki sam ustawowy wskaźnik jak emerytów w pozostałych miejscowościach. Nie ma osobnej, wyższej waloryzacji z powodu zamieszkania w stolicy. Dla domowego budżetu znaczenie ma natomiast konkretna kwota świadczenia i potrąceń. Przy emeryturze 3000 zł brutto różnica między prognozami 3,48 i 3,96 proc. wynosiłaby 14,40 zł brutto miesięcznie, a przy 5000 zł – 24 zł. Takie wyliczenie pozwala ocenić zmianę dokładniej niż samo porównanie procentów podawanych w nagłówkach.
Seniorzy chcący wyjaśnić treść swojej decyzji mogą skorzystać z obsługi ZUS. I Oddział w Warszawie przy ul. Senatorskiej 6/8 obejmuje swoim zasięgiem Śródmieście; dla pozostałych dzielnic właściwą jednostkę można sprawdzić w oficjalnej wyszukiwarce placówek według adresu lub kodu pocztowego. Przed wizytą dobrze przygotować ostatnią decyzję i informację o wypłacie, zamiast opierać pytanie wyłącznie na kwocie przelewu. Przyczyną różnicy może być składka zdrowotna, zaliczka podatkowa lub inne potrącenie, a nie błędne zastosowanie procentu waloryzacji.
Do własnych obliczeń potrzebna jest kwota brutto z decyzji
Najprostszy sposób sprawdzenia scenariusza to odczytanie kwoty brutto podstawowej emerytury z decyzji ZUS i pomnożenie jej przez 1,0396. Wynik pokazuje wariant przyjęty w planie FUS, nie pewną kwotę przyszłego przelewu. Nie należy mnożyć całej ostatniej wypłaty, jeśli znalazły się w niej trzynastka, czternastka, wyrównanie lub inne dodatki. Poszczególne składniki mają własne zasady. Po ogłoszeniu oficjalnego wskaźnika trzeba zastąpić nim jesienną prognozę i dopiero wtedy planować miesięczne wydatki według potwierdzonej wysokości świadczenia.
Do samej waloryzacji nie składa się wniosku. ZUS przeprowadza ją z urzędu i wydaje decyzję, w której podaje między innymi nową kwotę świadczenia i potrącenia. Po otrzymaniu dokumentu trzeba porównać kwotę podstawową sprzed marca, zastosowany wskaźnik oraz kwotę po podwyżce. Oddzielnie należy przejrzeć składkę zdrowotną i zaliczkę na PIT. Zestawienie brutto z przelewem bez uwzględnienia tych pozycji może prowadzić do mylnego wniosku, że część waloryzacji zniknęła. Przy wątpliwościach pomocne będą obie decyzje, a nie tylko zapis z historii rachunku bankowego.
Osoba, której zwykła emerytura przekroczy po podwyżce 2500 zł brutto miesięcznie, powinna zwrócić uwagę na możliwą zaliczkę PIT. Wyższe świadczenie nadal oznacza więcej pieniędzy, ale wzrost netto może być mniejszy od oczekiwanego na podstawie samej kwoty brutto. W domowych wyliczeniach lepiej zachować osobne zestawienie zwykłych emerytur, dodatków i świadczeń rocznych. Na etapie listopadowych prognoz można sprawdzić orientacyjny efekt podwyżki, natomiast wiążącą podstawą wypłaty będzie decyzja uwzględniająca ostateczny wskaźnik. Dokuemnty pozwolą też wyjaśnić różnicę, jeżeli pierwszy marcowy przelew okaże się inny niż samodzielne obliczenie.
Redaktor naczelny serwisu. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim z blisko 20-letnim doświadczeniem w mediach. Specjalista ds. strategii informacyjnych i komunikacji kryzysowej. Wieloletni praktyk rynków finansowych. W swoich tekstach łączy warsztat dziennikarski z praktyczną wiedzą o podatkach, inwestowaniu i mechanizmach rynkowych, tłumacząc zawiłości ekonomii na język codzienny.