Jesteś „pokoleniem kanapki”? Zbadano poziom zadowolenia Polaków

Najwyższy poziom dobrostanu deklaruje obecnie pokolenie X, natomiast najniższy wykazują osoby między 35. a 44. rokiem życia z tzw. pokolenia kanapki. Największy, negatywny wpływ na życiową satysfakcję mieszkańców Polski ma obecnie codzienny stres – wynika z raportu „Dobrostan Polek i Polaków” przygotowanego przez infuture.institute na zlecenie Benefit Systems. Zdaniem ekspertów, by skutecznie wspierać dobrostan w trwającej dobie polikryzysu, należy wzmacniać rezyliencję – czyli odporność i elastyczność psychiczną. Najpierw jednak warto precyzyjnie rozpoznać swoje potrzeby.

Twórcą określenia „pokolenia kanapki” jest Dorothy A. Miller, profesor w College of Social Work, Uniwersytet Kentucky. Jest to pojęcie socjologiczne odnoszące się do pokolenia dorosłych członków rodzin, którzy z różnych względów muszą obejmować opieką zarówno starzejących się rodziców, jak i dzieci, a częstokroć także wnuki, jednocześnie trudniąc się pracą zawodową. Pierwszy raz definicję kanapkowej generacji sformułowała amerykańska pracownik socjalna D. Miller w stosunku do kobiet uwikłanych w opiekę nad starszymi rodzicami oraz małymi lub dorastającymi dziećmi, jak również w obowiązki domowe i pracę zawodową, co następowało kosztem życia prywatnego i pracy. Miller użyła w tym kontekście słowa uwięzienie lub spięcie jak kanapka w nadmiernej liczbie obowiązków i zadań.

Nasz świat to świat polikryzysu – rzeczywistości, w której kryzysy nakładają się i  oddziałują na siebie, a poprzez cyfryzację i dostęp do różnych źródeł informacji są stale obecne w naszym życiu. – Żyjemy dziś w świecie tzw. multiplikacji kryzysowej. Zmagamy się z kryzysem gospodarczym, geopolitycznym, klimatycznym, energetycznym i wieloma innymi kryzysami. Oprócz tego mamy do czynienia z postępującą technologizacją naszego życia, polaryzacją oraz kulturą nanosekundy, która wymusza na nas nieustanny pośpiech i stres. Wszystko to ma negatywny wpływ na stan naszego zdrowia fizycznego i psychicznego, na jakość relacji, a w konsekwencji na sposób funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki. Nic więc dziwnego, że osiągnięcie szeroko rozumianego dobrostanu jest dziś jednym z najistotniejszych wyzwań – podkreśla Natalia Hatalska, CEO infuture.institute.

Ten, zgodnie z wynikami raportu „Dobrostan Polek i Polaków”, nie jest w najlepszej kondycji. Ponad 60 proc. mieszkańców Polski przyznaje, że ich dobrostan mierzony w sześciu kluczowych obszarach – zdrowie psychiczne i fizyczne, komfort życia, wewnętrzny spokój, relacje międzyludzkie oraz kontakt z naturą – wypada co najwyżej średnio. W tym co 7. Polak ocenia go jako niski lub bardzo niski.

– Gdy spojrzymy na dobrostan Polaków określony w badaniu za pomocą obiektywnego wskaźnika, okazuje się, że sytuacja wygląda gorzej. Średnia dobrostanu wynosi w naszym kraju 4,9 na 10-punktowej skali – to niski wynik – zauważa Natalia Hatalska.

Wpływ kryzysów na nasze samopoczucie, widoczny jest także precyzyjnie w czynnikach, które Polacy wskazują jako wspierające lub zaburzające dobrostan. Na życiowej satysfakcji cieniem kładzie się przede wszystkim stres. Natomiast wśród elementów podnoszących dobrostan mieszkańcy Polski wymieniają: niezależność finansową (72 proc.), dobre zdrowie fizyczne (68 proc.), poczucie bezpieczeństwa (64 proc.), czy zdrowie psychiczne (63 proc.).

– Funkcjonowanie w nieprzewidywalnej, zmiennej i pełnej wyzwań rzeczywistości wymaga od nas wsparcia dobrostanu oraz powiązanej z nim rezyliencji, które pomagają nam adaptować się efektywnie działać i budować odporność w nowych, często stresujących sytuacjach. Z całą pewnością umiejętność skutecznego wspierania swojego dobrostanu to kompetencja przyszłości, którą powinniśmy opanować jak najszybciej, zarówno na poziomie indywidualnym, jak i instytucjonalnym – podkreśla Natalia Hatalska.

Pracodawcy już inwestują w dobrostan

Od kilku lat firmy coraz bardziej interesują się tematem wellbeingu pracowników. Nic w tym dziwnego, skoro niski i bardzo niski dobrostan najczęściej odczuwają osoby w wieku 35–44 lata – czyli reprezentanci tzw. pokolenia kanapki. To osoby aktywne zawodowo – często u szczytu kariery, mające pod opieką dzieci, a także wspierające swoich chorujących i starzejących się rodziców. Pokolenie kanapki stanowi trzon siły roboczej – według danych GUS średnia wieku pracowników w Polsce wynosi dziś nieco ponad 42 lata.

To jak się czujemy, wpływa na to jak pracujemy, a tym samym, jakie wyniki osiągnie zatrudniająca nas firma. Na szali jest aż 2,5 biliona dolarów w skali roku – tak koszt zaniedbań w kontekście dobrostanu pracowników wyceniła Światowa Organizacja Zdrowia. Na tę kwotę składają się m.in utracona wydajność i nieobecności w pracy. Z drugiej strony wsparcie dobrostanu pracowników jest jednym z kluczowych dziś elementów budowania przyjaznych, pożądanych miejsc pracy – w końcu na aktywności zawodowej upływa nam aż jedna trzecia dorosłego życia. Sam zawód  i warunki w jakich pracujemy też mają olbrzymi wpływ na dobrostan i przenikają przez różne jego obszary, takie jak zdrowie psychiczne, relacje czy finanse.

– Badania Instytutu Gallupa jednoznacznie wskazują, że pracownicy zatrudnieni w firmach dbających o ich ogólny dobrostan przyznają, że są mniej skłonni do zmiany pracy (69 proc.) czy narażeni na wypalenie zawodowe (71 proc.). W efekcie pracodawcy intensyfikują działania i wprowadzają narzędzia wspierające wellbeing. Na rynku benefitów pozapłacowych powstają też nowe, dedykowane produkty skupiające się na kompleksowym wsparciu dobrostanu w wielu jego obszarach i budowaniu rezyliencji, takie jak rozwijany w naszej spółce program MultiLife –  siostrzane rozwiązanie popularnych kart MultiSport  – zaznacza Emilia Rogalewicz, członek zarządu Benefit Systems.

Troska o dobrostan jest również istotnym działaniem w przypadku młodego pokolenia pracowników, co sprawia, że  dbałość o samopoczucie i satysfakcję życiową zespołów to temat przyszłości.

Jak skutecznie wspierać dobrostan?  – Kompleksowo i celnie

Aby skutecznie wspierać dobrostan, warto sprawdzić jego poziom i zweryfikować obszary, które najpilniej wymagają wsparcia. – Dziś taką możliwość mają wszyscy chętni Polacy – mogą bezpłatnie sprawdzić, jak kształtuje się ich indywidualny poziom dobrostanu. Na stronie internetowej www.multilife.com.pl/badanie-dobrostanu bezpłatnie udostępniliśmy narzędzie analityczne Wellbeing Score opracowane we współpracy z infuture.institute, za pomocą którego zrealizowane zostało ogólnopolskie badanie dobrostanu – zachęca Piotr Szostak, dyrektor zarządzający ds. strategii i rozwoju produktu w Benefit Systems. – Po wykonaniu badania, każda z osób otrzyma spersonalizowane rekomendacje, które pomogą odpowiednio zatroszczyć się o poszczególne obszary wellbeingu  – zapewnia. Narzędzie Wellbeing Score jest dostępne w ramach platformy MultiLife także dla firm, które mogą zmierzyć poziom dobrostanu w swojej organizacji i na tej podstawie opracować, skrojoną na miarę potrzeb, kompleksową strategię wellbeingową.

Jak wynika z raportu Benefit Systems i infuture.institute, najwyższy poziom wellbeingu osiągają osoby, które holistycznie i na wysokim poziomie opiekują elementy dobrostanu  świata wewnętrznego – czyli zdrowie fizyczne, psychiczne i wewnętrzny spokój (introskupieni). Wysokim poziomem dobrostanu mogą cieszyć się także osoby, które efektywnie budują swój wellbeing we wszystkich sześciu obszarach – oprócz świata wewnętrznego, skutecznie wspierają również obszary zakotwiczone w świecie zewnętrznym – komfort życia, relacje z innymi, czy kontakt z naturą (holiści).  – Dobrostan to życie w równowadze, która obejmuje wiele różnych czynników stanowiących całość. Jako biolożka nazwałabym

to  dynamiczną allostazą, czyli dążeniem do równowagi, której towarzyszy ciągła zmienność i adaptacja. Dlatego do dobrostanu warto podchodzić jak do systemu naczyń połączonych, do których dolewamy zasobów w zależności od indywidualnych, aktualnych potrzeb, by w efekcie zachować balans – podkreśla neurobiolożka dr n. biol. Joanna Wojsiat (Podgórska).