MSWiA wydaje instrukcje dla mieszkańców bloków. Jeżeli dojdzie do ataku trzeba stosować zasadę dwóch ścian
Po ostrzeżeniu przed atakiem z powietrza odejdź od okien i wykonuj polecenia służb. Gdy nie możesz bezpiecznie dotrzeć do wskazanego schronienia, w Warszawie i każdej innej miejscowości szukaj osłony wewnątrz solidnego, nieuszkodzonego budynku. MSWiA zaleca centralne pomieszczenie bez okien i co najmniej 2 solidne ściany oddzielające człowieka od przestrzeni zewnętrznej.

Samo zejście pod ziemię nie rozstrzyga, czy wybrane miejsce zapewni odpowiednią ochronę. Piwnica z uszkodzonym stropem albo jedynym wyjściem, które łatwo zablokować, może stać się pułapką. Podobnie trzeba ocenić garaż podziemny, jego instalacje i drogi wyjścia. Te zastrzeżenia znalazły się w 12-stronicowej instrukcji reagowania na zagrożenie atakiem z powietrza, opracowanej przez MSWiA z udziałem Państwowej Straży Pożarnej i ekspertów ochrony ludności. Resort opublikował ją 25 września 2026 r. jako rozwinięcie „Poradnika bezpieczeństwa”.
Dwie solidne ściany mają ograniczyć zagrożenie odłamkami
Zasada dwóch ścian dotyczy położenia człowieka względem otoczenia budynku. Między wybranym miejscem a przestrzenią zewnętrzną powinny znajdować się co najmniej 2 solidne ściany. Jak wyjaśnia MSWiA, pierwsza może zatrzymać część odłamków i gruzu, a kolejna ograniczyć ryzyko obrażeń. Dlatego należy odsunąć się od elewacji i okien oraz wybierać wnętrze budynku, w pobliżu wewnętrznej ściany nośnej. Nie chodzi o stanie pomiędzy dowolnymi 2 przegrodami ani o samo zamknięcie drzwi do pokoju z dużym oknem.
W mieszkaniu odpowiednim miejscem może być wewnętrzny przedpokój, korytarz, garderoba lub komórka bez okien. Liczą się jednak rzeczywisty układ i konstrukcja budynku, a nie sama nazwa pomieszczenia. Zasada ma ograniczać narażenie na szkło, gruz i odłamki; nie zmienia zwykłego mieszkania w schron i nie stanowi gwarancji przetrwania bezpośredniego trafienia. Gdy w pobliżu jest dostępny, wskazany przez służby obiekt i można bezpiecznie do niego dotrzeć, instrukcja zaleca korzystanie z takiego miejsca w pierwszej kolejności.
Łazienka nie jest automatycznie dobrym wyborem. MSWiA dopuszcza ją wtedy, gdy nie ma okna, kotła ani piecyka gazowego. Trzeba również zająć miejsce z dala od luster, elementów szklanych, bojlera i ciężkich szafek. Osobne zastrzeżenie dotyczy klatki schodowej: służy przede wszystkim do przemieszczania się, a duże przeszklenia przemawiają przeciw wybieraniu jej jako miejsca ukrycia. Droga schodami do schronienia i pozostawanie na przeszklonej klatce to 2 różne sytuacje.
Piwnica i garaż wymagają wcześniejszego sprawdzenia
Odpowiednio przygotowane pomieszczenie podziemne może zapewnić osłonę, ale trzeba sprawdzić jego stan techniczny i możliwość bezpiecznego opuszczenia. Instrukcja wymienia solidne ściany i stropy bez widocznych uszkodzeń, drożne wejście, sprawną wentylację, oświetlenie awaryjne oraz bezpieczną drogę wyjścia. Takie informacje należy ustalić wcześniej z zarządcą lub administracją budynku. W czasie alarmu nie powinno się dopiero szukać kluczy do nieznanej piwnicy i zakładać, że każda przestrzeń poniżej parteru nadaje się na schronienie.
MSWiA wskazuje, by nie korzystać z piwnicy z uszkodzonym stropem, pęknięciami konstrukcyjnymi, przebiegającą instalacją gazową lub jedynym wyjściem, które łatwo zablokować. W garażu należy wybierać strefę oddaloną od bramy i rampy wjazdowej, ładowarek, pomieszczeń technicznych oraz paliw, butli gazowych i chemikaliów. Nie wolno uruchamiać silników ani blokować przejść i dróg wyjazdowych. Jeżeli bezpieczeństwo podziemia jest niepewne, resort zaleca centralne pomieszczenie mieszkania lub domu, pod warunkiem że budynek ma solidną, nieuszkodzoną konstrukcję.
Zalecenia te dotyczą ataku z powietrza. Nie można bez sprawdzenia przenosić ich na każde inne zagrożenie. W komunikacie o punktach schronienia MSWiA przypomina, że podczas awarii chemicznej niektóre gazy mogą gromadzić się w piwnicach. Dlatego znaczenie ma treść ostrzeżenia i wskazany sposób działania, a nie sam odgłos syreny. Polecenie ewakuacji, komunikat o skażeniu albo informacja o pożarze mogą wymagać innej reakcji niż ukrycie się przed odłamkami.
Do punktu schronienia idź, gdy droga jest bezpieczna i pozwala na to czas
Instrukcja nie zaleca przemieszczania się za wszelką cenę do najbliższego adresu znalezionego w telefonie. Trzeba uwzględnić dostępność obiektu, bezpieczeństwo drogi i czas na reakcję. Jeżeli te warunki są spełnione, należy iść wcześniej rozpoznaną trasą, zabierając przygotowany plecak i potrzebne leki. Nie korzysta się z windy, lecz ze schodów. Gdy dotarcie wymagałoby długiego przebywania na otwartej przestrzeni, MSWiA zaleca pozostanie w solidnym, nieuszkodzonym budynku albo wejście do najbliższego takiego obiektu.
Gdy eksplozja zastanie człowieka na otwartym terenie, zaleceniem jest położenie się na ziemi, najlepiej w zagłębieniu, i osłonięcie głowy. Osoby znajdujące się w samochodzie powinny zgodnie z instrukcją opuścić pojazd i skierować się do najbliższego miejsca zapewniającego osłonę, pozostawiając auto tak, aby nie blokowało służbom przejazdu. Te wskazówki nie zastępują bieżących poleceń ratowników. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia nie należy przedłużać przebywania na zewnątrz po to, by filmować zdarzenie lub obserwować niebo.
W Warszawie sprawdź wejście i dostępność, nie tylko znacznik na mapie
Komenda Miejska PSP m.st. Warszawy odsyła mieszkańców do oficjalnego narzędzia gdziesieukryc.pl. W bazie mogą znajdować się między innymi przejścia podziemne, części infrastruktury metra, tunele, piwnice i masywne garaże. Nie oznacza to, że dowolne wejście do metra albo każdy parking na osiedlu są przygotowanym schronem. Trzeba sprawdzić konkretny punkt, sposób dojścia i informacje o jego dostępności. Narzędzie rozróżnia miejsca dostępne całodobowo i takie, których udostępnienie zależy od godzin otwarcia lub pomocy zarządcy.
Ma to znaczenie zarówno na gęsto zabudowanej Woli, jak i na osiedlach domów jednorodzinnych w Wawrze. Miejsce dostępne w pobliżu pracy może być inne niż punkt położony najbliżej domu, a dotarcie do obiektu wymaga znajomości właściwego wejścia. Warszawska PSP podkreśla również różnicę między kategoriami ochrony. Schron jest budowlą ochronną zamkniętą i hermetyczną, natomiast punkt schronienia zapewnia podstawowe, tymczasowe ukrycie. Samo oznaczenie na mapie nie daje podstaw do przypisywania każdemu obiektowi jednakowej odporności.
W komunikacie z 2 listopada 2026 r. MSWiA poinformowało o udostępnieniu aplikacji „Gdzie się ukryć PL” na Androida i iOS. Według danych podanych wtedy przez resort baza obejmowała ponad 88 tys. punktów dla 24 mln osób w całej Polsce. Aplikacja pokazuje adres, rodzaj obiektu, dostępność i trasę dojścia. Podstawowe funkcje mogą działać bez internetu po wcześniejszym pobraniu potrzebnych danych. Przygotowanie mapy zawczasu jest więc bardziej użyteczne niż próba instalacji narzędzia dopiero po usłyszeniu alarmu.
Miejsce i rodzinny plan przygotuj przed alarmem
Przygotowania warto zacząć od wskazania w domu konkretnego pomieszczenia i sprawdzenia go według instrukcji: okna, położenie względem ścian zewnętrznych, urządzenia gazowe, szkło i ciężkie przedmioty nad głową. Równolegle trzeba ustalić z administracją, czy budynek ma sprawdzone podziemie, jak się do niego wchodzi i którędy można wyjść. Wcześniej należy zadbać o drożność przejść i usunięcie materiałów łatwopalnych z planowanego miejsca. Podczas bezpośredniego zagrożenia nie traci się czasu na porządkowanie pomieszczenia ani przenoszenie kanistrów czy mebli.
Rodzinny plan powinien uwzględniać osoby, które nie zejdą szybko po schodach, potrzebują pomocy w poruszaniu się albo stale przyjmują leki. Warto ustalić, kto pomaga komu, gdzie znajdują się potrzebne rzeczy i jak bliscy skontaktują się po rozdzieleniu. Dzieci powinny znać prosty sposób postępowania i miejsce spotkania. Dokumenty oraz zapisane numery telefonów trzeba mieć przygotowane wcześniej. Taki plan należy dopasować do realnego układu domu i sprawności domowników, zamiast zakładać, że po ogłoszeniu alarmu wszyscy zdążą improwizować.
W przygotowanym plecaku powinny znaleźć się między innymi woda, gotowa żywność, apteczka i leki przyjmowane na stałe, telefon, naładowany powerbank z przewodem, latarka, radio z własnym zasilaniem, ciepła odzież i dokument tożsamości. Zawartość wymaga dopasowania do dzieci, osób starszych, osób ze szczególnymi potrzebami oraz zwierząt. Nie opóźniaj schronienia, aby dopiero kompletować wyposażenie. Po ostrzeżeniu najważniejsze jest szybkie zajęcie dostępnego miejsca zapewniającego osłonę i śledzenie oficjalnych komunikatów. Przerwa w odgłosach nie zastępuje informacji służb, a w razie pojawienia się bezpośredniego zagrożenia życia w samym miejscu ukrycia nie należy zwlekać z ewakuacją.
Redaktor naczelny serwisu. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim z blisko 20-letnim doświadczeniem w mediach. Specjalista ds. strategii informacyjnych i komunikacji kryzysowej. Wieloletni praktyk rynków finansowych. W swoich tekstach łączy warsztat dziennikarski z praktyczną wiedzą o podatkach, inwestowaniu i mechanizmach rynkowych, tłumacząc zawiłości ekonomii na język codzienny.