Zajęcia zdalne w szkole: kiedy dyrektor może je zarządzić? Wystarczą dwa takie dni
Awaria ogrzewania albo silny mróz potrafią zmienić rodzinny plan dnia jeszcze przed pierwszym dzwonkiem. Wiadomość o zawieszeniu zajęć oznacza jednak dla szkoły znacznie więcej niż zamknięcie drzwi budynku. Przepisy określają zarówno moment przejścia na naukę zdalną, jak i obowiązki wobec dzieci, które nie mogą po prostu usiąść z laptopem przy kuchennym stole.

18 stopni w sali i -15 na zewnątrz. Dwie różne podstawy decyzji
W pomieszczeniach, w których odbywają się zajęcia, szkoła musi zapewnić co najmniej 18°C. Jeżeli nie jest to możliwe, dyrektor zawiesza zajęcia na określony czas i powiadamia organ prowadzący. Tak stanowi § 17 rozporządzenia dotyczącego bezpieczeństwa i higieny w szkołach. Znaczenie ma temperatura w miejscu nauki: nawet przy łagodnej pogodzie uszkodzona instalacja może doprowadzić do wychłodzenia sal i uniemożliwić prowadzenie w nich lekcji.
Osobna podstawa dotyczy silnego mrozu. Dyrektor, za zgodą organu prowadzącego, może zawiesić zajęcia, jeżeli temperatura zewnętrzna mierzona o godzinie 21 w dwóch kolejnych dniach poprzedzających zawieszenie wynosi -15°C lub mniej. Przepis wskazuje konkretną porę i dwa następujące po sobie dni. Dyrektor musi więc sprawdzić odczyty z właściwych dni i godzin oraz uzgodnić decyzję z organem prowadzącym, uwzględniając warunki dotyczące danej szkoły.
Rozporządzenie pozwala też reagować na inne lokalne zdarzenia zagrażające zdrowiu uczniów. Ocenę zagrożenia może uzasadniać awaria infrastruktury, skutki gwałtownej pogody czy silne zanieczyszczenie powietrza. Z kolei § 19 zabrania rozpoczynania zajęć w miejscu stwarzającym zagrożenie i nakazuje ich przerwanie, gdy niebezpieczeństwo ujawni się w trakcie lekcji. Najpierw trzeba zadbać o bezpieczeństwo dzieci, a następnie ustalić, jak będzie wyglądała dalsza nauka i jakie informacje należy przekazać rodzicom.
| Sytuacja | Co wynika z przepisów |
|---|---|
| W salach nie można zapewnić 18°C | Dyrektor zawiesza zajęcia na określony czas i powiadamia organ prowadzący. |
| Na zewnątrz jest -15°C lub mniej o godz. 21 przez dwa kolejne dni | Dyrektor może zawiesić zajęcia za zgodą organu prowadzącego. |
| Wystąpiło inne miejscowe zdarzenie zagrażające zdrowiu uczniów | Możliwe jest zawieszenie zajęć przez dyrektora za zgodą organu prowadzącego. |
| Zawieszenie z powodu zagrożenia trwa dłużej niż dwa dni | Naukę na odległość organizuje się najpóźniej od trzeciego dnia zawieszenia, z ustawowym wyjątkiem wymagającym dodatkowych zgód. |
Kiedy zawieszenie lekcji oznacza obowiązek nauki zdalnej
Art. 125a Prawa oświatowego obejmuje zagrożenia związane z temperaturą, sytuacją epidemiologiczną, nadzwyczajnymi zdarzeniami oraz bezpieczeństwem podczas imprez ogólnopolskich i międzynarodowych. Jeżeli zawieszenie zajęć z tych przyczyn trwa powyżej dwóch dni, dyrektor ma zorganizować kształcenie na odległość. Musi ono ruszyć najpóźniej od trzeciego dnia zawieszenia. Ta zasada dotyczy określonej przerwy spowodowanej zagrożeniem, a nie zwykłych ferii czy zaplanowanych w kalendarzu dni wolnych.
Przykład jest prosty: ogrzewanie przestaje działać, a szkoła zawiesza zajęcia od poniedziałku do piątku. Przy takim harmonogramie nauka na odległość powinna rozpocząć się najpóźniej w środę. Rodzic powinien więc otrzymać informację, co dziecko robi w kolejnych dniach, o której godzinie ma się połączyć i skąd pobiera materiały. Komunikat o pięciodniowej przerwie wymaga rozstrzygnięcia również tej części organizacji pracy szkoły, nie tylko podania terminu naprawy.
Ustawa przewiduje możliwość odstąpienia od organizowania zajęć zdalnych w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Potrzebna jest jednak zgoda organu prowadzącego oraz pozytywna opinia organu nadzoru pedagogicznego. Dyrektor nie podejmuje takiego odstępstwa sam. Ten przepis może mieć znaczenie przy zdarzeniach, które poważnie utrudniają również naukę w domach. Dla rodzica istotne jest wtedy uzyskanie jasnej informacji, czy szkoła organizuje lekcje, czy zastosowano ustawowy wyjątek i na jaki okres.
Warszawa i Mazowsze. Kuratorium przypominało o zasadach już w styczniu
Mazowieckie kuratorium w piśmie z 30 stycznia 2026 roku zwróciło się do dyrektorów szkół i placówek w regionie w związku z zagrożeniami pogodowymi. Przypomniało próg mrozu, zasady uzyskiwania zgody oraz obowiązek uruchomienia nauki na odległość przy dłuższym zawieszeniu. Wskazało także, że o zawieszeniu trzeba niezwłocznie zawiadomić Mazowieckiego Kuratora Oświaty, a informację dla rodziców i uczniów przekazać w sposób przyjęty w danej szkole.
Zgoda organu prowadzącego może zostać przekazana telefonicznie lub elektronicznie, a jej treść trzeba utrwalić, na przykład w notatce. Przy awarii pozwala to działać szybko. Dla rodziny praktyczny wniosek jest taki, że warto sprawdzać dziennik elektroniczny i komunikaty swojej placówki także wieczorem, jeżeli pojawiają się informacje o problemach z ogrzewaniem lub dojazdem. Wiadomość przekazana przez szkołę powinna rozstrzygać, których uczniów obejmuje zmiana i od kiedy obowiązuje.
W Warszawie punktem kontaktu jest dyrekcja konkretnej szkoły oraz właściwy dla niej organ prowadzący. Na pozostałym Mazowszu trzeba uwzględnić, kto prowadzi daną placówkę: gmina, powiat czy inny podmiot. Komunikat dotyczący jednej szkoły nie określa sytuacji wszystkich sąsiednich. Rodzina, w której dzieci uczą się w dwóch miejscowościach, powinna sprawdzić obie placówki osobno. Jedna może pracować normalnie, a druga usuwać awarię uniemożliwiającą korzystanie z budynku.
Jak powinny wyglądać lekcje i potwierdzanie obecności
Szkolny statut ma określać używane narzędzia, przekazywanie materiałów, bezpieczny udział w lekcjach oraz sposób potwierdzania uczestnictwa. Przy ustalaniu obecności trzeba uwzględnić prywatność ucznia, sprzęt i oprogramowanie. Prawo dopuszcza różne sposoby kontynuowania nauki, w tym komunikację elektroniczną oraz wykonywanie zadań wskazanych przez nauczyciela. W praktyce rodzic powinien wiedzieć, gdzie dziecko znajdzie plan, w jaki sposób oddaje pracę i komu zgłasza zerwane połączenie.
Rozporządzenie o kształceniu na odległość wymaga przeplatania pracy przy ekranie i bez niego oraz uwzględniania możliwości uczniów. Godzina zajęć trwa zasadniczo 45 minut; w uzasadnionych przypadkach dyrektor może dopuścić od 30 do 60 minut. Dla dziecka może to oznaczać wspólne omówienie zadania, pracę w zeszycie i późniejsze przekazanie odpowiedzi. Taki plan daje również rodzicowi możliwość ustalenia, kiedy komputer jest rzeczywiście potrzebny, szczególnie gdy rodzeństwo korzysta z jednego urządzenia.
Przy nauce zdalnej trwającej ponad 30 dni dyrektor zapewnia uczniom i rodzicom możliwość konsultacji z nauczycielami, stosownie do potrzeb i możliwości organizacyjnych szkoły. Nauczyciele przekazują ich formy i terminy. Przy krótszej przerwie również warto od razu ustalić sposób zadawania pytań: sama lista zadań nie wyjaśni uczniowi niezrozumiałego polecenia. Rodzic może poprosić o wskazanie kanału kontaktu i czasu, w którym nauczyciel odpowie na problem dotyczący nauki.
Brak komputera i potrzeby dziecka trzeba zgłosić szkole
Jeżeli rodzina ma jeden laptop, kilkoro dzieci i rodzica pracującego z domu, najważniejsza jest szybka, konkretna wiadomość do wychowawcy. Zamiast ogólnego stwierdzenia, że nauka zdalna jest trudna, lepiej opisać godziny nakładających się lekcji, dostępne urządzenia i problemy z internetem. Można zapytać o wypożyczenie szkolnego sprzętu oraz uzgodnienie innego sposobu pracy. Zakres wypożyczenia zależy od wyposażenia szkoły; sposób udziału dziecka trzeba ustalić z wychowawcą i dyrektorem.
W przypadku dziecka, które ze względu na rodzaj niepełnosprawności nie może uczyć się zdalnie w domu, dyrektor na wniosek rodziców organizuje zajęcia w placówce, jeżeli można zapewnić tam bezpieczne warunki i nie występuje zagrożenie dla ucznia. Przy trudnej sytuacji rodzinnej przepisy przewidują możliwość takiej organizacji na wniosek. Możliwe jest też uzgodnienie z organem prowadzącym zajęć w innej wskazanej placówce. Dyrektor ma ponadto przekazać informacje o organizacji kształcenia specjalnego i pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Wniosek warto odnieść do rzeczywistych potrzeb dziecka. Jeżeli potrzebuje ono stałego wsparcia dorosłego, dostosowanej komunikacji albo określonych zajęć, dobrze opisać, co staje się niewykonalne po przejściu na naukę w domu. Przy awarii ogrzewania trzeba równocześnie ustalić, w którym bezpiecznym miejscu pomoc może zostać zapewniona. Rodzic powinien otrzymać odpowiedź dotyczącą swojego dziecka, a nie opierać plan dnia wyłącznie na ogólnej wiadomości wysłanej do całej klasy.
Co rodzic powinien ustalić po otrzymaniu komunikatu?
Najpierw warto sprawdzić daty zawieszenia oraz to, czy informacja obejmuje całą szkołę, konkretną grupę czy zajęcia w określonym budynku. Następnie trzeba ustalić termin rozpoczęcia nauki na odległość i sposób otrzymania planu. Jeżeli wiadomość ogranicza się do zdania o zamknięciu placówki, można poprosić o uzupełnienie tych informacji w dzienniku elektronicznym. Rodzinie potrzebna jest konkretna odpowiedź, czy dziecko ma rano przyjść do szkoły, zalogować się na lekcję, czy oczekiwać kolejnego komunikatu.
Drugą sprawą są warunki udziału w nauce. Przed pierwszym połączeniem dobrze sprawdzić login, mikrofon i możliwość otwarcia materiałów, a stwierdzoną przeszkodę zgłosić od razu. Przy wspólnym komputerze warto przekazać szkole, które zajęcia rodzeństwa nakładają się na siebie. Przy niepełnosprawności lub trudnej sytuacji rodzinnej trzeba wyraźnie wystąpić o potrzebne rozwiązanie. Zachowana wiadomość pomaga później odtworzyć, co zgłoszono i jakie ustalenia przyjęto, szczególnie gdy problem techniczny wpłynął na udział w lekcji.
Jeżeli mimo kontaktu z wychowawcą rodzina nadal nie otrzymuje informacji o organizacji nauki, kolejnym krokiem jest dyrektor. Sprawy związane z warunkami funkcjonowania placówki można następnie kierować do organu prowadzącego, a z realizacją obowiązków oświatowych do kuratorium. W Warszawie i na Mazowszu warto wskazać nazwę szkoły, daty przerwy oraz dokładny problem. Tak przygotowane zgłoszenie pozwala zająć się konkretną sytuacją: brakiem planu, niedostępnymi materiałami albo nierozpatrzonym wnioskiem dotyczącym potrzeb dziecka.
Redaktor naczelny serwisu. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim z blisko 20-letnim doświadczeniem w mediach. Specjalista ds. strategii informacyjnych i komunikacji kryzysowej. Wieloletni praktyk rynków finansowych. W swoich tekstach łączy warsztat dziennikarski z praktyczną wiedzą o podatkach, inwestowaniu i mechanizmach rynkowych, tłumacząc zawiłości ekonomii na język codzienny.